27 Mart 2013 Pazar
ARİF TAKICI
Bağımlılığı Önlemede 'Akran Perspektifi'
atakici52@hotmail.com

Gençlerin eğlenmek, sosyal ve duygusal ihtiyaçlarını gidermek, sorunlardan uzaklaşmak, heyecan aramak ve ya başkaldırı gibi nedenlerle madde kullanmaya yöneldikleri görülmektedir. Ergenlik döneminde maddeye alışma, ailesel veya okulla ilgili sorunlardan kaynaklanır. Aile içi ilişkilerin sağlıklı olmaması, aşırı disiplin, aşırı rahatlık, tutumda tutarsızlık, anne-babadan birinin kaybı, kalabalık aile, denetimsizlik, babanın madde kullanımı, evde bu maddelerin bulunması, aile üyelerinde psikiyatrik bir rahatsızlığın olması, maddeyi kullanmaya sevk eden nedenlerden sayılır. Bu durumlar, gencin okul sorunlarına da neden olur. Okulda ya da çevrede kötü arkadaşlar edinebilir, derslerdeki başarısızlığı zamanla genci okuldan soğutur, okuldan kaçmasına sebep olur. Aynı durumda olan gençler birbirlerini bularak ve etkileyerek sigara, alkol ya da uçucu madde kullanmaya başlar.

 

Lise öğrenimini tamamlayarak üniversiteye gelen gençler, aile ve çevrenin denetiminden uzaklaşmaları ve özgür bir ortamda bulunmaları nedeniyle daha çok sigara ya da diğer maddeleri kullanma alışkanlıkları kazanırlar. Ergen, yaşadığı çevrede kitle iletişim araçları yoluyla edindiği yeni arkadaşlar sebebiyle ya da madde ile ilgili bilgilere ulaşarak etkilenebilir. Bu yola ilk önce deneme amacıyla girebilir, daha sonra ise can sıkıntısı, eğlence ve arkadaşlarının etkisi ile madde kullanımına başlamış olur. Giderek bu durum artar ve düzenli bir kullanıcı durumuna gelir. Fiziksel bağımlılık ergeni maddeyi sürekli kullanmaya yöneltir. Burada önemli olan gencin bunlarla nasıl baş edebileceği, maddeden nasıl kurtulabileceği, sorunlarını nasıl çözebileceği, onu bağımlılıktan kurtaracak kişisel kaynakların kinler ve neler olabileceğidir.

 

Madde kullanımını önleme programları birçok farklı kanallarla yapılabilir. Bunların başında farmakolojik tedavi olduğu gibi, okul, aile, sivil toplum kuruluşları ve medya gelmektedir. Okullar genel olarak ergenlerin öğrendiklerinden en fazla verim alınan kurumlardır. Okullarda çeşitli derslerin üniteleri içinde konular işlense de, gençlerin birbirini etkilemeleri ve akran eğitimi yoluyla madde kullanımını önleme girişimleri son yıllarda oldukça önemsenmektedir.

 

Akran Nedir?

Akran, aynı sosyal gruba dAhil insanlar için kullanılan yaş, cinsiyet, cinsel yönelim, meslek, sosyo-ekonomik, sağlık durumu gibi ortak özellikleri temel alır. Akran, kişiyi olumsuz yönde etkileyebileceği gibi özellikle ergenlik döneminde olumlu davranışlar kazanılması konusunda katkı sağlayabilen kimsedir. Bir konuda çalışma yapacak kimseler akran grubunu oluştururlar. Akran ilişkisi ve yakın arkadaşlık ergen gelişiminde önemlidir. Hayatın her alanında yaşanan değişim ve gelişmeler, yaşanan sorunlar bireyde çatışmaya neden olabilir ve kişi çözüm yolları bulamayabilir. Özellikle ergenlik döneminde genç hem ‘kendini tanıma' hem de yeni bir ‘kimlik arayışı' içine girme sürecindedir.

 

Akran Eğitimi Nasıl Oluşur?

Akran eğitimi farklı amaçlar doğrultusunda farklı yaş ve çevrelerden oluşan gruplar için kullanılabilir. Akran eğitimi bilgi, davranış ve tutum değiştirmek amacıyla yapılan planlı bir eğitim yöntemidir. Akran grubunda gencin görüş açısı genişlemekte, özdeşim yani ‘model alma' ile genç yeni davranışlar kazanabilmektedir. Gençler burada işbirliği ve takım ruhunu geliştirmekte, birbirlerini etkileyebilmektedirler. Günümüzde akran eğitimi dünya çapında olduğu gibi ülkemizde de HUV, AIDS ile mücadele, cinsel sağlık ve maddenin kötüye kullanımını konularında yaygın olarak kullanılmaktadır. Yeşilay arşivinden yararlandım.

 

 

 

 



Bu Haber 1035 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Yazıya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
BU YAZARIN DAHA ÖNCEKİ YAZILARI