12 Nisan 2014 Pazar
ARİF TAKICI
Çocuklarda Stres, Öfke ve Sorunlarla Baş Etme Becerisi
atakici52@hotmail.com

Stresi günlük yaşamda karşılaşılan olayların, insan ilişkilerindeki baskı nedeniyle hissedilen sıkıntı ya da zorlama sonucunda, organizmanın verdiği tepki olarak tanımlamak mümkündür. Stres, oldukça hızlı yaşayarak dinlenmeye zaman bulamayan günümüz toplumlarının önemli ve ciddi sorunlarından biridir. Her birey stresten farklı şekillerde etkileniyor, buna rağmen hayatın koşuşturmasına ara vermeden her gün aynı şekilde bu yoğunluğa devam etmektedir. Peki, yaşanan bu hızlı hayat çocuklarımızı nasıl etkiliyor? Onlar ne kadar stres altındalar? Çocuklardaki stres nasıl anlaşılır?

Okul başarısında fark edilecek derecede negatif değişiklikler.    

Ebeveyn ve akrabalarla olan ilişkilerinde gözlemlenen olumsuz değişiklikler.

Uyku sorunu yaşamak.

Okula gitmekte belirgin ölçüde isteksizlik.

Baş veya karın ağrısı, sindirim problemleri gibi fiziksel şikayetlerin başlaması.

Aniden başlayan şiddetli ağlama nöbetleri veya aşırı sinirlilik hali.

Daha önce ilgi alanına giren aktivite ve oyunlara karşı, gözlemlenen belirgin derecede ilgi kaybı gibi durumlar çocuğunuzun stres altında olduğuna işaret etmektedir.

 

Bazı çocuklar strese tepki olarak kendisini geri çeker, içe dönük bir hal alır, pasifleşir, sorunlarıyla yüşleşmekten çekinir. Bazı çocuklar ise, sorunlarını inkar ederek, olayların dışında kalırlar. Bu durum zamanla bireyin çevresiyle olan ilişkilerinde sorunlara yol açabilir. Stres karşısında sergilenen bir başka tutum da, olaylar karşısında aşırı tepki göstermektir. Aşırı tepki verme farklı biçimlerde ortaya çıkabilir. Diğer insanlara yönelik aşırı kızgınlık hali, sert ve kırıcı olma gibi davranışlar bunlara örnek olarak verilebilir. Çocuklar zaman zaman bunlar gibi gereğinden fazla tepkilerde bulunabilirler. Fakat bu tepkilerin zaman içerisinde alışkanlık haline gelmesi, bireyi toplumdan izole edebileceğinden dolayı, kişi strese karşı daha da yatkın hale gelmiş olur.

 

Çocuklar stres yaşadıklarında genellikle şu iki soruya cevap bulmaya çalışırlar: ‘ Bu sorunla nasıl başa çıkabilirim?' ve ‘ Hiç bitmeyecek mi?'.

 

Anne ve babaların destek ve yardımı ile birlikte, çocuklar stres karşısında çaresiz olmadıklarını ve sonuç olarak stresin biteceğinin güvencesini hissetmeleri,  onları büyük ölçüde rahatlatacak ve bu durum anne, babaya karşı besledikleri güven duygularının tazelenmesine ve güçlenmesine yol açacaktır.

 

Arkadaşlar tarafından alay edilmek ya da aşağılanmak.

Boşanma ya da ölüm nedeniyle anne ya da babayı kaybetme.

Okulda düşük notlar almak.

Anneyle ya da babayla kayga etmek ya da tartışmak.

Kaybolmak.

Ölüm korkusu.

Terk edilmek.

Hastalanmak.

Sınıfta kalmak.

Yeni bir kardeş.

İnsanların önünde utandırılmak.

Bağırılmak.

Arkadaşlarla kavga etmek.

Rahatsız edilmek, saldırıya uğramak ya da taciz edilmek.

 

Çocuklarımızın stresli olduklarını hissettiğimizde, onlara bu durumun farkında olduğumuzu ve yardımcı olmak istediğimizi anlatarak, ondaki bu stresin nedenlerini anlamaya çalışarak üzerlerindeki stresi azaltmanın ve stresi yönetmenin yollarını göstererek destek olabiliriz. Çocuklarımıza stresi azaltmak ve yöneltmek için şu önerilerde bulunabiliriz:

 

Hislerin hakkında güvenebileceğin bir yetişkinle konuş.

Fiziksel oyunlar, egzersizler ve spor yoluyla gerginliğini üzerinden at.

Hislerini her gün bir günlüğe yaz.

İhtiyaç duyduğunda ailenden ekstra ilgi göstermelerini iste.

Her gece bol bol uyu, bol bol su iç ve sağlıklı yiyecekler ye.

Hata yaptığında kendine gülebilmeyi öğren.

Gevşemek ve rahatlamak için resim yapmak ya da bir müzik aleti çalmak gibi bir hobi edin.

Kendini gergin hissettiğinde derin derin nefes al ve tüm bedenini başından ayağına kadar gevşet.

Sana zarar veren sırları içine hapsetme. Yardımcı olabilecek biriyle paylaş.

Gerginliğini ve öfkeni hiç kimseye zarar vermeyecek şekilde dışarı at. Mesela koşi yastığını yüzüne kapayarak bağır, boks çuvalına yumruk at, sıçrama brandasında sıçra ya da yastıklarını fırlat. Öfke ise, bir başka stres biçimidir. Stres, kişinin bir hakkın ihlal edildiğini algılaması sonucunda ortaya çıkar. Birey, herhangi bir durumda haksızlık olduğunu algıladığında, stres hormonlarını vücuda salınır ve birey bu duyguyu öfke olarak yaşar.

 

 

 



Bu Haber 870 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Yazıya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
BU YAZARIN DAHA ÖNCEKİ YAZILARI