25 Ekim 2009 Pazar
YÜKSEL ŞEN
Ünye'de doğal afetler 3
1. Bölüm Depremler - 2. Bölüm Seller - 3. Bölüm Yangınlar

İnsanoğlu, huzurlu bir yaşam için ne kadar titiz davranırsa davransın; akılda olmayan bazı afetler ve dikkatsizlik, düzenli yaşamı olumsuz etkilemektir.

 Bütün dünyada ve yurdumuzda zaman zaman ola gelen bu tabiat olayları hayatı felç etmekte, insanlar büyük sıkıntılarla karşılaşmaktadır.

Bu cümleden alarak, tarihin akışı içersinde Ünye'mizde halkımızın karşılaştığı ve yaşamı etkileyen doğal ve dikkatsizlik sonucu oluşan afetlere şöyle bir bakalım:

1.      Bölüm Depremler:

Hepimizin malumları olduğu üzere, Ünye'miz Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde bulunmaktadır.

Dünya'nın oluşumundan bugüne dek bu bölgeyi etkileyen pek çok deprem olagelmiştir.

 â€˜1684 yılında ki şiddetli deprem, Tokat ve Erbaa çevresinde büyük ölçüde yıkıma neden olmuştur. 1939 deki Erzincan depreminde de Tokat ve çevresi hasara uğramıştır.' ( Kaynak: ANA BİRİTANNİCA Cilt:30 sayfa:96)

27.ARALIK.1939 tarihinde meydana gelen, Erzincan depreminde ‘Erzincan Ovası kenarında canlı tek tonik kırık çizgileri vardır; bu yüzden sık sık deprem felaketine uğramıştır. En sonuncusu ve belki en şiddetlisi 27 ARALIK. 1939 tarihinde meydana gelmiştir;

( KAYNAK: MEYDAN LAROUSSE Cilt: 6 Sayfa: 360)

Yukarıda vurguladığım depremler, Kuzey Anadolu Fay Hattı içersinde olmamız nedeniyle, diğer yerleşim yerleri ile birlikte kentimizi de büyük çapta etkilemiştir.

Şehir halkı, olagelen sarsıntılar nedeniyle evlerine girememiş ve kurdukları çadırlarda barınmışlardır.

1939 Erzincan depreminde, Orta Mahalle Keşaplı sokak sakinleri çadırlarını Kilise Tepesi'ne kurmuşlardır.

Evimizin önünde kurulan bu çadırları ve oradaki yaşam koşullarını ben çok iyi anımsıyorum.

Şehirde, bilhassa Yalı Kahvesi'nde, denize nazır birkaç evin bu depremden hasar gördüğünü biliyorum.

Büyüklerimizin, kent dAhilinde her hangi bir can kaybı yok diye aralarında söyleşi yaptıklarını da hatırlıyorum.

2. Bölüm sel felaketleri

Sanırım; 1953–1954 yıllarında idi, kentimiz büyük bir sel felaketi ile karşı karşıya kaldı.

Çevre tepelerden gelen yağmur suları, şehrin sokaklarından, bilhassa da Hacı Emin Caddesi ile Saray Caddesi yönünden, oldukça yoğun ve son derece hızlı bir şekilde akıyor ve önüne gelen bütün engelleri sürükleyerek götürüyordu.

Değerli büyüğümüz, muhterem hemşerimiz Sayın Hüsrev YÜRÜR beyefendinin, Belediye Başkanı olduğu dönem, Cumhuriyet Meydanı'na özenle döşettiği ve nefis bir görünüm arz eden parke taşları, selin şiddetiyle oldukları yerden çıkıyor ve akıntıya kapılıp, belirli bir yerde birikiyordu.

Koca meydan, adeta kum yığınına dönmüştü. Mevcut menfezler sel sularının tahliyesine kAfi gelmiyordu.

Çarşı içinde, pek çok dükkAnı ve mahalle aralarında birçok evi su basmış, halkımız zarara uğramıştı.

O güzelim sahillerimiz, cadde ve sokaklar, selin getirdiği molozlarla dolup taştı.

SEL SONA ERDİĞİNDE:

 Zarara uğrayan halkımız, kendi olanakları ile zararlarının telafisine çalıştı.

Belediye de, şehrin temizliğini ve bozulan yerlerin tamirini en kısa zamanda yaparak, kenti yeniden eski görkemli görüntüsüne kavuşturdu.

Şehrimiz, ikinci büyük Sel Felaketini de 30.06.2006 tarihinde Cuma günü yaşadı. Bu sel, yukarıda anlattığım sel'in çok çok üstünde idi.

Haberi; 05.07.2006 tarih ve 3264 sayılı Şirin ÜNYE gazetesi halkımıza şu başlık altında duyurdu:

‘ ÜNYE SELLE YIKILDI'

Son 50 yıl içinde görülmemiş sel Ünye'yi felç etti. Yüzlerce evin ve işyerinin su içinde kaldığı ve milyarlarca YTL hasarın meydana geldiği Afet'in yaraları sarılmaya başlanıldı.

Cuma günü başlayan ve aralıksız süren, hızını arttırarak devam eden sağanak yağmur sele dönüştü. Özellikle yüksek kesimlerdeki şiddetli yağıştan dolayı dere yataklarındaki suyun bir anda yükselerek şehir merkezine yürümesi büyük zarara yol açtı. Çok sayıda ev, işyeri ve araç su altında kaldı. Altyapı ve üst yapıda büyük hasar meydana geldi. Su ve kanalizasyon hatları ile köprüler, yollar, Elektrik trafoları ve elektrik dağıtım hatları tahrip oldu.

İlk olarak Bayramca, Fevzi Çakmak, İpek yolu mahallesi sele maruz kalırken Niksar Caddesi, Hükümet ve Belediye Caddesi de selden nasibini aldı.

Yüzlerce evin 1. katları tamamen sular altında kalarak kullanılmaz hale gelirken özellikle Fevzi Çakmak Mahallesi, Niksar, Belediye Caddesi ve Hükümet Caddesindeki iş yerleri de sular altında kalarak milyarlarca liralık hasar meydana geldi.

3 AYRI BİNA YIKILDI

Biri 3, biri 4, biri de 5 katlı olmak üzere, toplam 3 binanın yıkıldığı ilçede 2 binada yıkılma tehlikesi ile boşaltıldı. İller Bankası uzmanlarının hasar tespit çalışmaları devam ederken, yapılan ilk belirlemelere göre 4000 konut ve 6000 işyerinin su baskınına uğradığı, üst yapının %40 oranında hasar gördüğü tahmin ediliyor. Meydana gelen hasarın maliyeti ise henüz çıkarılamadı.

Zaman zaman dere üzerinde bulunan köprülerin üstüne çıkan sel suyu yöre halkına heyecanlı dakikalar yaşattı.

KARAYOLU 3 SAAT TRAFİĞE KAPANDI

Aralıksız yağan yağmur nedeniyle Ordu Samsun Karayolu 3 saat trafiğe kapatıldı. Sahil yolunda biriken yağmur suyu ve yoğun yağış nedeniyle araç trafiği kitlenirken yoldaki araç kuyruğu 4–5 km. buldu.

KRİZ MASASI OLUŞTURULDU

Cuma günü meydana gelen afet sonrasında Ünye Kaymakam Nevzat Ergün başkanlığında kriz masası oluşturuldu. Yoğun sele maruz kalan Bayramca, İpek Yolu, Fevzi Çakmak mahallesi, Liseler Mahallesi'nde afet zedelerle görüşen ve yerinde incelemelerde bulunan Kaymakam Ergün zarar gören vatandaşlara da geçmiş olsun dileklerinde bulundu.

Selden zarar gören ev ve iş yerlerinin tespiti için komisyon kuruldu. Kurulan komisyonda 12 heyet oluşturularak tespite çıkarıldı İlk günkü tespitte 70'in üstündeki ev ve iş yerinde 1 trilyonun üzerinde hasar tespit edildi.

VALİ GÖZLÜGÖL ÜNYE'DE

Ünye de sürekli temas ve ziyaretlerini aralıksız sürdüren Ordu Valisi Dr. Said Vakkas  Gözlügöl Ünye de yaşanan sel felaketinden hemen sonra Ünye ye gelerek incelemelerde bulundu.

Vali Gözlügöl, Ünye Kaymakamı Nevzat Ergün yaşanan felaketle ilgili bilgiyi aldı. Bilgi sonrası Gözlügül afet alanına bizzat giderek incelemelerde bulundu. Vatandaşlara geçmiş olsun dileklerinde bulundu.

Saraçlı Mahallesinde Tabakhane deresi havzası içinde bulunan ve selle birlikte yıkılan 3 binayı gezen Gözlügül, ‘ Ben mühendis değilim ancak şunu iyi biliyorum. Bu ırmağın kenarına bu binaların bu şekilde yapılması doğru değil. Yıkıldıktan sonra görülen temeller bunu kanıtlar gibi. Buna nasıl ruhsat verildi anlamıyorum. Yanlış yapılan iş kendini gösteriyor' dedi.

Yaptığı incelemeler sonrası açıklama yapan Gözlügül.' Hasar tespit çalışmaları sürüyor. Vatandaşlarımız müsterih olsun devlet olarak onların yanındayız' dedi.

 (05.07.2006 tarih ve 3264 sayılı Şirin ÜNYE gazetesi Sah. 1)

Gazete haberinden de anlaşıldığı gibi, bu ikinci Sel felaketinin ÜNYE'YE verdiği zarar çok çok büyük olmuş, ancak ilgililerin gayreti ve alınan önlemler ve yapılan yardımlar, sel mağdurlarının yüzünü güldürmüş ve bir nebze olsun, huzura kavuşmalarını sağlamıştır.

Dileriz, Kentimiz; bundan sonra, böyle afetlerle bir daha karşılaşmaz.

 

3. Bölüm

Yangınlar

ÜNYE'de hatırladığım ilk yangın, Termeli Mehmet Efendi diye bilinen, tüccardan rahmetli Mehmet ALVER'e ait binada ola geldi.

Mükemmel mimarisi ile dikkati çeken bu bina, bir yandan belediye Caddesine, diğer yandan Hükümet Caddesi'ne cepheli idi ve Cumhuriyet Meydanı'na çok yakındı.

Binanın Hükümet Caddesi'ne bakan zemin katında, Fırıncı Hayri usta'nın Ekmek fırını, Asmalı Kahve tarafında da bir dükkan vardı. Bu dükkanda soyadlarını şimdi anımsayamadığım, Zihni isimli bir hemşerimiz eşiyle birlikte Tuafiye, rahmetli Berber Mithat'ta Berber dükkanı çalıştırdı.

Üst kat ise, ÜNYE HALKEVİ Hizmet Binası olarak kiralanmıştı.

Halkevi'nin Başkanlığını, Ünye'nin tanınmış simalarından, İlkokul öğretmeni Burhan HANHAN yürütüyordu.

 Ünye'nin okumuş, elit tabakası her akşam burada toplanır, çeşitli konularda söyleşi yapardı.

Halkevi çok zengin bir Kütüphaneye sahipti.

Halk Evleri Genel Merkezi Yurt sathındaki, tüm ünitelerine devamlı kitap gönderdiği için, çok çeşitli ve güncel kitaplar bulunurdu.

Bu Kitaplar arasında, Tiyatro Eserleri de hayli çoktu.

 



Bu Haber 3046 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Yazıya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
BU YAZARIN DAHA ÖNCEKİ YAZILARI