6 Mart 2018 Pazar
ŞÜKRÜ KARAMAN
Emek Hırsızlığını Artırır

TBMM Plan Bütçe Komisyonu'nda görüşülen torba yasa tasarısında yer alan gençlerin istihdamını kolaylaştırıcı düzenleme hiç kuşku yok ki düşme eğilimindeki kayıt dışı istihdamı artıracak.

Komisyonda kabul edilen düzenlemeye göre, 18-25 yaş aralığındaki gençler işe başladığı gün SGK'ya bildirimi yapılacak. Oysa, yürürlükteki mevzuata göre  işe başlamadan bir gün önce SGK'ya işçiyle ilgili bildirimde bulunulması gerekiyor.  Eğer düzenleme bu haliyle TBMM Genel Kurulu'ndan geçerse   işsizliğin yaygın olduğu ortamda, genç işçilerin ucuz işgücü olarak çalıştırılmasına olanak tanınacak, patronlar prim maliyetinden kurtulabilecek.

Muhalefet partilerinin “ gençlerin sigortasız, kayıtsız çalıştırılmalarının önünü açar “  gerekçesiyle  itiraz ettiği  düzenlemeye SGK Başkan Yardımcısı da “Bir miktar kayıt dışılığı artırır” diyerek dolaylı yoldan karşı çıkmış oldu. Daha çok küçük işyerlerinde acil gereksinim duyulan işçi talebini karşılayabilmek amacıyla getirilen düzenlemenin giderek diğer sektörlerde de yaygınlaşmasından, iş kazalarına davetiye çıkarmasından kaygı duyuluyor.

Yıllardır ekonominin baş ağrısı olan kayıt dışı istihdam,  yoğun mücadelelere karşın, yine de yüzde 33 düzeyinde. Yani hala her üç işçiden biri kayıt dışı çalışıyor.  Etkin denetimlere, kampanyalara, yasal düzenlemelere karşın bir türlü ortadan kaldırılamıyor.

Son yıllarda göreceli düzeyde düşüş gerçekleşse de hala işçi ve devleti hedef alan,  gelir kaybına yol açan son derece vahşi çalışma sistemi. 2000'li yılların başında yüzde 60'lar düzeyinde olan kayıt dışı istihdam,  yüzde 33'e dek geriletildi. Ancak varlığı çalışanları ve ekonomiyi yine tehdit ediyor.

Kuşkusuz işverenlerin ucuz iş gücüne yönelmesi,  6 milyonu aşkın kişinin işsiz olması, vergi ve sigorta prim yükünün fazlalığı, iyiden iyiye yurdun her yanında boy gösteren Suriyeli işçilerin varlığı kayıt dışı istihdama davetiye çıkarıyor. Eğer bu düzenleme hayata geçerse, yüzde 33 oranındaki kayıt dışı istihdam oranı kuşkusuz tırmanışa geçecek.

Çaresizlikle iş arayan gençlerin yoğunluğu,  yurdun her yerindeki Suriyelilerin çok düşük ücretlerle sigortasız çalışmayı kabullenmesi kayıt dışı istihdamı yaşatan faktörler.  Boş gezen 6 milyonu aşkın genç, karın tokluğuna bile çalışmayı kabulleniyor. Yani o denli umarsız, ne yapacağını bilemiyor gençler.

İşçilerin SGK'ya hiç bildirilmeden çalıştırılması kayıt dışı istihdamın en açık örneği.  Çalışanların ödenen gerçek ücret yerine asgari ücret üzerinden SGK'ya bildiriminin yapılması kayıt dışı istihdamın bir başka örneği.

Etkin mücadele yürütülmesine, denetimlerin artırılmasına karşın halen 5 milyonu aşkın kişi merdiven altlarında, sigortasız, düşük ücretle zor koşullarda ekmek parası için çalışıyor. Bir diğer adı da “Emek Hırsızlığı”  olan kayıt dışı istihdam,  maden, tekstil, tarım, orman, ayakkabı ve gıda sektöründeki küçük işyerlerinde daha fazla kendini gösteriyor.

Hem işçiyi hem de devleti vuran, olumsuz etkileyen emek hırsızlığı ile mücadele edebilmek, kontrol altına alabilmek, en aza indirebilmek, hatta sıfırlamak için işveren ve işçilerin bakış açısının değişmesi kuşkusuz çok önemli.

Son yıllarda etkin denetimler başlatıldı, kayıt dışı istihdamın üzerine cesaretle gidildi. Bu iradenin sonucunda kayıt dışı istihdamda yüzde 25'i aşan düşüş gerçekleşti. Ancak varlığı yine de ekonomiyi tehdit ediyor.

 Kuşkusuz etkin mücadelede SGK ve Maliye denetçilerine büyük görev düşüyor.  Eğer,  kayıt dışı istihdamın olduğu işyerleri gereği gibi denetlenemez,  görmezden gelinirse önü alınamadığı gibi, mantar gibi çoğalır.

İşyerleri üzerinde ayrım yapılmaksızın tümünün denetlenmesi kayıt dışı istihdamın önüne takoz koyacak, ağır para cezaları caydırıcı olacaktır. İşverenlere sağlanacak prim ve istihdam teşvikleri kayıt dışı istihdamı önleyecek bir diğer önemli unsur.

Sağlanan teşvike rağmen yine de kayıt dışı işçi çalıştırılırsa para cezalarından daha ağır yaptırımlar gündeme getirilmelidir. Çünkü çalıştırdığı kişinin alın terinin karşılığını vermemek, hakkını gasp etmek en büyük günah ve suçlardan biridir.

Eline geçen üç-beş kuruş para ile zor geçinen işçinin ücretini eksik ödemek, primlerini yatırmamak  vicdanlara sığmaz. Emek hırsızlığı kadar, devletin prim ve vergi kaybına yol açan kayıt dışı istihdamı ortadan kaldırabilmek için devlet in mücadelesinin yanı sıra toplumsal  seferberliğe de ihtiyaç var.

 



Bu Haber 481 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Yazıya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
BU YAZARIN DAHA ÖNCEKİ YAZILARI