2 Ocak 2010 Pazar
MUSA Ö. KIROĞLU
Yılbaşı nedir, ne değildir?
musakiroglu@mynet.com

Biz de çokları tarafından yılbaşı kutlamaları, “Noel Yortusu” adı verilen ve Hz. İsa'nın doğumu anısına 25 Aralık'ta gerçekleştirilen kutlamalarla birbirine karıştırılır.

Bir kere bu iki olayı, bu iki kutlamayı birbirine karıştırmamak, iki farklı kutlama olduğunu iyi bilmek gerekir.

Noel Yortusu, yani Hz. İsa'nın doğumunun kutlanması tamamen Hıristiyanlığa ait dinsel bir bayramdır. 31 Aralık'ı 1 Ocak'a bağlayan gece yapılan kutlamalar ise, yeni yıl kutlamaları olup evrensel kültürün bir parçasıdır.

Bunu niye yazıyorum, ya da bunun bizce önemi nedir?

Yılbaşı yaklaşırken her yıl bizim toplumda iki farklı kanaat yeniden ısınır. Bir kısım vatandaşlar yılbaşını kutlama hazırlıkları yaparken, diğer bir kısmı bunlara ve yılbaşı için yapılan hazırlıklara karşı çıkar… Yapılanları İslam'a aykırı görür, günah olduğunu dile getirirler.

Öncelikle şunu belirtmekte yarar var. Eskiden baharın başlangıcı, yeni yıl başlangıcı olarak kabul edilir, giren yeni yıl şenliklerle kutlanırdı. Takvimin  başlangıcı ise 1 Mart'tı. Takvim sisteminin değişmesiyle yeni yılın başlangıcı 1 Ocak oldu ve yeni yıl kutlamalarının zamanı da böylelikle değişti.

Christmas, diğer adıyla Noel, Hıristiyanların Hz. İsa'nın doğumunu kutlama şenlikleridir. Noel, Hz. İsa'nın doğum günü kabul edilen 25 Aralık'ta başlayıp 6 Ocak'a kadar sürer. Bu kutlamalara Noel Yortusu da denilir.

Peki Noel nedir, yılbaşı ile alakası var mıdır? Noel tamamen Hıristiyanlık içinde bir kültür olup, yılbaşı kutlamalarıyla hiçbir alakası yoktur.

Hıristiyan Aziz Nicholas, Antalya'da doğmuş bir din adamıdır. Aziz Nicholas'ın sağlığında yaptığı iyilikler, onu bir efsane haline getirmiş. Efsane asırlar içinde büyümüş, Noel Baba geleneğine dönüşmüştür.

Efsaneye göre; üç fakir kız, kuruması için çoraplarını ateşin kenarına asarlar. Aziz Nicholas da kızların çoraplarına altın bırakır. Böylece Noellerde, yani Hıristiyanların bayramı sırasında evlerde büyük boy dekorafif çorap asma geleneği orta çıkar. Bu gelenek hristiyanlarca uzun süre çorabın içine maddi değeri fazla olmayan hediyeler konarak sürdürülmüştür. Fakat 1950'lerden itibaren bütün dünyada tüketim ekonomisine alet edilmiş, Hıristiyan olanların dışında da karşılıklı pahalı hediyeler alınması şekline dönüştürülmüştür.

Bizim yılbaşı ağacı dediğimiz Noel ağacı ise, Hıristiyan bir keşişin başlattığı bir gelenektir. 7. yy'da yaşadığı tahmin edilen keşiş, yılbaşında ağaç süslemeye karar verir, süslemek için de köknar ağacını seçer. Çünkü ona göre köknarın üçgen biçimi Hıristiyanlık öğretisindeki Baba, Oğul ve Kutsal Ruh'u temsil etmektedir. 12. yüzyıldan itibaren Noellerde köknar ağaçları Hırıstiyanlığın sembolü olarak yaygın bir şekilde kullanılmaya başlar.

Dolayısıyla Hz. İsa'nın doğumu, Hıristiyanlığın içinden çıkan Noel Yortusu, Noel Baba, Noel ağacı, Noel hediyesi Hıristiyanlığa ait kavram ve kültürlerdir.

Yılbaşı kutlamaları ise bütün dünyaca, hangi dinden olursa olsun evrensel olarak yapılan bir etkinliktir.

Bu kutlamaların Hıristiyanlığın kutladığı Noel Yortusu ile hiçbir alakası yoktur. Ancak yılbaşı, Noel Yortusu'nun yapıldığı 25 Aralık - 6 Ocak arasındaki bir tarihte kutlandığından zaman karışması olmaktadır. İşti bu zaman karışıklığının farkında olmayan, ya da iki olay arasındaki farklı anlamı bilmeyen bazıları yılbaşını Hıristiyanlığın Noel Yortusu ile karıştırmaktadır.

Bizim yılbaşı eğlencemizin tarihi 80 - 85 yıllık bir tarihtir. Miladi takvimden önce ülkemizde yılbaşı eğlencesi diye bir şey yoktu. Eski dilde “SAl-i Cedid” denilen yeni yılın başlangıcı güzel temennilerle karşılıklı olarak tebrik edilirdi. Başkaca bir özelliği olmadığı için de diğer günler gibi sessiz sedasız geçerdi.

İster sesli – sedalı, isterse sessiz sedasız geçirelim. Ama sakın yılbaşı kutlamalarını Hıristiyanların bayramlarıyla karıştırmayalım. Yılbaşı kutlaması yapanları da yanlış anlayıp, Hıristiyan geleneğine uymakla itham etmeyelim. Esas böyle yapmakla başkalarını yanlış itham etmekle günaha gireriz.

Bütün okurlarımın yeni yılını en içten duygularımla kutlar; sağlık, mutluluk, başarılar dilerim.



Bu Haber 1974 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Yazıya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
BU YAZARIN DAHA ÖNCEKİ YAZILARI