Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Gömülü Diş
Gömülü Diş
9 Temmuz 2013 Salı 11:35
Özel Ünye Karayalman Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği
Diş Hekimi Onur Yılmaz

Gömülü diş ne demektir ?

  Sürme zamanı geldiği halde çeşitli nedenlerle ağızda yerini alamayan dişlere ” gömülü dişler” denir. Üçüncü büyük azı dişleri ( yirmi yaş dişleri veya akıl dişleri olarak da bilinir ), en sık rastlanan gömülü dişlerdendir. Üçüncü azı dişlerinin sürebilmesi için ağızda yer bulunmuyorsa ve kişi 25 yaşına geldiği halde halen sürmemişse, ” gömülü ” olarak değerlendirilirler. Bazen de bu dişler kısmen sürer, ancak hiçbir zaman tam yüksekliğe ulaşamazlar. Üçüncü azılarınız henüz sürmemişse, diş hekiminizi ziyaret ederek durum hakkında bilgi edinebilir ve gömülü kalan dişlerin neden olabildiği ağrı, şişme, enfeksiyon, çürük ve diş eti hastalıkları gibi bazı problemler ortaya çıkmadan etken dişin çekilmesini sağlayabilirsiniz.

   30 yaşındayken de yirmi yaş dişi çıkar mı?

 20 yaş dişlerinin tomurcuğu 15–16 yaşında oluşmaya başlar. İlerleyen yaşlarda ağız içinde sürmemiş, sürmüş yada yarı sürmüş olarak bulunabilirler. Dolayısıyla 30 yaşındaki bir hastada eğer 20 yaş dişi tomurcuğu oluşmuş ise, tamamen sürmüş, yarı sürmüş yada sürmemiş olarak bulunabilir.

   Gömülü dişlerin ağız içerisinde sürememe nedeni nedir?

  Bir teoriye göre bir kişi anne-babasının birinden genetik olarak dar bir çene diğerinden ise geniş çaplı dişler miras aldığında yirmi yaş dişleri sürmek için yeterli yer bulamamakta ve gömük kalmaktadır.Bir başka neden de yirmi yaş dişlerinin normal gelişimleri sırasında ilk olarak çenede yatay olarak gelişmesi, çenenin büyümesi ve dişin gelişimi ile açısının önce mesio-angular sonra da vertikale(dikey) dönmesidir. Dişin eksenindeki bu dönme hareketi tam gerçekleşmezse dişler gömük kalmaktadır.

   Yirmilik dişlerde bir rahatsızlık olmasa da çekilmesi gerekir mi?

  Dişinizden rahatsızlığınız olmasa bile kontrol olması açısından doktorunuzla görüşüp, muayene olup, bir panaromik filmle durumuna bakmak gerekir. Eğer pozisyonunda bir sıkıntı yoksa, enfeksiyon, yer darlığı, çürük problemi, ağız kokusu yoksa daha sonra değerlendirilebilir. Ama unutulmamalıdır ki bunların hepsi aniden beklenmedik bir zamanda ortaya çıkıp çok daha fazla sıkıntı ve ağrıya neden olabilirler. Bu durumun ortaya çıkmaması için koruma amaçlıda çekilebilirler.

   Gömük 20 yaş dişlerinin çekilmemesi ne gibi sorunlara yol açar?

  Gömülü yirmi yaş dişi ikinci büyük azı dişinin kemik desteğini zayıflatır ve zaten rahat temizlenemeyen bu bölgede periodontal (diş eti) sorunlar olabilir. Bu şekildeki gömülü dişlerin erken dönemde çekilmesi periodontal problemlerin çıkmasını engeller.

 Diş eti absesine (perikoronitise)neden olur. bir kısmı sürmüş dişlerde, o bölgedeki enfeksiyon yumuşak dokuya da sıçrar ve ağız kokusuna, ağrıya ve ödeme neden olur.bazı durumlarda ağzın tam açılamaması halinde oluşur (trismus).Bu durum daha da ilerlerse lenfler aracılığı ile yanak ve boyun bölgesine de yayılır. Bu bölge iyi temizlenemediği için enfekte olmaya yatkındır.

 Yirmi yaş dişi kısmen veya tamamen gömülü olduğunda diş çürüğüne neden olan bakteriler hem 2.büyük azıyı hem de yirmi yaş dişini etkileyerek her iki dişte de çürük oluşturabilir.

 Gömülü diş komşu olduğu dişin kökü üzerine belli bir basınç yaparak onun rezorbe(erimsine) olmasına neden olabilir.

 Gömülü dişler sürerken çevresindeki folikülün(kılıf) rezorbe olmamasından kaynaklanan kistik oluşumlar görülebilir. Bu oluşumlar büyüyüp kemikte rezorpsiyona(aşınmaya) neden olabilir ve kemikte büyük boşluklar oluşturup çene kemiğini zayıflatabilir. Bunlarda çene kemiğinde kırıklara yol açabilir. Nadirde olsa bu kistler tümörlere dönüşebilir. Bu riski almamak için yirmilik dişlerin çekimi geciktirilmeden yapılmaktadır.

 Gömülü dişler yukarıda sayılan tüm bu komplikasyonlardan korunmak için cerrahi olarak çıkartılmalıdır.

 Gömülü dişlerinin ağrısı hangi bölgelerde kendini hisettirir?

 Sürme sırasında 20 yaş dişleri komşu dişlere de baskı yapıp o bölgede basınç ağrısına neden olabilir.Genellikle alt çenedeki gömük dişler kulak ve boğaz ağrısı ile karakterizedir.Üst gömük dişler ise sinüs bölgesinde hissedilen ağrılara neden olur.Aynı zamanda göz ve burunda da ağrılar olabilmektedir.Çoğu zaman oradaki gömülü dişin çıkartılması ağrı şikayetenin kaybolmasını sağlayabilir.

 Ağrılı bir durum varsa şişlik oluşmuşsa yirmilik diş çekilebilir mi?

 Genellikle akut ve aktif bir enfeksiyon söz konusudur. Bu durumda antibiyotik kullandırılıp ağız hijyeni de kontrol altına alınıp çekim yapılır. Aksi takdirde enfeksiyonun çevreye yayılma faktörü oluşur, anestezik maddenin uyuşturma etkisi az olur ve bu da operasyonda ağrı duyulmasına neden olur. Operasyondan sonra enfekte alanın iyileşme dönemi de zor ve uzun olur.

 Peki,yirmilik dişlerin çekimi için en uygun zaman nedir?

  Böyle bir zaman olmamakla beraber eğer iyileşmenin daha hızlı ve problemsiz olması açısından 20-30 yaşları arasında çekilmesi iyi olur. 40 yaşın üzerinde operasyonlar zorlaşır, hem operasyon sonrası dönem daha zor geçer, iyileşme dönemi uzar. GÖMÜK DİŞLER Gömük dişlerden özellikle yirmi yaş dişleri veya diğer adıyla 3. büyükazı dişleri, ağızda en son gelişen ve süren dişler olup gömük kalma olasılığı en yüksek olan dişlerdir.  Yirmi yaş dişleri 16-31 yaşları arasında sürerler. Günümüzün modern yaşantısı, insanların yemek alışkanlıklarını değiştirdiğinden, zamanla daha küçük yapılı çene kemikleri oluşmaktadır ve bu nedenle yirmi yaş dişleri sürmek için yer bulamamaktadır. Eğer yirmi yaş dişleri gömülü olarak değerlendirilmişse, her gömülü yirmi yaş dişinin çekileceği anlamına gelmemelidir.Dişi sürmesi; yaşa, çene kemiğindeki gömüklük derecesine ve pozisyonuna bağlıdır. 15-20 yaşlar değerlendirme için en uygun yaşlardır. Yirmi yaş dişlerinin kök gelişimi 21 yaş civarında tamamlanır. Eğer diş çekimine karar verildiyse çekimin erken yaşlarda yapılması avantajlıdır. Çünkü çene kemikleri genç yaşlarda daha yumuşaktır; dolayısıyla dişlerin çıkartılmaları daha kolay olabilir. İleri yaşlarda yapılacak çekimlerde cerrahi müdahalenin yaratacağı komplikasyonlar daha fazla olabilir. Kanal tedavili ve kökleri eğri olan yirmi yaş dişlerinin çekimi esnasında köklerin kırılma riskini artar. Kırılan kök parçasının çıkarılması esnasında alt çenede alveolar inferior sinirinin, üst çenede ise maksiller sinüsün zarar görmemesine dikkat edilmelidir. Yine üst köpek dişleri ve 1. ve 2. küçükazı dişleri yer darlıkları nedeniyle süremeyerek damak kemiği içerisinde gömülü kalabilmektedir. Üst damak eti kaldırılarak kemikte aşındırma yapıldıktan sonra dişlere ulaşılarak çıkarılır. İyileşmenin daha iyi olması için damak ameliyatları sonrasında hastaya yemek yeme sırasında kullanması için damak plağı yapılması uygun olur.     

Neden yirmi yaş dişleri çekilmelidir?

1. 12 yaş dişinin zarar görmesine neden olabilirler. Yirmi yaş dişleri  2. molar dişler (12 yaş dişleri) için ciddi tehlike yaratabilirler. Konumlanmaları itibariyle gömülü yirmi yaş dişleri ikinci büyük azıdişlerinin köklerine hasar verebilir veya çürümelerine sebep olabilir.

 

2. Alt çenede ön ve arka dişlerde çapraşıklık yaratabilirler. Sürmekte olan yirmi yaş dişinin, önündeki dişleri itekleme gücü yüksektir. Bu durumda ön dişler en fazla etkilenerek sıralanmaları bozulabilir.

 

3. Kronik enfeksiyona (perikoronitis) neden olabilirler. Yirmi yaş dişleri sürerken üzerilerini örten dişeti tam olarak açılmayabilir; dişin bir kısmı ağız ortamına açılabilir ama büyük kısmı gömülü kalabilir. Dişin ağız ortamı ile ilişkili olduğu kısmı ile dişeti arasında bir cep oluşabilir. Oluşan cep besinlerin birikmesi için uygun bir zemin oluşturduğundan bakterilerin bu bölgeye göçünü kaçınılmaz kılar. Bu durumda sık sık şişlik ile kendini gösteren son derece ağrılı lokal bir dişeti iltihaplanması oluşur (perikoronitis). Bu iltihaplanma ilerleyerek dişeti-yanak mukozası-bademciklerin birleştiği yerden; yanak apsesi oluşumuna veya boyun fasyalarına ilerleyerek farengeal ve retrofarengeal fasya tutulumuna ve ilerlerse mediastinitis gibi çok ciddi enfeksiyon tablolarına neden olabilir. Bu nedenle ağız ortamıyla ilişkili olan tam sürmemiş yirmi yaş dişlerinin tereddütsüz çekilmeleri gerekir.

 

4. Kist oluşuma neden olabilirler. Her diş beraberinde bir folikül oluşumu ile gelişimini tamamlar. Diş ağız ortamına sürerken bu folikül normal olarak parçalanır ve kaybolur. Eğer diş süremezse folikül kistik bir yapıya dönüşebilir. "Dentigeröz kist" olarak tanımlanan bu patolojik oluşum komşu dişlere zarar verebilir veya büyüyerek çene kemiğinde şekil bozukluğuna neden olabilir.

 

5. Genellikle çiğneme düzleminde olmadıklarından fonksiyon görmezler. Yirmi yaş dişi  ağzın en gerisinde olduğu için temizlenmesi ve çürüdüğünde restore edilmesi çok güç olmaktadır. Geride oldukları için çiğneme aktivitesinde de etkin bir rol oynamayan ve özellikle eğri sürmüş yirmi yaş dişlerinin potansiyel risk taşımaları nedeniyle çekilmeleri yerinde olur.

 

6. TME ağrısına neden olabilirler. Yirmi yaş dişleri sürdüklerinde çenelerin dişsel kapanışında veya çiğneme hareketlerinde uyumsuzluk yaratabilirler.  Erken diş temasları sonucu oluşan kuvvetler çene eklemi üzerinde olumsuzluklara neden olabilir. Ayrıca yirmi yaş dişleri süremezlerse çene kemiği içinde itekleme kuvveti oluşturarak ekleme yansıyan ağrılara neden olabilirler. Bu nedenle eklem ağrısı şikayeti olan hastalarda gömülü yirmi yaş dişleri tetikleyici bir unsur olarak kabul edilerek çekilmeleri yerinde olur. Gömük Diş Ameliyatı Öncesi Dikkat Edilecek Hususlar Aşırı olmamak kaydıyla tok karnına gelmelisiniz. Rutin aldığınız ilaçlarınızı, doktorunuz aksini önermediği sürece kullanmalısınız. Diyabet hastası  iseniz o güne ait açlık kan şekeri ölçümünü  yaptırmalısınız. Genel bir hastalığınız varsa, ilk muayenenizde gerekli görüldüğünde uzman doktor konsültasyonlarına başvurulabilir. İşlem sonunda dikiş konulacağı için, hijyen açısından erkek hastalarımızın sakal ve bıyık traşı olmaları daha doğru olacaktır.

Gömük Diş Ameliyatı Sonrası Dikkat Edilecek Hususlar

15-20 dakika boyunca ameliyat bölgesine yerleştirilen tamponu sıkı bir şekilde ısırınız.

Operasyondan sonra ağrı kesici olarak aspirin benzeri ilaçlar almayınız. Doktorunuzun önereceği ilaçları düzenli olarak kullanmaya özen gösteriniz.

 

Uyuşukluk geçene kadar yemek yemeyiniz ve bir şeyler içmeyiniz. Operasyonu takip eden 2 gün boyunca ılık ve yumuşak diyetle besleniniz.

 

Ameliyat sonrası 2 gün boyunca sigara ve alkol kullanmayınız. Ameliyattan sonra ilaç kullanıyor olmanız düşüncesiyle, ilaçlar tamamen bitene dek kesinlikle alkol tüketmeyiniz.

 

Operasyonun ertesi gününden itibaren rutin ağız ve diş bakımınıza devam edebilirsiniz.

 

Ameliyat sonrası birkaç saat veya birkaç gün içinde başlayan kanamalar ve şiddetli ağrılar meydana geliyor ve kötü ağız kokusu eşlik ediyorsa, alveolit nedeniyle vakit kaybetmeden doktorunuza başvurunuz.

 

Gömük diş ameliyatlarını takip eden ilk 48 saat süresince, operasyon yapılan bölgedeki yanağınızın dış tarafından soğuk uygulaması yapınız, yanaktan buz uyguluyorsanız, buzu bir tülbente veya peçeteye sararak 10’ar dakika aralıklarla soğuk komprese devam ediniz, hekiminizin önerisine göre 7-10. günde dikişleri aldırınız. 

 

 




YORUMLAR
Bu Habere Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.