HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Kullanışlı
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
6 Aralık 2019 Cuma
Fındık Fiyatı


16.50 TL - 17.50 TL
PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
Ünye Nöbetçi Eczaneleri
22 Kasım 2019 Cuma Saat: 08:52

Ünyeli Rum Kızı Rodi “The Girl from Pontus”

SİMOS KERASSİDES ÇEVİREN: MEHMET KAVAKLIOĞLU
Ünyeli Rum Kızı Rodi “The Girl from Pontus”

Adı gül anlamına gelen Rodi etnik Rum kızlarından biriydi.

Karadeniz kıyısındaki Ünye’de doğmuştu.

Pontus Rumlarının buralarda hikayeleri vardı dileri Helence’nin (Eski Yunanca)en eski şivelerinden biriydi

 

Ünye'de Rum kültüründen geriye eciş bücüş birkaç yapı enkazı kaldı. En kutsal yerlerini ya yıktık, ya hamam yaptık (Eski hamamın 13.yy kalma şapel (Küçük kilise) olduğu söylenir.

Çocukluğumuzda, yani 50'li yıllarda biraz daha fazla idi geride kalanlar. Hala birkaç Rum ve Ermeni aile vardı. Aklıma Mıgırdıç ve  Murat amca geliyor. İlkokul arkadaşımız Mardiros'u, abisi Gazaroz'u, terzi babası Levon amcayı kim unutur ki?. Çoğu önce İstanbul'a sonra başka ülkelere gitmek zorunda kaldı. Rum ve Ermeni tüm Ünyeli hemşerilerimizi kaçırdık. Şu anda Ünye'de kala kala bir kişi kaldı. Tornacı Karakin amcanın oğlu. O da çekip giderse hiç şaşmam.

Ben hayatımda ne anam babamdan ne de eş dosttan Rum ve Ermeni komşularımız aleyhine tek bir laf işitmedim. Neden apar topar ayrılmak zorunda kaldılar bilmiyorum. Çocuktuk. Belki farkında değildik sosyal sorunların. Belki İstanbul'daki olaylar korkuttu onları. Belki de baskıya maruz kalıyorlardı.

Geçenlerde, İnternet’te, Ünye hakkında araştırma yaparken bir hikâye gözüme çarptı. Hem ilgimi çekti hem de üzdü beni. Düşünün dört çocuklu Ünyeli genç bir dul kadın, doğup büyüdüğü, memleketi bildiği kasabamızdan kaçmak zorunda kalıyor. Simos Kerassides adlı bir Rum tarafından yazılmış ve muhtemelen Rumca orijinalden İngilizce’ye çevrilmiş.

Çünki İngilizcesi’nde bazı hatalar var. Tabii bir de Türkçe'ye çevrilince biraz garip oldu ama yine de ilginç.

Hikayenin kahramanı Pontuslu Ünyeli Rodi Simos Simos’un babaannesi oluyor.

Rodi'nin torunu Simos’u bulup kendisine bir not yazdım. Kendisinden ailesinin veya Ünye’nin resimleri var ise göndermesini istedim. Simos mesaja cevap verince çok şaşırdım. Babaannesinin Ünye'den dört çocuğuyla birlikte alelacele ayrıldığını ve yanına hiçbir resim alamadığını yazıyordu.

Mehmet Kavaklıoğlu

 

 

İşte Rodi’nin Hikâyesi

Ünyeli Rum Kızı Rodi

“The Girl from Pontus”

 

Adı gül anlamına gelen Rodi etnik Rum kızlardan biriydi. Karadeniz kıyısındaki Ünye’de doğmuştu. Pontus Rumlarının çok köklü bir tarihi vardı ve konuştukları şive de Helence’nin en eski şivelerinden biriydi. Küçük Asya’nın batısındaki Rumlar ülkeyi terk etmişti ama iç Anadolu ve Karadeniz’dekiler, 1924’e Lozan anlaşmasından bir yıl sonraki mübadeleye kadar yerlerinde kaldı.

Rodi Theodorides boylu poslu, hoş yüzlü, sevimli bir kızdı. Zayıf ve narin olmasına rağmen cesurdu ve çelik gibi iradesi vardı. Zengin bir aileden idi ve Hristos Kerassides adlı zengin bir terziyle evlendi. Evlendikten sonra Ünye’de, sahilde, Rodi’nin üç katlı evine yerleştiler. Cilar köyünde tarlaları da vardı. Rodi birbirinden güzel yemekler pişiren çok iyi bir ev kadını oldu.

Hristos selvi gibi, elleri ve bacakları uzun bir adamdı. Terzi olduğundan hep güzel giyinirdi. İyi niyetli yardımsever bir insandı. Sık sık Türkiye’nin iç bölgelerine gider hem Rumlarla hem Türklerle iş yapardı.. Hristos, yılda birkaç kez iş için Rusya’ya da giderdi. Hristos, Türk-Rum savaşı sırasında diğer tüm Hristiyanlar gibi Amele Taburuna gönderildi. 1925 yılında kendisinden hala haber alınamamıştı ve muhtemelen diğer birçok kişi gibi o da ölüp gitti.

 

 

Karadeniz vapuru İstanbul rıhtımında[1]

 

Ünyeli Rumlar 1925 yılında bir komite kurup İstanbul’daki Yunan büyükelçiliğinden kendilerini Yunanistan’a götürecek bir gemi istediler. Euxine Pontus (Karadeniz) adlı bir gemi bir gün Ünye’ye demir attı. Alelacele gemiye taşınan Rumlar arasında Rodi ile 13 yaşındaki oğlu Chryso, 10 yaşındaki kızı Despo, 7 yaşındaki oğlu Simon ve üç aylık kızı Giorgitsa da vardı.

Rodi en gerekli gördüğü birkaç parça eşyayı da yanına almıştı. Çatal, kaşık, havan, buhurdan ve üç kanatlı Meryem Ana resmi. Bu Meryem Ana ikonu en az dört kuşaktır ailesinde bulunduğundan onun için çok önemliydi. Bunların yanısıra yanında daha sonra ilk ihtiyaçlarını karşılayabilmek için Yunan drahmisine çevirdiği Türk kâğıt parası da vardı.

Gemi, Rodi ile çocuklarını Selanik’e bıraktı. Kalamaria adlı mülteci kampındaki ahşap barakalara yerleştiler. Babasız aile birkaç ay sonra Charilaou adlı başka bir mülteci kampında, saçtan yapılma bir kulübeye taşındı. 1929 yılında ise, hükümet, Toumpa’da mülteciler için inşa edilen sosyal konutlardan birinin tapusunu onlara verdi.

Geçinebilmek için tüm aile fertleri çalışmaya başladı. Rodi her gün temizliğe giderken, Chryso Toumpa sokaklarında simit satmaya, Despo ise

 

bir dokuma fabrikasında çalışmaya başladı. Küçük Giorgitsa’yı ise komşu bir kadına bırakıyorlardı.

Babasız büyümek Rodi’nin çocukları için çok zor oldu ama bundan en çok küçük Simos İkinci Dünya savaşı sırasında Almanlar Yunanistan’ı işgal edince Rodi’nin üç çocuğu da direniş kuvvetlerine katıldı. Sadece büyük kızı Despo, tehlikeli işlerle uğraşmak yerine evde kalıp annesine bakmayı tercih etti. Rodi, bodrum merdiveninden yukarıya içi kilit ve anahtar dolu ağır bir çuval taşırken belini incitmişti.  Chryso’nun karısı Evanthia da direnişe katıldığından küçük Panos babaannesiyle birlikteydi.

Trajedi çok çabuk geldi. Evanthia bir operasyon için komşu Kilkis kasabasına gittiğinde Almanlar tarafından yakalandı ve oracıkta kurşuna dizildi. Simos ise, 1943 yılında, ELAS kuryesi olarak (Yunan Halk Kurtuluş Cephesi) gizli bir mesaj taşırken Pindos dağlarında pusuya düşüp işbirlikçi Rumlar tarafından öldürüldü.

 

Rodi’nin büyük oğlu Chyrso, birgün, Selanikte’ki askeri bir depoda Almanlara ait birkaç askeri kamyonu havaya uçurdu. Ancak bir arkadaşının yakınının ihbarı üzerine dağa kaçtı. Başına ödül koyan Almanlar, oğlu Pantos’u da rehin alıp bir yetimhaneye yerleştirdiler.

 

Chryso Kerassides ile dağda yapılan bir törenle gizlice evlendi. Nikâhlarını direniş kuvvetlerinden bir papaz kıydı. Artık Anna’nın da bir erkeği, güvenecek bir kocası vardı. Fakat bu güvenlik duygusuna rağmen hayatı gittikçe zorlaşmaya başladı. Devlet, kadın memurların gizlice direnişçilerle evlendiğinden haberdardı. Önce işinden atıldı. Daha sonra ise kendini iç savaşın içinde buldu. Yeni hayatı yetimhane hayatından daha zordu. Sadece Almanlar değil onlarla işbirliği yapan milliyetçi Rumlar tarafından da aranıyorlardı.

 

Anna, 1946 yılında bir erkek çocuk bebek doğurdu. Çocuğun daha kırkı çıkmadan babası Chyrso eski bir ELAS üyesi olduğundan tutuklandı. Baskın aileyi şok etti. Rodi mutfakta, gelini ise kayınvalidesinin yatağında hüngür hüngür ağlıyordu. Despo, bebeğin beşiğini sallarken Giorgitsa erkek kardeşini tutuklayan kişilere küfür ediyordu.

Chryso Girit adasının güneyinde bir avuç insanın yaşadığı kıraç Gavdos adasına sürgüne gönderildi. Sürgünü altı ay sürecekti ama iki yıl kaldı adada.. Karısı ve kız kardeşi Despo, avukat tutarak ve gazetecilerin de yardımıyla Chryso’nun özgürlüğe kavuşmasını sağladı.

Giorgitsa ise önce Sakız adasına, sonra da Yunanistan’da Trikeri adlı küçük bir kıyı kentine sürgün edildi ama en sonunda sağ salim evine dönmeyi başardı.

 

Rodi Ünye’den ayrılırken:

7 yaşında olan oğlu Simon, 1943’de, (25 yaşında) Almanlarla işbirliği yapan Rumlar tarafından öldürüldü.

10 yaşında olan kızı Despo, 1952’de (27 yaşında ) göğüs kanserinden,

Anne Rodi 1963’de (60 yaşında ) kalp krizinden

13 yaşında olan oğlu Chryso, (hikayeyi yazan Simos Kerassides’in babası) 1989’da (77 yaşında) kalp krizinden,

3 aylık kızı Giorgitsa ise 2003 yılında (78 yaşında) doğal nedenlerden vefat etti.

Simos Kerassides’in annesi Anna ise hala sağ.

Hani dağda Chryso ile gizlice evlenen kız.

 

Mehmet Kavaklıoğlu

Washington-UBD

 

 



[1][1]

Bu haber toplam 290 defa okunmuştur
Anahtar Kelimeler : Ünyeli, Rum, Kızı, Rodi, “The, Girl, from, Pontus”

Haber Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Habere Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Son Haberler