HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ukrayna nakliyat belarus nakliye Moldova Nakliyat ordu reklam ajansı
18 Ekim 2021 Pazartesi Saat: 08:30

Ünye Belediyesi Kalenin sırlarını ortaya çıkarıyor!

Ünye Belediye Başkanı Hüseyin Tavlı, Kale’de yapılan dehliz boşaltma çalışmalarının saklı tarihi gün yüzüne çıkardığını söyledi.
Ünye Belediyesi Kalenin sırlarını ortaya çıkarıyor!

Kale’deki iki dehlizin iç temizliğinin yapılarak boşaltıldığın belirten Hüseyin Tavlı, küçük dehlizden buluntu çıkmadığını, basamaklı büyük dehlizden ise çok sayıda tarihi buluntu çıktığını söyledi.

Büyük dehlizin dibinde yapılan çalışmalar sırasında dipteki balçıklı kısmın zemininde dar basamaklı bir merdiven bulunduğunu belirten Tavlı, bu merdivende çalışma yapmak için izin başvurusunda bulunduklarını söyledi.

Ünye Belediye Başkanı Hüseyin Tavlı, Belediyenin, Kale’de yaptığı çalışmalarda gelinen nokta ve bundan sonra yapılacak çalışmalarla ilgili olarak ayrıntılı bilgilendirmede bulundu.

MÖ 250 yılında yapılmış…

Hüseyin Tavlı konuyla ilgili verdiği bilgide şunları söyledi, “Tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış Kale’nin MÖ 250 yıllarında Pontus Kralı 6. Mitridates tarafından savunma kalesi olarak yapıldığı bilinmektedir. Sonraki yıllarda Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı’ya da ev sahipliği yapan Kale, bazı değişiklikler ve eklentilerle günümüze kadar ulaşmıştır.

Kale içinde yaşamsal kalıntılar bulunuyor

Kale’ye giriş Osmanlı döneminde yapıldığı sanılan güney doğu tarafındaki bir kapıyla sağlanmaktadır. Bu kapının devamındaki surlar ise 2018-2019 yıllarında Samsun Rölöve ve Anıtlar Kurulu tarafında ihale edilerek restorasyon sağlanmıştır. Kale giriş kapısının solunda ve yaklaşık 10 m yükseklikte Dor nizamı ile yapılmış bir kral kaya mezarı yer alır ki, üzerinde yer bulunan kalıntılardan sonraki dönemlerde buranın bir ibadet alanı olarak (şapel) kullanıldığı anlaşılmaktadır. Bir diğer kaya mezarı ise güney yönde bulunmakta ancak bitki yoğunluğu nedeniyle fark edilememektedir. Kale içinde birçok su sarnıcı, su yolları, 1 adet kilise yapısı, kayalara oyulmuş mezarlar ve 2 adet basamaklı tünel bulunmaktadır.

Dehlizler boşaltıldı

Ordu Valiliği katkılarıyla Ünye Belediyesi tarafından 2020 yılında dehliz boşaltımı için ihaleye çıkılmış, Samsun Kültür Varlıkları Koruma Kurulunun kararı ve Kültür Varlıklarını Koruma Kurulunun izni ile Ordu Müze Müdürlüğü denetiminde yüklenici firma Nas İnşaat Ltd. Şti tarafından kazı çalışmasına başlanmıştır. İlk çalışma 1 numaralı ve diğerine göre daha aşağıda yer alan dehlizde başlanmış, yaklaşık 44 m derinlikte başlayan kazı çalışması 8 m sonra dehlizin sonra ermesi nedeniyle tamamlanmıştır. Bu çalışma sırasında herhangi bir kültür varlığına rastlanmamıştır.

Basamaklı Tünel önünden Ele Geçen Buluntular

Bu çalışmadan yaklaşık 1 ay sonra 2 no’lu basamaklı dehlizde boşaltım çalışmalarına başlandı. Basamaklı tünelin boşaltılmasına başlanmadan önce, raylı sistem için kurulacak ahşap platform önünde kısa bir toprak çıkarma çalışması yapılmıştır. Bu çalışmalar sırasında Bizans Dönemi’ne ait çok sayıda fresk parçası ele geçmiştir. Bu fresk parçalarının bazıları, üst üste iki boyama izi barındırmaktadır Buna göre fresklerin üzerinin yeniden boyanarak bir yenileme evresi geçirdiği anlaşılmıştır. Ayrıca bu kesimin etrafında duvar kalıntılarının bulunması burada özelleştirilmiş bir mekânın varlığını göstermektedir. Ele geçen buluntular arasında bir adet de Osmanlı Dönemi sikkesi yer almakta olup, bu buluntu çalışmaların ilk günlerinde Ordu Müze Müdürlüğü’ne teslim edilmiştir. Ele geçen diğer buluntular arasında bir adet bronz anahtar, taştan yontulmuş bir adet kuş figürü ve Selçuklu Dönemi’ne ait sırlı seramik parçalan da bulunmaktadır.

Basamaklı tünelin boşaltılmasına yaklaşık olarak 167 m derinlikten başlandı. 45 derece eğimle inen tünel içinde yürütülen boşaltım çalışmaları, raylı sistem üzerinde hareket eden 750 cm3 kapasiteli bir kazanla yürütülmüştür. Çalışmalara başlanmasından kısa bir süre sonra, yaklaşık olarak 175 m derinlikten itibaren taşlarla birlikte hayvan kemiği parçalan da ele geçmeye başlamıştır. 190-200 m arasında ise çok sayıda taş ve demir gülle ele geçmiştir. Taş güllelerin Helenistik Dönemden başlayıp Osmanlı Dönemi de dâhil kullanım gördüğü bilinmektedir. Demir güllelerin ise MS 16-17. yüzyıllarda yoğun olarak kullanıldığının bilinmesi bunların Osmanlı Dönemi’ne ait gülleler olduğu düşündürmektedir. Bunlardan bazılar, üzerinde barut deliği bulunmaktadır. Ayrıca bu seviyelerdeki kazılarda üç adet bronz kepçe ele geçmiş. Bu kepçelerin kolları korunmamış olmakla birlikte başlangıç kısımlarına göre kol kısımlarının demir olduğu anlaşılmıştır.

Basamaklı tünelin derinliği 250 metre…

İlerleyen çalışmalarla birlikte yaklaşık olarak 250 m derinlikte tünelin dip kısmına ulaşılmıştır. Bu kısmı tavan ve dipteki yanaklardan sızan sular nedeniyle oldukça nemli bir durumdadır. Bu nedenden dolayı ana kaya üzerindeki toprak, balçık durumuna gelmiştir. Tünel içinden çıkan taş ve toprak, kalenin ana kapısı önünde bulunan geniş alanda toplanmış ve kurumaya bırakılmıştır. Buradaki yığın içinde bulunan taşlar, restorasyon çalışması sırasında kullanılmak üzere daha sonra Kale içindeki uygun alanlara istif edilecektir. Çıkan toprak ise kuruduktan sonra elenerek içindeki küçük buluntular ayıklanacaktır.

Helenistik-Roma’ya ait buluntular

Basamaklı tünel dibinden ele geçen buluntular arasında Helenistik-Roma özellikli olduğu düşünülen çok sayıda amphora parçası, oinokhoe tipi kaplara ait parçalar, Helenistik Dönemin yaygın bezemelerinden olan sarmaşık yaprağı desenli kaplar, küp parçalan, Bizans Dönemi’ne ait olduğu düşünülen kap parçaları ve demir çiviler yer almaktadır. Ayrıca taş üzerine işlenmiş çok sayıda mimari plastik eserler ele geçmiştir.

Çok sayıda kemik parçası bulundu

Tünel dibinden ele geçen diğer buluntular arasında büyükbaş ve küçükbaş hayvan türlerine ait çok sayıda kemik parçası da bulunmaktadır. Bu kemikler üniversitelerin ilgili laboratuvarlarında yapılacak inceleme için toplanarak biriktirilmiştir. Hayvan türlerinin belirlenmesi ve kemikler üzerindeki kesme veya pişirmeyle ilişkili ipuçlarının elde edilmesi kurban töreni ile ilgili bulgular açısından büyük önem taşımaktadır.

Karbonlaşmış ahşap parçalar ele geçti

Tünel dibinden ele geçen bir diğer önemli buluntu grubunu karbonlaşmış çok sayıdaki ahşap parçası oluşturmaktadır. Bunların bazıları üzerinde demir çiviler de korunmuş durumdadır. Tarihlendirme için çok önemli olan bu ahşap parçalan, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu’nda bulunan C-14 laboratuvarına gönderilmek üzere alüminyum folyolara sarılarak koruma altına alınmıştır.

Dipte taş örgü kuyu

Basamaklı tünel boşaltma çalışmasında ulaşılan en önemli bulgu, 45 derecelik açıyla 250 m derinlikteki dip kısımda açığa çıkarılan kuyudur. Taş örgü kuyunun iç ve dış kısmında herhangi bir harç veya sıva izine rastlanmamıştır. Kuyunun dış ağız çapı 230 cm, iç ağız çapı ise 100 cm’dir. Kuyunun içi su ve balçıkla doludur. Yapılan boşaltma çalışmasıyla birlikte ağızdan itibaren 170 cm derinliğe ulaşılmıştır. Kuyu içinden herhangi bir küçük buluntu ele geçmemiştir. Buna karşın kuyunun içine düşerek öldüğü düşünülen bir kemirgene ait kemiklere ulaşılmıştır. Daha sonraki çalışmalarda kuyunun içinde biraz daha derinleşilerek tabana ulaşılması hedeflenmektedir. Ayrıca kuyu içindeki sudan analiz için örnek alınacaktır. Kuyunun dip kısırımdaki yoğun balçıktan dolayı henüz bir su kaynağı tespit edilememiştir. Ayrıca harçsız ve sıvasız olması nedeniyle kuyuyu çevreleyen taşların arasından suyun dışarı sızdığı gözlemlenmiştir.

Basamaklı tünelden elde edilen diğer bulgular

Tünelin basamakları 2,74 m genişliğinde olup en alttaki beş basamak ise 1,20 m genişliğe sahiptir. Ayrıca bu beş basamak jeolojik bozulma nedeniyle ana kayayla birlikte ayrılarak öne doğru yatmıştır.  Dip kısmının genişliği 7x6 m ölçülerinde olup tünelden daha geniştir. Buranın tavan, duvar ve tabanında çok sayıda yarık yer almaktadır. Bu yarıklardan çıkan su sızıntısı nedeniyle tünelin dibi oldukça nemli bir durumdadır. Özellikle taş örgü kuyunun dışında, kuzey tarafta bulunan küçük bir yarıktan su çıkışı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca tavandan da damla şeklinde su sızıntısı olmaktadır. Yağmur zamanında dipteki suyun miktarı artmaktadır. Bu durum, basamaklı tünelin üst seviyelerindeki bir delikten çıkıp aşağı doğru inen yoğun su sızıntısından da kaynaklanmaktadır.

Kale’nin turizme hazırlanması çalışması başlatıldı

25 Aralık 2021 tarihide sonlandırılan dehliz boşaltım işleminden sonra Ünye Belediyesi tarafında kalenin turizme açılması amacıyla yürüyüş yolu ve dehlize inmek için raylı sistem projeleri hazırlanmış, her iki proje Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından onaylanarak yapımına izin verilmiştir. Şu aşamada raylı sistemin kurulması amacıyla dehliz içindeki merdiven temizliği yapılarak dehlizin dibindeki su ve oluşan balçık çıkarılmaktadır.

Dip zeminde yeni bir merdiven ortaya çıktı

Ancak bu çalışma esnasında balçık olan kısmın altında dar bir merdivenin devam ettiği anlaşıldığından ve bu alanda kazı çalışmasının devam etmesi gerektiğinden, Ünye Belediyesi tarafından Ordu Müze Müdürlüğüne kazı izin belgesi başvurusunda bulunulmuştur.”


Ünye KENT Haber

Bu haber toplam 437 defa okunmuştur

Haber Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Habere Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Son Haberler