HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
  • Kullanışlı
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
18 Eylül 2020 Cuma
Fındık Fiyatı


PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
Ünye Nöbetçi Eczaneleri
anabolik sipariş steroid sipariş balkan pharma
5 Şubat 2020 Çarşamba Saat: 08:53

1800 yılı Sonlarında Ünye

Yaşar Karaduman
1800 yılı Sonlarında Ünye

Ünye’nin kuruluşu olarak tarih bize Milattan Önce 750 yıllarını gösterir. Bu tarihlerde Akdeniz’den gelen Yunan asıllı Miletli denizciler Sinop’tan başlayarak sırası ile Samsun Ünye,  Giresun Trabzon da ticari koloniler kurmuşlardı, buralardan aldıkları, mısır kendir fasulye, şarap gibi ürünleri alarak başka ülkelere satıyorlardı.           

1800 yıllarında

Ünye’deki gelişmeler

1832 yılında tüm Osmanlı topraklarında olduğu gibi Ünye’de de nüfus

sayımı yapılmıştır. Bu nüfus sayımının sonuçları elimizdedir, İstanbul Ünyeliler Derneği tarafından yayınlanmıştır

1800 lü yılların başlarında Trabzon Valisi Haznedar Süleyman Paşa Ünye’de muhteşem bir saray yaptırmıştır. 1808 yılında yapılan saray 1850 yıllarında yanmıştır. Bugün yalnız duvarları, çeşmesi ve havuzu durmaktadır.

1838 yılında Ünye’de demir madenleri işletmeye açılmış ve 1856 yılında Ünye’de gümüş ve çinko madenleri bulunmuştur.

1845 yıllarında Ünyeli kaptanlara diğer ülkelerle ticaret yapma izni (Sened-i Bahri) verilmiştir. Bu kaptanların kullandığı bu gemiler Ünye’de inşa edilirdi.

 

Ünye Vilayet Oluyor

Ve Niksar Yolu Açılıyor

1864 yılında Ünye Fatsa Niksar, Erbaa, Bolaman (Fatsa) ve Karakuş (Akkuş) kazalarının bağlanması ile Sancak yani Vilayete karşılık gelen bir idari yapılanma olmuştur. Bu zaman içinde Ünye Niksar yolunun genişletilmesi ve düzenlemesine başlanmıştır. Ünye Sancak olunca şehirdeki yollar, mezarlıklar, binalar ve çarşıya pazara çeki düzen verilmiştir.

Ünye Niksar yolu, güzergahında bulunan kazaların yardımları ile düzenlenerek bir buçuk ayda 15 Eylül 1864 tarihinde açılmıştır. Yol üzerinde günde 16.500 kişi çalışmıştır..

1864 te Ünye taşının çıkarıldığı ocak işletmeye açılmıştır

1868 yılında Trabzon’dan Samsuna kadar uzanan telgraf hattı Ünye’ye ulaşmış ve Ünye’de ilk telgraf kurulmuştur. Aynı yıl Ünye Niksar hattı da faaliyete geçmiştir..

 

Ünye Belediyesi Kuruldu

Aynı tarihlerde Ünye Belediyesinin kurulduğu görülmektedir. Belediye Meclis üyeleri Ermeni, Rum ve Türklerden oluşmaktadır.

1864 yılında Ünye’nin Sancak (Vilayet) olması ile ilgili atılımlar devam etmektedir.

1867 yılında Ünye’de bugünkü ortaokula denk bir okul olan Rüşdiye açılmıştır.

1871 yılında Hacı Mehmet Ağa adında bir zat 1260 kitaplık bir kütüphane açmıştır.

 

İtfaiye Teşkilatı Kuruldu

1870 yılında yangınların önüne geçmek için ilk itfaiye teşkilatı kurulmuştur.

Yine 1870 yılında Karadeniz’de çalışan vapurlara yük ve yolcu taşımak için Ünye’de bir iskele yapılmıştır. Bu iskeleden yapılan işlemler için belgeler elimizdedir. Buna göre giden gelen yolcu için 20 para, at hayvanı 2 para Şeker fıçısı 10 para, pirinç çuvalı 5 para, gazyağı 5 para Elma sandığı 20 para alındığı yazılmaktadır. (Para kuruşun kırkta biridir. Yani bir kuruş 40 paradır.)

1864-74 yılları arasında Gürcistan’dan ve Çerkesiztan’dan göçmenler gelerek Ünye’ye yerleştirilmişlerdir.

1887 yılında Ünye’ye gelen gazeteci yazar Şemsettin Sami şu bilgileri bize verir:

Ünye Canik sancağında bir kaza merkezi olup Karadeniz sahilinde Samsun’dan 86 km şarki cenubunda (Güney doğusunda) olup bir koyun içindedir. Güzel bir kasaba olup 6700 ahalisi vardır. Limanı sefain imaline (gemi yapımına)  mahsus tezgahları vardır.

Şarken (Doğusu) Fatsa Garben (Batısı) Terme kazaları bulunur. Köyleri ile birlikte 50.770 ahalisi köyleri ile birlikte ceman (toplam)75 cami ve mescidi 2 hanı 3 hamamı 403 dükkanı 85 mekatibi iptidaiyesi (ilkokulu) vardır. Bir Rüşdiye  (Ortaokul) mektebi vardır. Mahsulat,( yetiştirilenler) hububat, kendi, kenevir ve sebzeden ibarettir. Kazada taş ve demir, simli kurşun ve mangenez madenleri vardır.

 

1891 yılındaki Ünye

Ünye’de 1 Gümrük, 1 Karantina, 1 muvakkithane, 1 telgrafhane, 30 çeşme  2 , 22 fırın,  11 han, 68 mağaza, 349 dükkan, 1 hükümet konağı 1605 hane, 3 kilise, 12 İslam kabristanı, 21 kuyu, 70 bahçe, 31 kahvehane, 2değirmen, 131 arsa, 5 ahır, 6 çömlekçi hane, 11meyhane, 73 kayıkhane 1 mezbahane, 3 boyahane, 4 mera, 323 tarla, 121 çayır, 116 otluk, 4 çalılık,4 koru, 75 orman, 1 taşocağı, 1 kızlar manastırı, 1 protestan mezarlığı vardır

Ünye’de Büyük Yangın    

Ünye’den geçen Vital Ciunnet isimli bir seyyah 1800 yıllarının başlarında bir yangından bahsetmektedir.  O yıllarda ahşap olan evlerin tamamı yanmıştır. Halkın yangından sonra binaları yeni yapmaya başladığını yazmaktadır.

 

1865 Yılında Ünye’de yokluk   

1894-95 yıllarında kuraklıktan dolayı mahsul olmamış ve halk sıkıntıya düşmüştür.  Ahaliye mısır yardımı yapılmıştır. Bu konu belgelere şu şekilde geçmiştir. “Bu sene kuraklıktan dolayı mısır mahsulü olmamış Ziraatle uğraşanlar hükümete  ihtiyaçlarını söylediklerinde  Ünye kazası için 17.500 kilo mısırın gelecek sene alınmak üzere dağıtılmıştır. Bu kıtlık Ordu Samsun Fatsa Çarşamba kazalarını da etkilemiştir.   

                                                                                             

Ünyede Kolera Salgını      

1894 tarihinde Ünye’de kolera salgını olmuş ve Ünye 10 gün karantinaya alınmış giriş ve çıkışlar yasaklanmıştır. 1894 yılında Başabakanlığa yazılan bir yazı ilke doktor ve ilaç istenmiştir.

 

Kaynaklar:

Ünye Şeriye Sicili, (Mahkeme Kayıtları)

Ünye Nüfus Defteri 1834

Osman Doğan, (Tarih Boyunca Ünye)

Trabzon Salnameleri (Yıllığı)

Bu haber toplam 458 defa okunmuştur
Anahtar Kelimeler : 1800, yılı, Sonlarında, Ünye

Haber Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Habere Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Son Haberler