HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Kullanışlı
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
30 Mart 2020 Pazartesi
Fındık Fiyatı


19.50 TL - 20.00 TL
PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
Ünye Nöbetçi Eczaneleri
anabolik sipariş steroid sipariş balkan pharma
23 Mart 2020 Pazartesi Saat: 08:49

Ünye’de Sinemanın Altın Yılları Ünye’nin İlk Sinemaları

ÜNYE TARİH ARAŞTIRMA GRUBU AHMET DERYA VARİLCİ- AHMET KABAYEL
Ünye’de Sinemanın  Altın Yılları Ünye’nin İlk Sinemaları

Ünye’de modern anlamda ilk sinema Tan Sineması adıyla 1948’de açılır. Samsun’dan gelen Yusuf Bulut isimli bir kişi, karakolun yanına (şimdiki Akbank’ın olduğu yer) Ünye’nin ilk sinemasını açar. Daha önceki yıllarda, modern anlamda bir sinema salonu yoktur. Ancak Batılı toplumlarda olduğu gibi, gezici ekiplerin, bir kaç seans için kiraladıkları mekânlar, portatif makinelerle gösterilen filmlerden söz etmek mümkündür.

 

Sinema, Ünye’nin kent yaşamında radyolu yıllardan sonra yaşadığı en büyük değişikliktir, Ünyelinin dünyaya açılan penceresidir. Afrika’nın balta girmemiş ormanlarıyla tanışır, fillerle, aslanlarla arkadaş olur. Tarzan’la birlikte macera yaşar. Yahut “Vahşi Batı” da at koşturan bir kovboydur yahut Kızılderilidir. Bir başka gece, tarihi dekorlar içinde bir gladyatör olur. 

 

Tan Sineması açıldıktan birkaç ay sonra, bu defa Ünyelilerin kendisi iş başındadır. Yalıkahvesi’nde Belediye’nin depo olarak kullandığı bir binayı sinema salonu olarak kullanıma açarlar. Zaten bu bina geçmiş yıllarda, bando ve musiki kuruluşlarının konser verdiği, zaman zaman sinema gösteriminin yapıldığı eski bir binadır. Bir tarafıyla denizin içinde kalan, yalı kazıklarıyla desteklenen bu binada, çok eski zamanlarda sinema izlendiği söylenmektedir. Eski radyoculardan Fatalis Ahmet (Akbulut) ve tüccar Mustafa Kalemen ortaklığında modernize edilen ve hizmete açılan bu sinemanın adı Yeni Sinema olur.

Ünye’de açılan ilk sinema olan Tan Sineması, yeni açılanla rekabet edemez, kapanır. Yusuf Bulut Samsun’a döner. Yalıkahvesi’ndeki Yeni Sinema 1950’de Tan Sinemasının kapandığı salona taşınır.

 

Bir sonraki yılın yazında, Yeni Sinema’yı kuranlar, Cumhuriyet Meydanı sahilinde yazlık Park Sineması’nı açar.  1951 – 1954 Yılları arasında hizmet veren bu sinema, yerini Paşabahçe Melek Sinemasına bırakır.

Uzun yıllar hizmet veren yazlık Paşabahçe Melek Sineması (1954 – 1972), Ünye’de uzun yaz gecelerinin vazgeçilmez mekânlarından biridir. Çoluk çocuk, neredeyse Ünye’nin bütün aileleri akın akın sinema sandalyelerini doldurur.

Eski bir sinema emekçisi Ömer Ataş (Ünye 1938 doğumlu, 13 yaşından itibaren sinemada çalışmış), bize sinema günlüklerimizde yardımcı olurken, sinemayla ilgili anılarını aktardı. Adı, hala Sinemacı Ömer olarak anılan Ömer Ataş, 1950 – 60 arasını “sinemanın altın yılları” olarak nitelendirdi. (Biz, bu sıfatı Ünye’de sinemayı doya doya yaşadığımız 60’lı yıllar için daha uygun buluyoruz.)

 

Yazlık Paşabahçe Melek Sineması

 

Meydandaki Park Sineması karayolu ihalesi alanına girince, 1954 yılı içerisinde yeni bir yazlık sinema projesine girişilir. Nahit Heper, Aptullah Haznedar, Mahir Kocoğlu ve Ahmet Akbulut’un katılımıyla Saray Hamamı yanında, Melek Sineması kurulur. Paşabahçe’de açılan bu yazlık sinemada gösterime ilk giren film, İtalyan yapımı Merhamet’tir. Filmi 10 günde 7.500 kişi izler. 1954 Yazında Ünye nüfusu 10.000 kişi civarındadır. (Demek ki, filmi üst üste birkaç defa izleyenler olmuş. Çevre ilçelerden ve köylerden gelenler de izlemiş.)

 

Karakin Usta ve arkadaşı, Paşabahçe Melek Sineması’nda filmin başlamasını bekliyorlar.

 

Ünye’de Sinemanın Altın Yılları.

 

60’lı yıllarda sinema çocukluk ve ilkgençlik yıllarımız için bir şölendi. Teksas-Tommiks çizgi romanları takas ettiğimiz, “Makinist ışııık!” yahut “Makinist ses!” nidaları atığımız, heyecandan titrediğimiz, hüzünlendiğimiz, kahkaha attığımız yerlerdi. Sinemalı yıllar, “beş dakika ara”larda yenen fındıklı kurabiye, simit, içine nohut doldurulmuş gazoz demekti.

Cumartesi günleri çocuk matineleri, Pazar günleri kadınlar matinesine gider, tanıdık bir ablanın eteğine yapışarak filmi bedavaya getirirdik. Kadın matinelerinde daha çok yerli melodramlar oynatılırdı. Önceleri Cahide Sonku, Belgin Doruk gibi isimlerin filmleri varken, daha sonra Fatma Girik, Filiz Akın, Türkan Şoray ve Hülya Koçyiğit’in filmleri afişlerdeki yerini aldı. Cüneyt Arkın, Ediz Hun, Kartal Tibet’i, Kadir İnanır ve Tarık akan takip etti. 

Spartaküs, Benhur gibi dev yapımları bu dönemde izledik. (Yıllar sonra aynı filmleri izlediğimizde, aynı dehşetli duygulardan bir hayli uzakta olduğumuzu gördük.)

Televizyon, bilgisayar, atari gibi daha çok bireysel kullanıma açık araçların olmadığı dönemde sinema, çocuklar için vazgeçilmez bir etkinlikti. Sadece çocuklar için mi, Ünye’nin ileri gelen tüm bireyleri, maaile sinemaları doldururduk. Hatta her film değiştiğinde, bazı koltukların daimi müşterileri vardı. Örneğin, rahmetli Yaşar Kemal Tokaç, Konak Sineması abonesiydi.

 

Konak Sineması

1960’lı yıllarda Ünye’de bir efsane sinema daha açılır. Kadılar Yokuşu’nun eteğinde % 50 hissesi Fırıncı Mahmut Arın’a ait arsada, Mimar Feyyaz Efendi’nin inşa ettirdiği sinemanın 1000 kişilik kapasitesi vardır. Koltuk dizilişi, eğim ve akustiği her yerden izleyicilerin perdeyi görmesine ve sahnedeki sesleri duymasına elverişlidir. Enis Özgün, Ahmet Akbulut, Zekayi Sinanoğlu ve Mahmut Arın’ın katılımlarıyla 1960 yılında hizmete giren sinemanın ilk filmi halka bedava oynatılan “Denizler Altında 20.000 Fersah” tır. (Richard Fleischer’in yönettiği, Kirk Douglas ve James Mason’un oynadığı, Jules Verne uyarlaması, 1954 yapımı “20.000 Leagues Under the Sea” filmi.)

 

Konak Sineması’nda beğenilen bazı filmler:

1967’ de Çifte Hamam yanına İsmet Koçkan’ın işletmeye açtığı yazlık Rüya Sineması 1969’da kapanır.

1972’de Belediye Sineması açılır, ancak Paşabahçe Melek sineması kapanır.

1981’e kadar Ünye Belediyesi’nin işlettiği sinemanın müdürlüğünü rahmetli Ayhan Güney (Kuzu Ayhan) yapar.

Belediye tarafından kiraya verilen sinemayı 80’li yıllardan itibaren İsmail Güven çalıştırmaktadır. Son yıllarda modernize edilerek iki salonlu cep sinemasına dönüştürülmüştür.

 

Sinema emekçileri:

Öztürk Serengil şapkası ve bıyıklarıyla, gişede bilet satan Yılmaz Okumuş. Dik duruşu ve delikanlı yanıyla “Miki” lakaplı Necdet Demir. Makinist Hüsnü Yayan, Mehmet İbiş, akla gelen diğer isimlerdir.(32 Milimetrelik filmler 5-6 makara halinde Samsun’dan getirtilir.) 1980’li yıllarda sinema işletmeciliğini sürdüren isimlerden biri de Mehmet Çiloğlu’dur. Rabbum Yaşar (Aydınlık), Arap Yaşar (Darahta), adı sinema ile anılan diğer isimlerdendir. Yeni Sinema ve Melek’in makinisti, kalın camlı gözlükleriyle hatırladığımız Mehmet Karakaya’dır. Kışın soğuk günlerinde Yeni Sinema ve Konak’ı ısıtan iri sobaları imal eden Erol Varilci’dir. Bir dönem 1948–50 arasında Park sinemasının Duhuliye kapısında giriş görevlisidir.

 

Sinemanın Ünye kronolojisi:

Tan Sineması (1948 – 1950)

Yeni Sinema- Yalıkahve (1948 – 1950 )

Yeni Sinema – Tan’ın yerinde (1950 – 1974)

Park Sineması – Yazlık, Meydanda (1951 – 1954)

Rüya Sineması, Yazlık, Çifte Hamam yanı(1967 – 1969)

Paşabahçe Melek Sineması – Yazlık, (1954 – 1972)

Konak Sineması, Kadılar Yokuşu’nda (1960 – 1992)

Bu haber toplam 212 defa okunmuştur

Haber Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Habere Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Son Haberler