HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
  • Kullanışlı
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
28 Kasım 2020 Cumartesi
Fındık Fiyatı


PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
Ünye Nöbetçi Eczaneleri
anadolujet telefon pegasus telefon thy iletişim
29 Ekim 2020 Perşembe Saat: 08:51

VALİDE SULTANLAR

AYNUR ZEREN TAN
VALİDE  SULTANLAR

Padişah’ın gözdesi olup, ondan erkek çocuk doğuran cariyelerin en önemli sorumluluğu oğlunun hayatta kalmasını sağlamaktı. Bu işlevi çoğu kez “şehzade”yi babası padişahtan korumaktı. Olası bir taht planı ile oluşabilecek kuşkudan.

 

Guillarme Pastel’e göre Hafsa Sultan Oğlu Süleyman’ı “tahta çıkmak konusu” ile hiç ilgilenmemesi yönünde ikaz etmiş, böylece oğlunun babası tarafından öldürülme riskini ortadan kaldırmıştı. 1. Selim’in “saltanattan çekileceğim” diyerek oğlunun sadakatini sınadığı söylenir. Padişah 1. Selim ile oğlu Süleyman’ı (Kanuni) arasında neredeyse kopmak noktasındaki ilişkiyi Hafsa Sultan düzenlemişti.

Kanuni

Yine Süleyman döneminde padişahın hiddetinden oğlunun canını kurtaran Hürrem’dir. Bu arada oğlunun tahta en yakın aday olduğunu düşünen Mahidevran  (Süleyman’ın Çerkez gözdesi) maalesef bu düşüncesi etrafında gösterdiği zaaf yüzünden oğlunu Süleyman’ın hiddetinden koruyamadı. Bugün hala Mahidevran’ın oğlunun padişah Süleyman’a karşı taht için ayaklanacağı yönünde ne olumlu ne de olumsuz bir delil yoktur.

 

VALIDELER KAPIŞMASI

Bazı gözdelerde oğullarının tahtı ele geçirme planlarında yeterince tedbirli olmadıklarından canlarından olurlar. Valide Safiye Sultan, oğlu padişah 3. Mehmet’e karşı torunu Mahmut ve annesinin 30 kişi ile (bu işle bağlantılı görülen) canlı canlı çuvallara doldurulup denize atıldılar. Bu olayı Osmanlı sarayındaki İngiliz elçisi Henry Lello bildirmiştir. (The Report of Lello)

 

KÖSEM SULTAN

Birinci Ahmet’in hasekisi olan Kösem Sultan (Haseki =Hükümdar Sultan. Adayının annesi, valide Sultan: Hükümdarın annesi, Hanım Sultan: Hükümdarın kız kardeşleri, ablaları, halaları)

B Hükümdar döneminde (hatta Osmanlı tarihinde) Osmanlı yönetiminde ve diplomasında en uzun süre ve en etkili kadın olmuştur. 2. Osman tahta çıkmış fakat arkasında kendi lehine kulis yapan bir annesi olmamıştı annesi Mahfiruz sarayda etkili olacak ehliyete sahip değildi. Mahfiruz saraydan kovulmuştu ve Kösem Osman ile çok iyi anlaşıyordu. 1. Ahmet oğlu Osman ile Hasekisi Kösem arasındaki samimiyeti onaylamamıştı. (bu haber de elçi Velier’den) İç saray Süleyman’dan sonra özellikle yönetimin merkezi durumunda idi.

Giderek Şehzade anneleri politika ve diploması ilgi alanları oluyor, oğullarının eğitimini yakından takip ediyor ve saray kadınları, özellikle padişahın kız kardeşleri gözdeleri eğitiyorlardı. Örnek Turhan Sultan 4. Murad‘ın kız kardeşini eğitmişti. 4. Murad tahta çıktığında kutlamak için görevlendirilen ve saraya giden Venedik elçisi, Kösem’in “gençliği ve otoritesinden “ söz ediyordu. “en güzel ve en verimli çağında yüksek bir ruh ve kafaya sahip politik tecrübesi olup kocasının yönetimi sırasında yönetime sık sık katılmış, padişahın kararında etkili olmuş” diyordu.  Venedik elçisi aynı zamanda padişah kocası zamanında olduğu gibi oğlunun padişahlığında da ülkeyi Kösemin yöneteceğini bildiriyordu birinci Ahmed’in annesi Handan Sultanoğluna sürekli yol göstermiştir.

 

ÜÇÜNCÜ MURAD VE ANNESİ NURBANU

Padişahlar içerisinde annesine ne bağlı ve öğütlerine en çok güvenenlerden birisi 3. Murad idi.

Politikasını annesinin öğütleri üzerine kurardı. Venedik hükümetine rapor sunan contarinis “hiçbir öğütün annesininkiler kadar sevgi dolu olup kendi çıkarını gözetlemeyeceği kanısında idi. Ona gösterdiği saygı, olağan dışı niteliklerine ve faziletine duyduğu saygı buradan kaynaklanır” der. (Una Suitana Veneziana) (Alberi Relazioni)

 

“ANALIK HAKKI, TANRI HAKKI”dır

Eski bir deyiş fakat handan Sultan’ın oğlu üzerinde ki otoritesini Peçevi böyle yorumluyordu. “ Nurbanu Valide Sultan ölüm döşeğinde iken oğlu üçüncü Murad’ın öksüz kalacağı, devlet yönetiminde “saltanata yüküne destek” bir yardımcı ve güvenilir bir danışmadan yoksun kalacağı için bağıra bağıra feryat etmişti” (Albari, Relazioni)

 

NURBANU’NUN OĞLU 3. MURAD’A NASİHATLERİ

Tebaasına adaletin daha seri ve tarafsız bir şekilde ulaştırılması.

Kendi doğal altın ve para hırsını frenlemesi.

Kendi oğlunun davranışlarına göz kulak olması.

 

SAFİYE SULTAN’IN ÖNERİSİ

Valide Sultan devlet yönetimi ile ilgili konuşmaları kafes arkasından dinlerdi. Tarihçi Selaniki’ye göre: 2. Selim’in kızı İsmihan Sulatana bağlanan mülklerin bir kısmı Bulgar Bobosevo Köyü idi. Köy halkı bu gün hala bir Padişah kızının yaşmağı (himayesi) altında yaşadıklarının hatırlamaktadırlar. Naima, Kösemin güç ve servetini onaylamayan tarihçi Şarihül Menarzade’nin yorumunu da şöyle aktarmaktadır:

“Valide Sultan’ın Kethüdaları haddi hesabı olmayan paralar topladılar. Osmanlı reayası aşırı vergiler yüzünden çok zulüm ve felakete uğradı fakat Kethüda’dan korktukları için durumlarını ne valide Sultan’a ne de bir başkasına duyurabildiler”

Kişisel hayır işlerinin Osmanlı medeniyetinde önemli rolü vardır. Ayrıca yönetici ve esnaf sınıfa örnek oluşturmak amacına da hizmet eder çünkü kentlerde yapılan halk hastaneleri, çarşılar, ticaret merkezleri, medreseler, mektuplar, kütüphaneler, kervansaraylar, su kemerleri, çeşmeler isyana yatkın yoksullarının yaşam yüklerini de hafifleterek isyanları kısmen bastırmıştır. Yine bir başka örnek; merkezden çok uzakta kalesini korumakta yeterli askeri olmadığını savunan Yemen Valisi, daha önceki başvurularına cevap verilmediği için Safiye Sultan’a başvurmuştu. 4. Murad ulemayı dinlemeyip yanlış bir karar verdiğinde, Ahizade Hüseyin efendi Hürrem’e başvurmuştu; “oğluna nasihat edip; ulemanın hayır duasını almanızı dileriz” diyerek birçok olaydan sonra durumu şöyle özetliyordu; devlet adamlarını Valide Sultanları aracı yapması konusunda; “padişahın öfkesinden korkup, valide sultanla konuşmasını daha mı kolay olduğunu düşünüyorlar. “O” düzenin böyle bozulmasına ve sevgili oğlunun şanına leke sürecek böyle işlere asla izin vermeyecektir.

 

Bu haber toplam 1.411 defa okunmuştur
Anahtar Kelimeler : VALİDE, SULTANLAR

Haber Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Habere Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Son Haberler