HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ukrayna nakliyat belarus nakliye Moldova Nakliyat ordu reklam ajansı
10 Temmuz 2021 Cumartesi Saat: 17:02

Türklerin Dünyaya Hediyesi

YOĞURT Yoğurt’un dünya dillerinde adı Türkçe “Yoğurt”tur

İRFAN IŞIK

Yerleşik yörüklerin mayası incir sütüdür.

Darda kalınınca kuru incir, kayısı ezilir süte maya diye çalınır.

Al sana yoğurt. Son zamanlarda Ruslar, yoğurdu Bulgarlar icat etti diye bizden çalmağa kalksalar da yoğurt adı ve sanıyla bizimdir.

Atalarımız mayaladı ilk yoğurdu.

Onuncu asırda Kaşgarlı Mahmut Divan-ı Lugat-üt Türk adlı eserinde yoğurt demiştir ona öz Türkçe ile.

 

Hıdırellez gününün seherinde sahillerde yaşayan her genç kız, dizlerine kadar denize girerek iyi bir eşle evlilik yapması için dilekte bulunur Tanrı’ya.

Genç erkekler, iyi bir iş, güzel bir otomobil, bir ev, içi-dışı güzel bir eş için; Tüm orta yaşlı kadın ve erkekler, çocuklarının mutluluğu, yaşlılarsa sağlıkları için dilekte bulunurlar.

Sonra da kumsala çıkar, ıslak kum üstüne, Tanrıdan istedikleri arabanın, evin resmini çizerler.  Denizi olmayan yerlerde oturanlarsa, gül dallarına dileklerinin maketlerini asarlar.

YÖRÜK genç kızları ve kadınlarının ise derdi başkadır.

Onlar Hıdırellez gününün seherinde, ellerinde bir kova-bir kaşık kırlara çıkarlar. Gecenin gündüze dönüşeceği eşref saatindeki ısı farkının yarattığı çiydir zorları.

Çiy, bitki yaprakları üstüne önce buğu olarak yapışır, sonra soğuyarak damlacıklar haline dönüşür.

Yörük kadını bu damlacıkları kaşığıyla kovasına aktarır özenle bir-bir.   

Taa!.. güneş yükselip çiyi tekrar buharlaştırıncaya kadar çalışır Yörük kadını.

Evine gelir. Ilık sütle karıştırır topladığı çiyi. Çiyle karıştırılmış süt kabını sarıp sarmalar. Akşama sargısı açılan kabın içindeki süt katılaşmış yoğurt olmuştur.

Yarın da, öbür gün de çalışır Yörük kadını.

Üç gündür Hıdırellez çiyi toplama süresi.

Üç günde toplanan çiyle süt karışımı yoğurt mayasıdır Yörük kadınına. Artık bir yıl boyunca onu kullanacaktır yoğurt yapmak için.

Ola ki bir kaza, Hıdırellez mayasını erken tükettirdi  Yörük kadınına. Ne yapacak?

Maya isteyecek komşusundan. Ancak önüne gelen komşudan değil. Yalnız akraba komşudan

Hemen ertesi sabahın seherinde çiy toplayıp maya yapsa, o mayayla yoğurt tutmaz mı?

Tutmaz der Karakeçili Yörük kocaları. Elbette denenmiştir ki böyle söylenir.

Yörük inanışı inatla Hıdırellez mayasını ister. Ondan başkasına itibar etmez. Gerektiğinde ekmeğini de o mayayla yapar.

Nazar değmişte maya tutmuyorsa, sofradaki tüm yiyeceklerin, süt ürünlerinin, ekmek ve balın üstüne çöreotu serper.

      Orta Asya göçebe Türk’ünün şaman inancıdır bu. O zamanki yaşayışını bu günde aynen sürdürür Yörük.

Baharla birlikte keçi-koyun sürülerini önüne katar, kıl çadırını, yatak-yorganını, kap kaçağını develerine yükler düşer yayla yollarına

Gün ağarmasından karanlığa dek çalışır yörük kadını yaylada. Davarını sağar. Sütüne maya çalar, yoğur kazanlarını sarar çaputlarla. Yemek-ekmek yapmağa girişir. Bebelerini giydirir, yedirir. Sürüyü yaylıma salar. Kuzuları-oğlakları dama sokar. Suya gider. Çamaşır yuğar. Konuk ağırlar. Odun toplar. Akşam dönen sürüyü sağar, sürünün yavrularıyla analarını buluşturur. Onların emişmelerini izler şefkatle. Erkeğiyle ilgilenir. Erkenden de yatar kıl çadırında. Sabahın erken saatindeki işler için dinlenmek üzere.

Yerleşik yörüklerin mayası incir sütüdür.

Darda kalınınca kuru incir, kayısı ezilir süte maya diye çalınır.

Al sana yoğurt.

Süt genelde nohutla mayalanarak yoğurt oluyordu eski günlerde.

İlk zamanlarda ise, kuzuların midesinden alınan bir enzimle yapılıyordu maya.

Daha-daha önceleri atalarımız mayayı karınca yumurtalarından yapmışlar. Hani kayaların altındaki karınca yuvalarında beyaz-beyaz küçücük yumrular vardır ya… İşte onlardır karıncaların yumurtaları.

Bir söylenceye göre de maya, tek tanrılı dinin ilk kurucusu Hz. İbrahim peygambere melekler tarafından öğretilmiştir. 

İşin doğrusu şu olsa gerek:

Yukardan aşağıya sayıp döktüğümüz mayalar, yoğurdun kalitesini artırmak için yapılan buluşlardır.

 

Yoğurdun tarihçesi:

Son zamanlarda Ruslar, yoğurdu Bulgarlar icat etti diye bizden çalmağa kalksalar da yoğurt adı ve sanıyla bizimdir.

Onuncu asırda Kaşgarlı Mahmut Divan-ı Lugat-üt Türk adlı eserinde  yoğurt demiştir ona öz Türkçe ile.

Oysa daha dün, bin beş yüz yıllarında tanımıştır yoğurdu Avrupa.

Amerika’ysa 70-80 yıl önce.

Tüm saydığım bu dünya ülkeleri yoğurdu, öz Türkçe adıyla almışlardır bizden. Hepsi de yoğurda yoğurt der.

Yoğurt ilmine gelince:

Yoğurt, besin değeri yüksek, laktik asit fermantasyonu sonucunda elde edilen ve canlı laktik bakteriler içeren fermente bir süt ürünüdür. Süt proteinlerinin çökelmesiyle oluşur.

Yoğurdun en makbulü tam yağlı olanıdır.

Katı ve az sulu olması istenen yoğurtun sütü, uzun süre kaynatılarak suyu uçurulur. Kaynamaktayken ocaktan indirilir. Dinlendirilerek ısısı 35 C dereceye kadar düşürülür, (Sıcaklık parmak dayanacak kadar olmalıdır )

Sonra mayası çalınır. Mayalanmış sütün ayni sıcaklıkta kalması için bakracı kumaşlarla sarılır. Dört saat sonra sargı açılır. Kapak açılmadan yoğurdun soğuması sağlanır.

Kaşık sokulmadan bir süre de soğutucuya konmalıdır.

Sargısı dört saatten fazla kalan yoğurt ekşi olur.

Yoğurdun mayası genelde gene yoğurttur.

Ancak Yörük kadını maya gene yoğurttur diyeni sınıfta bırakır.

Diğer kalite bilir erbabın ise mayası taze tereyağıdır kömüş sütü için. Yiyen bilir o kömüş sütünden tereyağla mayalanmış yoğurdun ne menem bir lezzet olduğunu.

Sıradan ev kadını, bir kilo süte bir yemek kaşığı inceltilmiş ama ayran kıvamına gelmemiş yoğurt hesabıyla çalmalıdır mayayı. Maya yoğurdunu incelten de gene süt olmalıdır. Sonra da yeterli bir süre karıştırmalıdır maya çalınmış süt.

Ülkemizin sayısı belirsiz çoklukta yoğurt çeşidi vardır.

Silivri ateş yoğurdu. Kanlıca yoğurdu. Trabzon’un külek yoğurdu. Bolu’nun keşi, Kilis’in Yörük yoğurdu. Tatarlar’ın kozalak yoğurdu. Denizli’nin yanık yoğurdu. Burdur’un kese yoğurdu. Beşikdüzü’nün yoğurt kesmesi, Sivas’ın pastükanı, Kars’ın kremalı kurutu, Hatay’ın tuzlu yoğurdu. Gesi’nin dorak yoğurdu. Muğla’nın Kırk tokmak yoğurdu, yoğurdun namlılarıdır.

İçeriğinde, A, B, E vitamini, kalsiyum, fosfor, mağnezyum mineralleri olan yoğurt cana devadır.

Yararlarını sıralarsak:

Uyku vericidir.

Damar sertliğine iyi gelir

Karaciğer ve cilt hastalıklarını otar.

Bağırsak mikroplarını öldürür. Bakterileri yok eder.

Sinir yatıştırıcıdır.

İshali keser.

Kolestrolü düşürür. Yağ eriticidir.

Gelişim ve büyümeyi hızlandırır.

Cümle zehirlenmelerde, özellikle kurşun zehirlenmesinde çok yararlıdır.

Diyet besinidir.

Saç dökülmesini önler.   

Yoğurdun suyu, böbrek taşı eriticisidir.   

 

                                                                             

Bu haber toplam 322 defa okunmuştur
Anahtar Kelimeler : Türklerin, Dünyaya, Hediyesi

Haber Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Habere Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Son Haberler