HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Kullanışlı
  • Daha iyisi olabilirdi
  • Beğenmedim
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
18 Haziran 2019 Salı
Fındık Fiyatı


16 TL - 16,50 TL
PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
20 Mayıs 2019 Pazartesi Saat: 08:47

Bugün Mayıs Yedisi Çepni Bayramı

Çoğunlukla Karadeniz’de kutlanan bir tabiat bayramıdır, Doğu Karadeniz’de “Çepni Bayramı” olarak da bilinir ve bazı Karadeniz de yöresel bayram olarak kutlanır.
Bugün Mayıs Yedisi  Çepni Bayramı

Yaşar KARADUMAN


Hıdrellez bayramıyla büyük benzerlikleri olan Mayıs Yedisi, Karadeniz bölgesinin Ordu, Giresun ve Trabzon illerinde, yılın bereketli ve sağlıklı geçmesi amacıyla kutlanan mevsimlik bayramlardan biridir. Mayıs yedisi geleneğinin Çepnilerden kaldığı rivayet edilmektedir, Çepniler yaylalara çıkmadan önce denizde hayvanlarını yıkar, deniz havası alarak sağlık, güç ve moral kazanır, sonbahara kadar denizle vedalaşırlarmış.

 

Şehirde oturanlar buna itibar etmese de, yüksek kesimde oturan Çepni kökenli halkımız bu gün için hazırlıklar yapar, deniz kenarında yürümek, yedi dalga atlamak, çoluk, çocuk piknik yapabilmek için, sabahın ilk saatlerinde kendilerini şehrin sahiline atarlar.

Bu birazda şehirde ticaret demektir… Döneri, ekmeği, pidesi, suyu, hazır şehre gelmişken çocuklara yazlık giyim kuşam ile şehirde bir ticari harekettir,

Çepniler kimdir?

Ortaasyadan gelerek Karadeniz’e yerleşen bir Türk Boyu’nun adıdır. Bu gün Çepni Türklerinin yurt tuttuğu Ünye, Ordu, Giresun Çarşıbaşı, Vakfıkebir, Beşikdüzü ve Şalpazarı yörelerinde Mayıs Yedisi bir bayram gibi kutlanmakta, şenlikler yapılmaktadır. 
Akkuş’tan itibaren Ünye’ye kadar olan köyler birer Çepni yerleşim yerleridir. 
Ünye’deki Nadurlu, Encürlü, Cimbis, Saylan, Alamanlu, Kurna, Ballık, Dizdar, Yağbasan, Göbü, köylerinin isimleri Çepni ismidir, Mayıs yedisi günü buralardan insanlar akın akın Ünye’ye deniz kenarına iner ve Mayıs Yedisi’ni bir bayram gibi kutlarlar.

Çepniler, 24 Oğuz Boyu’ndan en kalabalık olanıdır. Gök Han koluna bağlıdırlar. Oğuzlar; Türkiye ve Azerbaycan Türkleri'nin, Türkmenistan, Irak ve Suriye Türkmenleri ile Gagauzlar'ın atalarıdır. Gagauzlar-Gökoğuzlar Moldovya’da Gagauzya Özerk Cumhuriyeti’nde yaşamaktadırlar, Türkçeleri Türkiye Türkçesine en yakın olanıdır Müslüman olmamışlar Hristiyan dininde kalmışlardır

Çepniler; 1071'de Anadolu'nun, 1277 yılından itibaren de Sinop'tan Trabzon'a kadar olan Karadeniz Bölgesi'nin fethedilmesinde önemli görevler üstlendiler.

 

Mayıs Yedisi’nin Tarihçesi

Mayıs Yedisinin tarihi hakkında kesin bir bilgi yoktur. Efsanelere göre 4000 yıldır kutlanmaktadır. Kökeni Orta Asya'ya dayandığı söylenir.  

Mayıs Yedisi kutlamaları ilkbahar sonunda yaylalara çıkma zamanının geldiğini bildiren bir gelenektir.

Yaylaya gidecek olanlar bu günde sahile iner, inek ve büyükbaş hayvanlarını denizde yıkar, bahara veda eğlencelerini yapar, dileklerde bulunur ve yaylalara çıkarlar..

Mayıs Yedisi’nin bölgede yaşamış olan Amazon kadınları ile de ilgili olduğu da söylenir. Efsaneye göre Amazonlar yılda bir kez erkeklerle bir araya gelirler, doğan çocuklar erkek olursa öldürülür ya da babalarına gönderilirlerdi. Mayıs Yedisi Amazon kadınların erkekler ile bir araya geldikleri gündür. Kocalarının kendilerini aldatmalarına dayanamayan yöre kadınları Amazonları lanetler, denizi taşlar,  kötülükleri kovmaya çalışırlardı. 

 

Karadeniz Bölgesi’nde

Mayıs Yedisi Geleneği

Kaynaklarda bugünün ne zamandan beri kutlandığı ve nereden geldiğine dair çok bilgi yoktur. Karadeniz dışında yaşayanlar bu bayrama veya şenliğe “Karadeniz Bayramı” veya Çepni Bayramı” derler. Kimileri Amazonların çiftleşme törenlerini ya da Hıristiyanların vaftiz törenlerini Mayıs Yedisinin kaynağı olarak gösterirken, kimi 2500 yıl önce Eski Yunanlıların ışık, güneş,  müzik ve sanat tanrısı Apollo’nun doğum günü der.

Apollonun doğum günü İnsanlar yılın ilk ürünlerini aldıkları zaman tanrıya şükrederler.

 

Mayıs Yedisi, Samsun ile Artvin illeri arasında her yıl Mayıs ayının yirmisinde denize yakın köylerde oturanların deniz kenarına sabah erken saatlerde giderek aile fertlerini hatta evcil hayvanlarını yıkaması, yedi dalga aşması veya dilek tutulması, varsa ziyaret yerlerinin gezilmesi, toplu piknik yapılarak gerçekleştirilen festivaldir.  Geçmiş dönemlerde tüm köylerde gerçekleştirilen bu adet günümüzde göç veren köylerin boşalması yüzünden birkaç bölge dışında unutulmak üzeredir.

 

En kapsamlı katılımın gerçekleştiği Giresun’da çevre köy ve kentlerden gelen binlerce insan, ilçe merkezinin uzağında bulunan Aksu ırmağının Karadeniz’e boşaldığı delta etrafında toplanmakta, kadınlar içlerinden bir dilek tutarak suya yedi çift bir tek taş atmaktadır.

Tutulan dilekler çoğunlukla basık çocukların çabuk büyümesi, bekar kız ve dul kadınların koca bulması, çocuğu olmayan anaların gebe kalması, çaresiz hastaların şifa bulması, ayrılanların kavuşması, dargın eşlerin barışması gibidir. (Kaynak: Analiz)

 

Halk bilimciler, Doğu Karadeniz Bölgesinde 20 Mayıs tarihinde kutlanan "Mayıs 7'si"  etkinliklerin kökenine ilişkin başka tezlerde ortaya sürerler.

Karadeniz Folklor ve Mitolojik Sözlüğü yazarı tarih araştırmacısı,  Özhan Öztürk,  bölgede her yıl kutlanan Mayıs yedisi şenliklerinin 2500 yıl öncesinden kalma 'Tanrı Apollon'  onuruna düzenlenen festival ile birebir benzer ritüeller taşıdığını söyler.

 

Mayıs Yedisi adetleri:    

Dalgadan atlama: Önce eller ve ayaklar suya sokulur, kıyıya vuran yedi dalganın üzerinden birer birer atlanır. Burada genellikle çocuğu olmayanlar çocuklarının olması için dilekte bulunurlar.     

Sacayağından geçme: Tören alanına getirilen, insan geçebilecek büyüklükteki bir sacayağından, yine soyun sürdürülebilmesi dilekleriyle üç kez geçilir.    

Suya taş atma: Kötülüklerden korunmak amacıyla yedi çift bir tek taş suya atılır.    

Sahilde uygun yerlerde oturulur. Daha önceden getirilmiş  olan yiyecekler yenir ve eğlenilir. Akşam dönüşte gelemeyenlere kaplar içerisinde deniz veya ırmak suyu götürülür.  

KAYNAKLAR:

Sıtkı Çebi, Ordu Tarihi ve 50. Yılda Ordu Şehri, Ordu 1973, s.111

İbrahim Kafesoğlu, Türk Milli Kültürü, İstanbul 1993, s.289

Bahaeddin Ögel, Türk Mitolojisi II, İstanbul 1971,    

 

 

Bu haber toplam 382 defa okunmuştur
Anahtar Kelimeler : Bugün, Mayıs, Yedisi, Çepni, Bayramı

Haber Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Habere Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Son Haberler