HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Kullanışlı
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
19 Kasım 2019 Salı
Fındık Fiyatı


16.50 TL - 17.50 TL
PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
Ünye Nöbetçi Eczaneleri
6 Kasım 2019 Çarşamba Saat: 08:44

Tiroid bezi hormonları ve Bölgemizde iyot eksikliği

UZ. DR. ALİ COŞKUN
Tiroid bezi hormonları ve Bölgemizde iyot eksikliği

Her ne olursa olsun Tiroid hormonlarımızı senede en az 1 defa ölçtürmeliyiz. Tiroid bezimizi bir dâhiliye uzmanına muayene ettirmeliyiz. En ufak bir rahatsızlık veya şüpheli durumda Aile hekimimize danışmalıyız.

Çamaşır suyu ile temizlik yaparken mutlaka bez maske takmayı alışkanlık haline getirmeliyiz ve kısa süreli temizlik yapmalıyız.

 

Boynun ön tarfında bulunan Tiroid bezinden salgılanan Tiroid  ( guatr ) hormonları yani T4 veT3, tüm vücudu kontrolde tutar. Tiroid hormonları olmaz ise vücudumuz pili azalmış oyuncak gibidir. Ne zaman ki Tiroid hormonları normal düzeydedir, her şey tıkır tıkır bir saat estetiğinde çalışır. Tiroid hormonlarının fazla olması da istenmez, çünkü o da çok zararlıdır ve vücudu tahrip edici özelliğe sahiptir.  

Tiroid bezi, Tiroid hormonlarını yapmak için öncelikle kandaki iyotu yakalar, onları kullanarak TİROZİN aminoasitlerine takar ve tiroid hormonlarını yapar. Vücudun hızlı büyüme yaptığı, dolayısıyla da hücrelerin de aşırı bölündüğü, çoğaldığı zamanlarda ( bebekler, adölesan ), tiroid bezi, yanından geçen her iyodu tutar, hele bu iyot radyoaktif iyot ise daha iyi tutar, bu durum hem tanıda hem de tedavide işe yarar, ama maalesef nükleer radyoaktif iyot serpintisinde de kanserojen gelişime de en çok bu kişiler ( bebekler ve adölesanlar ) duyarlı olur.

Tioid hormon yapımı için önemli olan İYOT, toprakta ihmal edilebilecek kadar az bulunan bir iz element olduğundan, toprakta yetişen sebze ve meyvelerle iyot alımı ihmal edilebilecek kadar düşük seviyede kalır. Yani iyotu toprakta yetişen lerden gıda yolu ile alamayız. Çoğu sularda yeterli iyot vardır. Fakat yetrsiz iyot içeren içme suları da bulunmaktadır. Bu nedenle de iyotlu tuz kullanmamız gerekir. İyotlu tuz kullanmamız yeterli iyot alımını sağlamış olur bize. Bu durumdaki Tiroid bezinden oluşan Tiroid hormonu olan T4,  T3’ün yaklaşık 7 katıdır. Yani neredeyse tamamını T4 oluşturur. Bilindiği gibi aktif olan ise T3 molekülüdür, T4 ( Tiroksin ) ise daha ziyade diğer dokularımızda ve kanda T3’e dönüşerek etki gösterir ve T3’ün deposu gibi davranır. İşte bu vücut içindeki muazzam ve kararında, ayarlanmış dönüşüm, tüm vücudumuzu sorunsuz olarak çalıştırır. İbre biraz aşağıya veya tam tersi yukarıya kaysa, mikrogram seviyesi biraz oynasa hastalıklar başlar. Nasıl bir dengedir, çok tefekkür etmemiz gerekir.

 

İYOT EKSİKLİĞİ Yani BASİT ( DİFFÜZ NONTOKSİK ) GUATR:

 

İYOT: İYOT, Tiroid için olmazsa olmaz bir elementdir. Oda ısısında katı haldedir, mor renklidir. Doğada element halde değil, mineral halde bulunur. Metallerle birleşirse iyonik tuzlar yapar. Aslında Toksikdir ama bizim vücudumuz için çok ince bir ayarla dengede tutulur, ama biz farkında bile olamayız! Periyodik tablonun 7A Halojen grubunda bulunur. Elektronegatiftir yani elektron alır. Molekül ağılığı 127 olmakla birlikte, 108’den 142’e kadar izotopları vardır. İyot 133.5 oC’de erir, 185.4oC’de kaynar. Tiroid bezinde bulunan iyot otokontrol sağlar.

İyot eksikliği endemik olarak daha çok dağlık bölgelerde olur. İyot eksikliği en basit olarak hipotiroidi, kretinizm, zekâ ve büyüme geriliği yapar, iyot eksikliği ile birlikte SELENYUM eksikliği de var ise çocuklarda kretinizm’in nörolojik bulguları daha da ağırlaşır. Tuz ile veya besinlerle günlük önerilen ve dışarıdan gıdalarla alınması gereken iyot dozu 150 mikrog./gün olmalıdır, çocuklar için doz biraz daha azaltılabilir, idrarda da en az 10 mikrog./dl iyot atılışı olmalıdır.

İyot eksikliği olan kişilerde Tiroid hormonları oluşamaz, fakat herhangi bir Nodül de yoktur! Guatr yani tiroid bezinin büyümesi vardır. Nedeni İyot Eksikliğidir. Çünkü yeterli iyot bulunmadığı için, tiroid bezi uçan kaçan her iyotu yakalamak için daha çok faaliyet gösterir, daha çok faal olan bez de büyür, yani durum kompensatuvar mekanizmanın olaya hâkim olmasıdır. Dolayısıyla İyot’un alınma yetersizliğinden tutun da İyot’un Tiroit hormonu yapımına dâhil olmasını bozan her durum Basit Guatr’a neden olur. Bu durum doğumsal bir kusurla da gelebilir. Tabi hormon yapılamayınca Tiroid bezini Tiroid Hormonlarının yapımı için uyaran en önemli hormon olan hipofizer TSH hormonu, Tiroid bezini tekrar tekrar uyaracak ve büyütecektir.

Basit Guatr yani Tiroid bezinin iyot eksikliği nedeni ile büyümesi ( gözle görülür ) Eğer bir bölgede sık görülüyorsa mesela aşırı lahana tüketilen Karadeniz bölgesinde, karasal ve dağlık olan doğu anadolu ve iç anadolu bölgelerinde  ( Her 25 kişiden en az 2’si guatr ise ) bu tanımın adı da o bölge için ENDEMİK GUATR’dır. Endemik olmayan yerlerde tek tük görülen basit guatr’a sporadik vaka denir. Bazı bölgelerde içilen sularda da yetersiz iyot bulunur, bu durum da guatr’a neden olur. Sağlık Bakanlığımızın akılcı planlarıyla yıllar süren iyotlu tuz kullanmamız, bu durumun ciddi olarak önüne set çekmiştir fakat daha katedilecek çok yol vardır. Şu durum da asla akıldan çıkarılmamalıdır: İyotlu tuz kullanalım ama kararında kullanalım, eğer abartırsak, tam tersi etki yapar ve tiroid hormon yapımını yine durdurur. Bu nedenle de İyotlu tuzu kullanırken de karar düzeyde olmasına azami dikkat etmeliyiz hatta daha da iyisi bu konuda hekimimizden yardım ve öneri almalıyız. İyot, Tiroid bezinin damarlanmasını da etkiler.

Siyanür daha doğru bir deyişle Tiyosiyanat içeren Tayland’da yetişen CASSAVA MANYOK kök bitkisi yenildiği zaman ve CRUCIFERAE ailesinden LAHANAGİLLER ( lahanalar, kelem, Brüksel lahanası, karnabahar ) yenildiği zaman, guatrojenik otları yiyen ineklerin sütü yenilip - içildiği zaman, GUATR meydana gelir. Çünkü bu gıdalar hücreye iyot girişini durdururlar. Ayrıca Perklorat ( bir nevi çamaşır suyu ile sık sık temizlik yapmak, buharını istemeyerek solumak ) da iyodun Tiroid bezine girişini engeller, dolayısıyla hormon yapımını engeller.

Ayrıca tiroid hormon sentezinin kalıtsal bozuklukları da Basit Guatr yapabilir. Bu son durum hariç, genelde tiroid hormonları korunduğu için, genellikle basit guatr şikâyet vermez, hasta yakınmaz. Basit Diffüz guatr, simetrik büyür, yumuşaktır, elle muayene ile ağrısızdır, nodül veya nodüller yoktur. Muayenede en kaba ölçü başparmaktan büyükse guatr’dır. Basit Guatr iyotun az olabildiği Büyük göl kenarlarında ve dağlık alanlarda yaşayanlarda, Ülkemizde de lahana tüketiminden dolayı Karadeniz Bölgesinde sık görülür. Sert su içiminin ( kalsiyum karbonat ) olduğu bölgelerde de sık görülür. Guatr’da ani bir ağrı olursa bu: follikül içine kanama olmasından şüphe edilmelidir. Her şekilde de vakit kaybetmeden hekime müracaat edilmelidir.

Mutlaka Kanda Tiroid Hormon ( T4, T3 ve uyarıcı hipofiz hormonu olan TSH ) düzeylerine bir Klinik Biyokimya laboratuarında bakılmalıdır. Endemik yani bölgesel Guatr’da, Örneğin çok lahana tüketildiği için eğer iyotlu tuz da kullanılmıyorsa bölgemizde gelişen Basit endemik Guatr’da: Kan T4 hormon düzeyi genellikle azalmıştır. Kanda iyot yok denecek kadar azdır, idrarda iyot çıkışı neredeyse yoktur. Kanda T3 hormonu ve TSH düzeyleri ise Normal değerlerdedir. Tedavi için hekimler genellikle eksik iyotu gıda ile aldırırlar, T4 verebilirler ( TSH’yı çok hafif baskılamak için ), durumu zor da olsa kontrol altına alırlar.

Her ne olursa olsun Tiroid hormonlarımızı senede en az 1 defa ölçtürmeliyiz. Tiroid bezimizi bir dâhiliye uzmanına muayene ettirmeliyiz. En ufak bir rahatsızlık veya şüpheli durumda Aile hekimimize danışmalıyız. Çok sıhhi ve güvenli temizlik sağlayan Çamaşır suyu ile temizlik yaparken mutlaka bez maske takmayı alışkanlık haline getirmeliyiz ve kısa süreli temizlik yapmalıyız. Unutmayınız! Tuz, iyotlu da olsa mutlaka hekime danışarak alınması gereken bir maddedir.

 

Bu haber toplam 211 defa okunmuştur
Anahtar Kelimeler : Tiroid, bezi, hormonları, ve, Bölgemizde, iyot, eksikliği

Haber Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Habere Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Son Haberler