HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Kullanışlı
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
6 Aralık 2019 Cuma
Fındık Fiyatı


16.50 TL - 17.50 TL
PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
Ünye Nöbetçi Eczaneleri
18 Kasım 2019 Pazartesi Saat: 08:29

Şair Emrah ve Ünye Destanı

Yaşar Karaduman
Şair Emrah ve Ünye Destanı

 “Keşf ettim mahallesin sokak sokak,

Acı suyundan içtim bardam bardak,

Görmiyesin cihanda derdü âfat,

Hıfz eylesin ol hûdası Ünye’nin.”

 

Erzurumlu şair Emrah Ünye’den geçmiş ve Ünye hakkında uzum bir şiir yazmıştır.

Ünye’den bu kadsar etkilenen ve uzun ve güzel bir şiirle tarihe not düşen Şair Emrah’ın Niksar’daki anıt mezarını ziyaret ettik.

Aşağıda onun hayat hikayesini ve Ünye hakkında yazdığı şiiri bulacaksınız.

 

 

Şair Emrah kimdir?

Erzurumlu Emrah (Doğumu 1775 Tanbura, Erzurum, Ölümü 1854, Niksar, Türk halk şairi.

Sivas ve Kastamonu'da uzun süre kaldığı, bir ara Sinop ve İstanbul'a gittiği söylenir. Medrese öğrenimi gördüğü için klasik şiire yönelmiş, Fuzûlî, Baki, Nedim gibi usta bildiklerini örnek almış, koşmalarında Karacaoğlan'ı izlemiştir. Aşık geleneğine bağlı kaldığı koşmalarında ustaca bir söyleyişe ulaştığı, görülür.

Yaşamı üstüne bilgiler halk arasında dolaşan söylentilere ve şiirlerine dayanan Erzurumlu Emrah'ın Erzurum'da medrese öğrenimi gördüğü bilinmektedir.

18.yüzyılın sonunda Erzurum köylerinden birinde doğduğu, gerek halk inanışları gerek kendi şiirlerindeki anışlardan belli olan Emrah'ın 1855-1860 arasında, son yıllarını geçirdiği Niksar'da öldüğü kabul edilir.

Eserlerindeki öğelerden ve Divan şiiri yolundaki emeğinden anlaşıldığı gibi, hem yeterince öğrenim görmüş, hem tasavvuf yoluna yönelmiştir. Şiirlerinde geçen yer adlarının tekrarından Trabzon, Sivas, Ünye, Kastamonu, Konya, Niksar, Niğde şehirlerini dolaştığı bellidir. Kendisine ilgi duyan ve koruyup esirgeyen edebiyat meraklısı kişilere konuk olarak birkaç şehirde yerleşip yaşadığı, ev bark kurduğu da söylenmektedir.

Emrahoğulları adıyla anılan ailelerin birbirinden uzak yerlerde yaşamakta oluşları, birçok yerde adına bağlı mezarların bulunuşu, şiirlerinin dilden dile geçerek yayılış genişliği kazanışı, aruzla yazdıklarının basılışı, asıl mezar taşının Niksar'da bulunuşuna kadar onun ününün yaygınlığını gösteren işaretlerdir.

 Doğu Anadolulu bir saz şairi olarak hece vezniyle söylediği iki yüze yakın şiirin derlenmiş hali, kendisini 19. yy'ın önemli âşıklarından biri saymamızı gerektirir.

Hayatının, değişik geziler, yerleşmeler, evlenmeler ve serüvenlerle dolu oluşu, Orta ve Doğu Anadolu'daki ününü arttırmış olmalıdır. İlgi çeken kişiliği ile eserine değer kazandırmış, şiirlerinin yayılıp bilinmesini sağlanmış gibidir. Kaynak: Kaynak; Ünye Rehberi Orhan BORA 1968, Vikipedia

 

Çok sayıda eserlerinden en çok bilinenler:

El Çek Tabib El Çek Yaram Üstünden

Elâ Gözlerini Sevdiğim Dilber

Gönül Gitmek İster Gurbet İllere 

Ne Feryat Edersin Divane Bülbül

Sabahtan Uğradım Ben Bir Fidana 

Tutam Yar Elinden Tutam

 

 

 

ÜNYE DESTANI

Tariki irfanca bir vast edelim,

Merhiye’ye var sezası Ünye’in,

İhraç olunuruk rahı sühendan,

Gerçi vardır şuarası Ünye’nin.

 

Lûgatı farstan ayak bulalım

Bezmimizde ehli temkin olalım,

Babı tefe’ül den zevn alalım

Gûş eylesin  sulehası Ünye’nin.

 

Ganisi, fakiri ehli kanaat,

Ehvali garibe eyler riayat,

Daım kılar ûlulemre itaat,

Âdl üzere vüzerası Ünye’nin.

 

Nazımla bu eş’ar  söylensin dilde,

Keşf olunup divanı nameler elde,

Evkatı, ezânı nısfılleyl de,

Ehli tekva ûleması Ünye’nin.

 

Müzeyyen mescitler, hazır amâde,

Hafızlar okurlar Kur’anı azâde,

Temekkün ederler aharı savtide.

Habib olsun rehnuması Ünye’nin.

 

Etmezler kuduret hicri vehminde,

Huda’nın rızası hoş fehminde,

Terbiye olmuşlar ana rahminde,

Asla yoktur cühelâsı Ünye’nin.

 

Mekanı müreffah bâlâ zemine,

Yapılar uç vermiş arşu berine,

Şebi rûz yelken açar hazâr sefine,

Tersaneyi dilkûşası Ünye’nin.

 

Kaldırım döşeli mahalle pazar,

Ol kadri kuyum eylesin nazar,

Yapıları köşkü cenane benzer,

Mayi kevser  hoş binası Ünye’nin.

 

Bir yanın zaptetmiş deryayı ûmman,

Bir yanı peri gûh, gülü gülüstan,

Ehalesi bahre olur keştiban,

Kaptandır bütün nası Ünye’nin.

 

Türabı misk ile olmuş bünyad,

Ali Osman İlinde bulunmaz manend,

Çarşı, Pazar, dükkân  bütün ayine bend

Letafetli  habı  havası Ünye’nin

 

Kahveleri camlı, ettim iştiyak,

Müzeyyen pişigâh al yeşil evrak,

Seraser musarrâ, zer feşan otak,

Köşk’ü, sarayı, mallesi Ünye’nin.

 

Gezdim canik ilin ta baştan başa,

Görüp dilberleri düştüm savaşa,

Gelûp mihman oldum, Derviş Çavuşa,

Garibi dostur, aşinası Ünye’nin.

 

Keşf ettim mahallesin sokak sokak,

Acı suyundan içtim bardam bardak,

Görmiyesin cihanda derdü âfat,

Hıfz eylesin ol hûdası Ünye’nin.

 

Vaktı sehergâhta münevverlenir,

Tulû eyler, mahı cevherlenir,

Açılır goncalar, zeybi ferlenir,

Gülşen içre rânâsı Ünye’nin.

 

Bu belde bendetti bizi vesselâm,

Çıkmama remâk yok, hasılı kelam,

Şehrinin vasfını eyledik tamam,

Söylemiyelim, mâdasını Ünye’nin.

 

Binası mermer, taş otakları var,

Sûle verir hüznü dudakları var

Piri Süleyman mahbup çırakları var,

Tâzim üzre temannası Ünye’nin.

 

Güzeli ins değil, emsali melek,

Eğnine giyilir, incili yelek,

Altın saat ile som sırma köstek,

Âdap ter edalıdır dilrubası Ünye’nin.

 

Öldürü aşıkı, desti beratlı,

Bazen de rahmeder  hoş iltifatlı

Bir afet çesimli, gılman sıfatlı,

Pek güzeldir mahbubesi Ünye’nin.

 

Güş eyleyin, ustadı beyte hedyem,

Ehli dil bezminde, yâdı sohbetem,

Felek kahretti, kalktı kısmetim,

Arttı dîl de macerası Ünye’nin.

 

Sefil Emrah küşat edüptür  dühan

Vasta Ünye’yi  kıldık mı beyan,

Rûzu mahşere dek olsun abâdan,

Gayet oldum müptelâsı Ünye’nin.

 

Şair Emrah’ın Niksar’daki mezar taşı üzerinde şu şiiri vardır:

Gitme gönül gurbet ele

Ya gelinir  ya gelinmez

Her dilbere meyil verme

Ya sevilir ya sevilmez.

 

Yabancı kelimeler

Şuara: Şairler

Sulehası: Sağlam halkı

Gûş: Dinlenme

Gavi: Zengin

Vüzera: Vezirler

Tekvâ: Kendini dine vermiş, kötülükten uzaklaşmış kimseler

Temekkün: Oturma, iskân etme

Rehnüma: Görünen yol, cadde

Habip: Dost

Şebi-Rûz: Gece, gündüz

Tersaneyi dilkûşa: Gemi tezgâhları

Keştiban: Kaptan

Dilruba: Sevgili

Mahbube: Sevgili

Bu haber toplam 171 defa okunmuştur
Anahtar Kelimeler : Şair, Emrah, ve, Ünye, Destanı

Haber Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Habere Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Son Haberler