HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Kullanışlı
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
6 Aralık 2019 Cuma
Fındık Fiyatı


16.50 TL - 17.50 TL
PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
Ünye Nöbetçi Eczaneleri
29 Kasım 2019 Cuma Saat: 08:49

Son Mühürcü

Yaşar KARADUMAN
Son Mühürcü

Mühür kazıma mesleği

Yok oluyor

 

Kazıma mühürcülüğün Ünye’deki son temsilcisi Kemal Uyar: “Bu iş ölüyor, benden sonra yapacak yok, ben son mühürcüyüm” dedi. “Mühürcülük bize dededen gelen bir meslek..

1993 yılına kadar babam yaptı. Babamın vefatından sonrada 21 yıldır ben devam ediyorum,

dedem mühürleri Osmanlıca kazırdı.. “

 

 

Eskiden okuma yazma bilmeyenler, senetlere ve diğer evraklara imza atmaları gerektiğinde üzerine isim kazınmış mühürleri kullanırlarmış. Halk arasında buna Kocakarı Mühürü de derler, imza yerine geçer, daha çok okuma yazması olmayan yaşlı insanlar tarafından tercih edilir.

Mühür, Farsça bir kelime olup, yüzük, damga, alamet anlamlarına gelir.

Resmi makamların kullandığı mühüre “mühr-ü resmi” veya “resmi mühür”; şahısların kullandığına ise “zati mühür” veya “şahsi mühür” denirdi.

Mühürün tarihi Milattan önceki devirlere kadar uzanmaktadır, mührü ilk defa Mısır'da Hazreti Yusuf kullanmıştır. İsrailoğullarına peygamber olarak gönderilen Hazreti Süleyman’ın kullandığı mühür de ünlüdür. “Mühür kimde ise, Süleyman odur.” sözü buradan gelir.  Hazreti Süleyman’ın mührü bugünkü İsrail Bayrağındaki yıldıza benzerdi.

Peygamberimiz Hz. Muhammet’in de mühür kullandığı hakkında hadis-i şerif kitaplarında bilgi mevcuttur

Osmanlılarda mühür ve mühürcülük bir sanat halini almıştı. Daha çok kese ve küçük kutularda saklanan mühürler; altın, gümüş, pirinç, bakır, kurşun gibi madenlerden kazılırdı.. Osmanlı Padişahlarının mühürlerine “Mühr-i Hümayun” denirdi. (Kaynak: Rehber Ansiklopedisi)

 

“Ben Son Mühürcüyüm..

Ünye’de bu mesleği dededen beri devam ettiren Kemal Uyar:

“Okuma yazma oranının artması ve okuma yazma bilmeyen yaşlı insanların göçüp gitmeleri ve başkaca mühür yapma tekniklerinin çoğalması üzerine bu iş bitme noktasına gelmiştir. Bir zamanlar birkaç tane olan kazıma mühür ustalarından bir ben kaldım.” dedi

Bu işin dedesinden bu yana geldiğini kendisinin son mühürcü olduğunu söyleyen Kemal Uyar okuma-yazma bilmeyenlerin en büyük yardımcısının bir zamanlar bu mühürler olduğunu, ancak son yıllarda önemini yitirdiğini söyledi.  Eskisi kadar talep görmeyen mühür kazıma ustalarının birçoğu bunu asıl işlerinin yanında yapmaktadırlar.

Kemal Uyar: Benim asıl işi de bakkallık, bundan para kazanmak artık mümkün değil, kazıma mühürlere ihtiyaç kalmadı. İşlerimiz bitme noktasına geldi. Bu işin Ünye’deki son temsilcisi benim, benden sonra yok.

 

Kemal Bey’e mühürcülükle ilgili bazı sorularımız oldu,

İşte cevapları:

 

İnsanlar neden mühür kazıtırlar mühür kazındıktan sonra bir yere tasdiki gerekir mi?

Okuma yazma bilmeyenler bunu imza yerine kullanır.  Resmi dairelerde işi olanlar imza yerine kullanıyor.  İlk defa kazıtanlar için noterden tasdik isteniyor. 

Mühür kazıma işi size kimden kaldı veya nasıl öğrendiniz?

Dedemden, babamdan, sonra ben yapmaya başladım 3cü ve son kuşağım.  Benden sonra devir edebileceğim kimse yok.  Bu meslek zaten bitmek üzere. Biz sadece yaşlılara hizmet ediyoruz. Okuma yazma bilmeyen yaşlı kesim aradan çekildiğinde meslek hep bitecek.

Mesleği babamdan öğrendim babam 63 yılından beri esnaftı,  mühürcülük dededen gelen bir meslek, o da babası Mollakahramanoğlu Hafız Mehmet Efendiden öğrenmiş, 63 yılında babam başlamış, 1993 yılına kadar babam yaptı. 1993 yılında babam Emin Uyar’ın vefatından sonrada 21 yıldır ben devam ediyorum. Dedemdeki Arapça mühürdü babamdaki yeni Türkçe. 

Halen mühür kazıtanlar var mı, size ne diyorlar mühürcü mü?

Öncesinde okuma yazmaya bilmeyen çok olduğu için daha fazlaydı. Şimdi bize günde 2-3 kişi geliyor.  Mühürcülük mesleği bitmeye yüz tutmuş bir meslek artık.  Babam öldükten sonra ben devir aldım, babam mühürcülük ve bakkallık olarak devam ediyordu bende aynı, bakkallık ve mühür olarak devam ediyorum.

 

İnsanlar sizi nasıl buluyor, çünkü bu meslek artık yok olmuş bir meslek.

Resmi dairede imza atamayanlara mühürcü diye tarif ediyorlar.   Eskiden tek mühürcü olduğumuz için çok kolay bulunuyordu bakırcılar arastasında tek deniliyordu.  Şimdi kuyumcular da makinalarda yaptığı için bir kaç tane olduk.

Mühürün kazınacak ham maddesini nereden alıyorsunuz?

Mühürün hammaddesine ne denir, mühür nasıl kazınır?

Ben malzemelerimi Ankara’dan alıyorum. Mühür’ün hammaddesi sarı piriç metal. Mühür önce bir mengeneye sıkıştırılır,  kazılacak isim, sağdan sola ters olarak, kurşun kalemle çizilir. Sonra çelik bir uçla, yazı sabit hale getirilir ve dört köşe çelik kalemle yazı mühüre kazılır ve nihayet mühür tekrar tesfiye edilerek iş biter. Bazen isimleri uzun olanlar mühüre sığmıyor ve kazınması zor oluyor.

Başka eklemek i istediğiniz bir şey var mı?

.Bu iş artık bir getirisi olmayan meslek, ancak vatandaşın işi görülsün bir de dede mesleği diye yapıyoruz.  

Mühürü Onaylatmak Gerekiyor

Kazıma imza mühürlerin kullanılmadan  önce notere onaylatılması gerekmektedir. Noter kendilerinden 2 şahit istemektedir. İşlem için notere ödenecek tutar ortalama olarak 25,00 TL ila 30,00 TL arasıdır.)

Bir zamanlar imza atamayanların kurtarıcısı olan elle kazıma mühür artık Ünye’de de tarihe karışıyor, bunun son temsilcisi Kemal Bey bakkal dükkanının yanında günde gelen bir iki kişiye hizmet veriyor, ondan sonra bu işi yapacak kimse yok, bazı el sanatları gibi o da tarihe karışacak. Bizim Kemal Beyle  Canik Dergisi için yaptığımız bu röportaj da son mühürcüyle son röportaj olacak.  

Kaynak: Ünye Canik Dergisi sayı 20

              

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi

http://populer tarih.wordpress.com

http://www.frmtr.com/guzel-sanatlar

 

Bu haber toplam 155 defa okunmuştur
Anahtar Kelimeler : Son, Mühürcü

Haber Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Habere Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Son Haberler