HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Kullanışlı
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
23 Ocak 2020 Perşembe
Fındık Fiyatı


16.50 TL - 17.50 TL
PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
Ünye Nöbetçi Eczaneleri
7 Ocak 2020 Salı Saat: 08:56

Ünye’deki Kayıp Kale

Yaşar KARADUMAN
Ünye’deki  Kayıp Kale

“Samsun’dan kötü bir havada gemiye binip Ünye kalesine geldik. Kale deniz kenarında dört köşe bir binadır, oradan arkadaşlarla tekrar gemiye bindik.”

  Evliya Çelebi

 

Tarihi kaynaklar, Ünye’den geçen yabancı gezginler ve Evliya Çelebi Ünye'de şehir içinde, deniz kenarında bir kaleden bahsederler.

 

Biz bu kaleyi hep Ünye Tekkiraz yolundaki bildiğimiz kale sandık..

Evliye Çelebi 1640 yılında Trabzon seyahati sırasında Ünye’den geçerken deniz kenarındaki bu kale hakkında ve şu bilgileri verir.

 

“ Samsun’dan kötü bir havada gemiye binip Ünye Kalesine geldik, bu kaleyi eski zamanda Ünyes isimli bir tekfur yaptırmıştır. Selçuk oğullarından Keykubat fethetmiştir, yeniçeri serdarı, kale dizdarı ve neferleri vardır, kale deniz kenarında dört köşesi kargir bir binadır, oradan arkadaşlarla tekrar gemiye bindik.”

 

Bu şehir içindeki kalenin yerinin neresi olduğunu, halen tam çözebilmiş değiliz. Araştırmalar ve anlatılanlar ve bir takım bulgular  “Kalebozuğu””Galabozu” bugünkü yüzüncü yılın bulunduğu yerde yoğunlaşmaktadır. Burada geçmişte   bir kale olduğuna dair bir takım işaretler vardır.

Önce elimizde söylene söylene  "GALABOZU" haline gelmiş bir isim vardır. Bu isim “Kalebozuğu” kelimesinden bozulaka bu hale gelmiştir.

Bu işe kafa yoran bazı arkadaşlar  Evliya Çelebi’nin bahsettiği kalenin burada olduğunda hemfikirdirler.

Bahsi geçen kalenin tam olarak nerede olduğu ve hangi tarihte var olduğu hakkında elimizde kesin bilgiler yoktur. Eskiden buradaki evlerde oturmuş yaşlı insanların aktardıkları bilgilerde bir takım duvar kalıntıları, parçalanmış sütun kalıntıları ve birkaç evin altını kapsayacak şekilde büyük bir su sarnıcı gördüklerini söylemişler, bu sarnıcın sanki bir kalenin su ihtiyacını karşılayacak türde büyük bir sarnıç olduğu üzerinde durmuşlar ve ço cukken burada yüzdüğümüz zamanlarda suyun dibinde mermer sütunlar görürdük” demişlerdir.

Bu insanların denizin dibinde gördük dediği sütunlar muhtemelen  buradaki bir kale ve kalenin içindeki saray kalıntısına aitti.

Bu esrarengiz kalenin nerede olabileceği konusunda  çok enteresan teoriler ve görüşler ortaya atılmıştır.

Tarihçi Osman Doğan  “Tarih Boyunca Ünye” adlı eserinde Bizans İmparatoru Andronikos Kommenos’un Bizans tahtına çıkmadan önce Ünye’de deniz kenarında bir kalede iki yıl esir olarak tutulduğunu yazar. Trabzon ve çevresine akınlar  yaparak insanları öldüren Andranikos bağışlanması sonrasında iki yılını Ünye’deki bu kalenin içindeki görkemli bir konakta geçirmiştir.. Karadeniz sahillerini gezen gezgin John Freely, Kommenos’un sürgün hayatı yaşadığı sarayın bir kale içinde olduğu ve Kommenos’un kızının her sabah sarayın balkonundan güneşin doğuşunu seyrettiğini yazar. (Sah. 114) Tarih boyunca Ünye sah.112 dip not).

Kalenin, yerli ve yabancı gezginlerin notlarından anladığımız kadarı ile on bir ve on ikinci yüzyılda yapılmış olması ortaya çıkmaktadır. Bazı tarihi kaynaklar kaleyi sürgün yıllarında Anranikos Kommenos’un tamir ettirdiğini yazar.

 

Bu duvarlar kale duvarı mı?

Bugün Süleyman Paşa sarayının duvarlarının bir kale duvarı olduğunu aranılan kalenin bu duvarların üzerinde olduğunu söyleyenler de vardır.

Yapılan çalışmalar sonunda, adı geçen kalenin yüzüncü yıl kafenin alanını kapladığı Vidinli apartmanının biraz üzerinden, Yalıda Şok marketten başlayarak belediye eski başkanı Mithat Kısacıkoğlu’nun evinin biraz ilerisine  kadar olan alanda kurulmuş dört kulesi olan bir kale şeklinde olduğu düşüncesine vardık, denizden girişi yüzüncü yıl tarafındandı.

Kalenin etrafı son yıllarda Rum mahallesi idi. Yine bölük pörçük bilgilere göre kale 1800 yılının başlarında terk edildi. Taşları sökülerek büyük bir ihtimalle 1820li yıllarda eski ortaokulun yerinde var olmuş olan ve 1955 yılında yıkılan kilisenin yapımında, kiliseye ait evlerde ve o evlerin bahçe duvarlarında kullanıldı.

Sökülen kalenin yerinde bulunan büyük bir su sarnıcı vardı, bu su sarnıç bugün yüzüncü yılın altında kalmıştır.

Kale yok olduktan sonra buraya ilk dönem yarı taş yarı ahşap evler yapıldı. 18880 yıllarının başında ilk dönem evler Ünye büyük yangınında yanınca ikinci dönem yine altı taş üstü ahşap evler atmışlı yıllara kadar var oldular, atmışlı yıllarda bugünkü yol geçince yıkıldı.

Yalnız yüzyılın bulunduğu yerde beş tane taş ve ahşap ev kalmıştı. Onları da otel yapılma bahanesi ile yıktılar ne varsa yok edildi, yerine Yüzüncü yıl Kafeyi yaptılar. Geçtiğimiz yıllarda bu evlerin tekrar yapılması gündeme geldi ama bir netice alınımadı

Bugün elimizdeyalnız Neşet  Öner’in bize ulaştırdığı ellili yıllardan kalan burada bir sokağa ait “KALE BOZUĞU SOKAĞI” yazan bir  tabela hatıra olarak kaldı.

 

 

.

Bu haber toplam 171 defa okunmuştur
Anahtar Kelimeler : Ünye’deki, Kayıp, Kale

Haber Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Habere Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Son Haberler