HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Kullanışlı
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
18 Şubat 2020 Salı
Fındık Fiyatı


19.50 TL - 20.00 TL
PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
Ünye Nöbetçi Eczaneleri
17 Ocak 2020 Cuma Saat: 09:06

ÜNYE VE ÇEVRESİNDE HÜKÜM SÜRMÜŞ ULUSLAR, KAVİMLER VE UYGARLIKLAR Pontus Krallığı Midrebolu-Mitrapoli

Yaşar KARADUMAN
ÜNYE VE ÇEVRESİNDE HÜKÜM SÜRMÜŞ ULUSLAR, KAVİMLER VE UYGARLIKLAR Pontus Krallığı Midrebolu-Mitrapoli

Pontos Krallığı’nın ve Mitridatların Ünye ile ilgileri Beşinci Mitridat’ın Ünye’yi başkent yapmak istemesidir. Hatta Ünye’de şehri kurmaya başlamış ömrü yetmemiştir. Bugün “Midrebolu” adı ile anılan yer Beşinci Mitridat’ın kurmaya çalıştığı “Mitrapolis”  şehridir.

 

 Miletli gemiciler Karadeniz’e geldiklerinde bu denize

 “Pontus Euxeinos” adını vermişlerdir.  "Pontus" veya "Pontos" kelimesi,  coğrafi" bir isimdir. Eski Yunancada "Deniz" anlamında olup, eski çağlarda Orta Karadeniz’den Bartın’a kadar uzanan bölgeye verilen addır..

 

Pontus Krallığı Nedir?

MÖ 550 yılında Persler, Anadolu’yu aldıklarında kolay yönetebilmek için yirmi dört eyalete bölmüşlerdir.  Giresun’dan Bartın’a dek uzanan topraklara da “Pontus eyaleti” adı verilmiş, eyaletleri yöneten valilere de “Satrap” denilmiştir.

 Hocamız İrfan Işık, “Pontus Devleti ve Onun son Kralı” adlı eserinde “Pontus devleti Fatsa (Bolaman) çayı kenarında kurulmuş olan Side kentinden Sinop’a ve başşehri Amasya’ya uzanan üçgen içinde kurulmuştur” der.

İskender MÖ. 323 yılında ölünce generaller imparatorluğu kendi aralarında bölüştüler.

Bu paylaşım sonucu, Ege’de Bergama, Marmara’da Bitinya, Orta Karadeniz’de Pontus Krallığı ve Nemrut dağında Kommagene gibi birçok krallık oluştu ve Komutanlardan Mitridates Kristes MÖ 310 yılında Pontus Devletini kurdu.

 MÖ 63 yılında tarihten silinen Pontos Krallığı yaklaşık 250 yıl yaşamıştır.

 

Yunanlılar, milattan önce Büyük İskender’in ölümü üzerine parçalanan İmparatorluğun generallerinden Mitridat Kiristes (1ci Mitridat) tarafından Orta Karadeniz’de kurulan ve 250 yıl sonra tarih sahnesinden silinen “Pontus Krallığı”na sahip çıkmakta ve Karadeniz’de tekrar bir Pontos devleti kurmak istemektedirler.

 

Mitridat Türk mü idi?

Oysa Pontus krallığının kurucusu Mitridat, bir kısım tarihçilere göre Pers, yani İranlı, bir kısım tarihçilere göre Türk’tür, halkları ise karışık topluluklardır. Sadece son kralları olan altıncı Mitridat’ın karısı Yunanlıdır. Yunanlılar, daha sonra Karadeniz’i hâkimiyeti altına alacak olan Roma ve Bizans’ın mirasına da sahip çıkacaklardır.

250 yıl yaşamış olan Pontus Krallığında “Midridat” adında altı tane kral gelmiştir.  En önemlileri ilk kurucusu Birinci Midridat ve sonuncusu Altıncı Mitdridat’tır. Birinci Mitridat’ın mezarı Amasya’da Altıncı Mitridat’ın mezarı Sinop’tadır.

Pontos Krallığı’nın ve Mitridatların Ünye ile ilgileri Beşinci Mitridat’ın Ünye’yi başkent yapmak istemesidir. Hatta Ünye’de şehri kurmaya başlamış ömrü yetmemiştir. Bugün “Midrebolu” adı ile anılan yer Beşinci Mitridat’ın kurmaya çalıştığı “Mitrapolis”  şehridir.

Hatta bazı tarihçiler şehrin bir bölümümün bugün denizin içinde olduğunu iddia ederler. Pontos’tan günümüze sadece “Midrobolu” ismi ve denizin dibinde var olduğu söylenen kalıntılar kalmıştır.

 

 

Mitra-Işık saçan

Devletin adı, coğrafi adı Pontos olan Doğu Karadeniz bölgesinde kurulduğu için Pontos olur. Toprakları batıda Amastris (Amasra), doğuda Onea (Ünye), güneyde Zela'ya (Zile) kadar genişler ve Amaseia (Amasya) başkent olur.

Bu arada az bilinen bir bilgi: Pontus’un arması ay-yıldızdır. Çeşitli Pontos paralarında ay-yıldız bulunur.

Bir başka tarihçi grubu ise Pontus yöneticileri Pers kökenli sayar. "Ahura Mazda" dininin bir uzantısı sayılan " Mitra" inancını taşıyorlardı. Bu yüzden Pontus Kralları "Mitridat" adını taşımaktadır. " Işık verici” anlamına gelmektedir. Ici Mitridat kurucu anlamına gelen "Ktistes" lâkabını almıştır. (Ufuk Mistepe PONTOS – ROMA HÂKİMİYETİ DÖNEMLERİ VE OINOE – ZELA)

 

 Rum kime denir?

 Bir kısım tarihçiler Mitridatların köken olarak Kafkasya Azzilerin soyundan geldiğini yazarlar. Böyle olmakla birlikte, antik dönemin geçerli dili olan Helenceyi  (Eski Yunanca) öğrenmişler ve yazmışlardır.

Son kral Altıncı Mitridates’in ölümünden sonra Pontus Krallığı Roma İmparatorluğuna katılmıştır. Roma İmparatorluğu’nun MS 476’da ikiye ayrılması üzerine de, Ünye Doğu Roma İmparatorluğunun yani Bizans’ın egemenliği altına girmiştir. Bizans’ın zayıflamasıyla da, bu bölgede, Aleksi Kommenos tarafından, “Trabzon Devleti” kurulmuştur.

 Bölge insanını Pontus Krallığı ile 1207de kurulan Trabzon Devletini ticari dilleri ve Ortodoks olmaları nedeniyle kendileriyle karıştıran Yunanlılar, bir Rum-Pontus Devleti kurma ideali ortaya çıkarmışlar ve günümüze kadar süren Pontos hayali hiç bitmemiştir.

 Yunanlıların diriltmeye çalıştıkları bu Pontus Krallığı'nın, kurucusu ve halkının "Yunanlılık"la bir ilişkisi yoktur. Doğu Roma İmparatorluğunun hâkim olduğu topraklara "Romaia", halkına da "Romaios" denilmekteydi.  Araplar ise bu sözü "Rum" şeklinde kullanmışlar bize de öyle geçmiştir.
Araplara göre Anadolu toprakları " Rum diyarı"dır. "Diyar-ı Rum” deyiminin bugünkü anlamıyla hiçbir ilgisi yoktur.

Pontos’un sonu

Kral Altıncı Mitridates'ten sonra askeri ve sosyal gücünü iyice yitiren Pontus Krallığı İÖ 63'te Roma İmparatorluğu tarafından ortadan kaldırılmıştır.

Pontus’un başkenti Amasya'dır. Amasya'dan sonra büyük şehirleri Trabzon ve Sinop'tur.

Pontus Krallığı'nın son kral hariç diğer bütün kralları da Amasya’da gömülmüştür. Mezarlarını kentin ortasında bulunan Harşyena Dağı'nın kente bakan yamaçlarına öldükten sonra doğacaklarına inandıkları ve bedenlerinin sağlam kalması için kayaları oymak suretiyle yapmışlardır. Son olarak Hocam İrfan Işık, Pontos devleti ve onun son kralı adlı eserinde:

“Günümüzde Yunanlılarının, Pontos devletini gizli gizli canlandırma girişimleri, hiç de kendilerinin olmamış bir karma ulusu, kendilerinin saymaları, sadece Türk ulusuna besledikleri düşmanlıklarındandır” der.

Pontos Krallığında altısı Mitridat adında dokuz kral gelmiştir. Kralların tahta kalma süreleri ve adları aşağıda gösterilmiştir.

Son Pontus Kralı olan Altınci Mitridat Ünye Kalesini de kullanmış burada bir savaş hazırlıkları yapmıştır. Hatta bazı tarihçiler kalenin girişindeki kaya mezarının ona iat olduğunu iddia ederler.

Kaynaklar:

Dr.T. Baykara,  Anadolu'nun İdari Taksimatı,

Prof. Dr.A.M. Mansel, Ege ve Yunan Tarihi, .

İrfan Işık, Pontos Devleti ve Onun Son Kralı

Bu haber toplam 196 defa okunmuştur

Haber Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Habere Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Son Haberler