HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Kullanışlı
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
10 Nisan 2020 Cuma
Fındık Fiyatı


19.50 TL - 20.00 TL
PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
Ünye Nöbetçi Eczaneleri
anabolik sipariş steroid sipariş balkan pharma
3 Şubat 2020 Pazartesi Saat: 09:01

Son Kadının Konağı

Yaşar KARADUMAN
Son Kadının  Konağı

Sokak biraz yokuş olduğu için halk “Kadılar Yokuşu” adını daha çok yakıştırmıştı. Zaman içinde Kadılar Sokağında günümüze tarihi bir iki evden başka fazla bir şey kalmadı.

 

Kadılar Sokağı,  “Kadılar Yokuşu” da diyorlar. Sokağın başındaki tabelada “Kadılar Yokuşu Sokağı” yazıyor.  Son Kadı Hilmi Kadı’nın sokakta dede evinde oturan merhum torunu Hilmi Bey, buraya “Kadılar Yokuşu” denmesine kızıyor ve “Buranın ismi Kadılar Sokağı” diyordu.

Sokak biraz yokuş olduğu için, anlaşılan halk “Kadılar Yokuşu” adını daha çok yakıştırmıştı buraya. Zaman içinde Kadılar Sokağında günümüze tarihi bir iki evden başka fazla bir şey kalmamış.

Sokakta yerleşim üç yüz yıl kadar önce başlamış, Üç yüzyıl kadar önce burada yerleşen bir kadıyı diğer kadılar takip ederek bu sokağı oluşturmuşlar. Üç yüz yıl kadar önce yerleşen ilk kadı ve onu takip eden kadıların yaptırdıkları birinci dönem konaklardan hiçbiri günümüze ulaşamamıştır. Bugün ayakta olan konaklar ikinci ve üçüncü dönem konaklardır.

 

Birincilerden günümüze sadece giriş kapıları ve bahçe duvarları kalmıştır. Burada araştırma yapan sanat tarihçileri taşlara ve mimariye bakarak bu sonuca ulaşmaktadırlar. Bu taşlar ve cümle girişleri yıllar içersinde birkaç defa onarım görmüş, üç yüz yıl öncesinden çok az bir bölüm, direk ve sütun orijinal olarak kalmıştır.

 

Evlerin ikinci ve üçüncü versiyonları da zaman içinde onarım görmüştür. Sokaktaki son oturan kadı Hilmi Kadı olmuştur. Hilmi Kadı, Cumhuriyet’in ilanı ile birlikte değişen hukuk sistemi nedeni ile emekliye ayrılarak son yıllarını bu konakta geçirmiş ve hayata burada veda etmiştir. Mezarı bugünkü Harmandüzü mezarlığındadır.  Hilmi kadının 125 yıl önce yaptırdığı evinde son oturan ve aynı adı taşıyan torunu merhum Hilmi Bey dedesinin hatıraları arasında yaşamını sürdürmüş ve kısa bir müddet önce aramızdan ayrılmıştır.

 

Ünye Çok Kadı Yetiştirmiştir.

Osmanlı İmparatorluğu döneminde Ünye’den çok sayıda ünlü kadı çıkmıştır. İmparatorluğun başka yerlerinde görev yapıp emekli olduktan sonra bu sokakta yaptırdıkları konaklara gelerek oturmuşlardır. Onları gören başka kadılarda Ünye’nin suyu, havası ve doğası nedeniyle son yıllarını burada geçirmek için konaklar yaptırmışlardır. Kadılardan oluşan sakinlerinden dolayı bu sokağa “Kadılar Sokağı” denilmiştir.

 

Sokakta en iyi korunmuş ev son kadı olan Hilmi Kadı’nın konağıdır. İçinde oturmuş olan torunu Hilmi Bey, konağa gözü gibi bakmıştır.

Hilmi Beyi sağlığında fırsat buldukça ziyaret eder konak hakkında bilgi isterdik, anlatmasını severdi, hiç kimseyi geri çevirmezdi, oturduğu dedesinin evine ve sokağa ait bilgilerimizin kaynağı Hilmi Bey’dir. Ona göre konak iki geçeli inşa edilmiş.  Evin aynısı yani simetrisi arkaya bitişik olarak yapılmış…

“Bu evin yapım parasını dedem Hilmi Kadı Şam’da görevli iken göndermiş. Kardeşi, Sait Efendi de evi yaptırmış. Evin yapılmasındaki yardımlarına karşılık olarak “Sen de arka tarafa oturabileceğin kadar bir yer yaptır.” demiş. O nedenle arka taraf daha ufaktır. Giriş kapıları ayrıdır, yukarıdaki kapı ön tarafa, aşağıdaki kapı arka tarafın girişidir. Böylelikle girenler çıkanlar birbirlerini görmezler. Bazı araştırmacılar yazılarında kapıları haremlik selamlık olarak yazarlar ki, doğru değildir. Arkada bir ev olduğunu çok kimse bilmez..”

 

Hilmi Kadı Kimdir?

Evi yaptıran Hilmi Kadı, Kadızade Ahmet İzzet Efendi’nin oğludur. 1859 tarihinde Ünye’de doğmuştur. İstanbul medreselerinde eğitim görmüş ve Mektebi Nüvvab’tan yani, kadı hâkim mektebinden mezun olmuştur. Kadı naibi (vekili) yetiştirmek için 1853 yılında Muallimhanei Nüvvab adı ile açılan okul 1884 ten sonra Mektebi Nüvvab adını alır. 1885 yılında buradan mezun olan Hilmi Kadı ilk görev yeri olan Bulgaristan’ın Tırnova kasabasına tayin edilir. 1891 de Boyabat, 1893 te Fatsa, 1895 te Havza, 1897 de Çarşamba, 1903 te Terme’de görev yapar. 1908 de Kavala’ya gönderilir.  .)  Hilmi Kadı hukuk sisteminin değişmesi üzerine 1918 yıllarında emekli olur ve Ünye’ye yerleşir. 1924 yılında bu konakta hayata gözlerini yumar. (Kaynak: Sadık Albayrak, Son devir Osmanlı Üleması  c.1-5 1980 İst.

 

Ünye Kaymakamı

Şair Ömer Bedrettin Uşaklı

1932–1933 yıllarında Ünye’de kaymakamlık yapan şair Ömer Bedrettin Uşaklı’nın geçici olarak burada arka taraftaki küçük bölümde oturduğu hakkında bir bilgi vardı,Ömer Bedrettin Uşaklı  Mudanya kaymakam muavinliğinden Ünye’ye kaymakam olarak atanmış buradan da Şavşat’a tayin edilmiştir.

Ünye’ye ilk geldiği dönemde konağın arka tarafında dairede oturduğu söylenmekteydi. O daire eşyaları ile birlikte günümüze kadar muhafaza edilmiştir.

Bize konağın ön ve arka tarafını gezdiren Hilmi Bey,

“Benim Ömer Bedrettin’in burada oturduğuna dair  bir bilgim yok, diyor. “O yıllarda Ünye’ye tayin olunan kaymakamlar ailelerini getirine kadar, burada kalırlardı Ömer Bedrettin’in de ailesini getirene kadar burada kalmış olması kuvvetle muhtemeldir. Babam Ünye’de Ticaret Odası başkanıydı ve Ünye’nin idarecileri ile olan ilgisi çoktu. Ünye’ye yeni tayin olan kaymakam,  savc, hakim gibi memurlar geçici olarak bizim evde kalırlardı, babamla iyi dost olduklarını, bizim bugün balık değirmeni denilen yerin üzerindeki yerimize giderek Ünye’ye baktığını o meşhur şiirini de burada yazdığını söylerler.” demiştir.

Müze gibi konakta dedesinin anıları ile yaşayan torun Hilmi Bey kısa bir zaman önce seksen yaşlarında aramızdan ayrıldı. Konağı ziyaret gelenleri büyük bir misafirperverlikle karşılar, sokak ve konak hakkında bilgi vermeyi anlatmayı severdi. Bizi de her gördüğünde hatırladığı yeni bir bilgiyi  paylaşırdı, bir konak kültürü içinde yetiştiği  belli olurdu, onu rahmetle anıyoruz.

 

 

Bu haber toplam 281 defa okunmuştur
Anahtar Kelimeler : Son, Kadının, Konağı

Haber Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Habere Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Son Haberler