HABER ARAMA
  • DOLAR5,4861
    % 0,12
  • EURO6,1987
    % 0,19
  • ALTIN212,1632
    % 0,11
  • BIST 10092.050,05
    % -0,85
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Kullanışlı
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
14 Kasım 2018 Çarşamba
Fındık Fiyatı


13.00TL
PUAN DURUMU

BAL LİGİ 4. GRUP PUAN DURUMU
NoTakımAAVP
01YOZGATSPOR 1959 FK251921
02ÜNYE 1957 SPOR15916
031074 ÇANKIRI SPOR22915
04YENİ AMASYA SPOR161113
05ALTINORDU BELEDİYESPOR12313
06LADİK BELEDİYESPOR11213
07SİNOPSPOR19310
08ÇARŞAMBASPOR1438
09TURHALSPOR12-18
10HAVZA BELEDİYESPOR9-97
11SUNGURLU BELEDİYESİ SPOR9-36
12KASTAMONU ÖZEL İDARE KÖY HİZ.SPOR9-66
13SAFRANBOLU BELEDİYE SPOR2-400
14
NAMAZ VAKİTLERİ
25 Haziran 2018 Pazartesi Saat: 11:27

Rumlar Ünye’den neden gittiler?

Son akşam mezarlığa gidip ölüleri ile vedalaştılar, ağladılar, mezar taşlarını öperek gözyaşları içinde eve döndüler, o gece sabaha kadar hiç uyumadılar..
Rumlar Ünye’den neden gittiler?

Türkiye-Yunanistan Nüfus Mübadelesi veya Değişimi;

30 Ocak 1923 tarihinde Lozan’da yapılan ve resmi adı Yunan ve Türk halklarının mübadelesine ilişkin sözleşme ve protokol  uyarınca, “değiş tokuş yöntemine  verilen addır.

Göçe tabi tutulan kişilere ise “mübadil” denmiştir.

Mübadele ile 1.200.000 Ortodoks Hristiyan Rum Anadolu’dan Yunanistan’a, 500.000 Müslüman Türk de Yunanistan’dan Türkiye’ye göç etmek zorunda kalmıştır.

 

1923 yılından önce Ünye’de hatırı sayılır bir Rum yaşıyordu. Daha geriye gidildiğinde sayıları daha da fazlaydı.

Ve Türkiye ile Yunanistan arasında Lozan Anlaşması uyarınca yapılan  anlaşma ile Ünye de dahil olmak üzere Türkiye’ nin bazı bölgelerindeki Rumlar ile Yunanistan’daki Türkler karşılıklı yer değiştirdiler buna Mübadele denildi.

 

Rumlar Lozan Anlaşması uyarınca ilk kafile Ünye’den 1924 yılında karlı bir Aralık sabahı motorlarla açıkta demirleyen Gülcemal vapuruna taşındı, çoluk çocuk 6 veya 800 kişi kadardılar, son akşam mezarlığa gidip ölüleri ile vedalaştılar, ağladılar, mezar taşlarını öperek gözyaşları içinde eve döndüler, o gece sabaha kadar hiç uyumadılar.

 

Bana sıkça sorulan sorulardan biri de Lozan Anlaşmasından önce Ünye’de yaşamış olan sonra Ünye’yi terk etmiş olan Rum ve Ermenilerin mezarlıklarına ne oldu, yoksa mezarlarını da mı beraber götürdüler?

Hayır, Rum ve Ermeniler, tehcirde ve mübadelede ölülerini burada bırakıp gittiler, mezarlıkları burada kaldı.

 

Ermeni Tehciri-Göç Ettirme

Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı’nın bir güvenlik önlemi olarak Ermeni vatandaşlarını kritik bölgelerden alıp daha güvenli yerlere nakletmesidir. Bu nakil sırasında bugün bile başımızı ağrıtan olaylar meydana gelmiştir. Tehcirde komşuları ile huzur içinde yaşayan Ermeni vatandaşlarımız yaşadıkları yerlerden alınarak başka yerlere nakledilmişlerdir. Ancak yolculuğa dayanamayacak kadar küçük olan bebekler, Ünye’de bazı ailelere sonradan alınmak üzere emanet bırakılmışlardır.

Bu bebeklerin aileleri bir daha geri dönememişlerdir. Çocuklar bırakılan ailelerin yanında tamamen Müslüman ve Türk kültürü ile yetiştirilmişler Müslüman olmuşlar, evlendirilmişler, çocukları ve torunları olmuş ve hatta Bunlara Ünye’de dönme veya dönmeler denilmiş, yıllar içinde unutulmuşlardır.

 

Mezarlıkları

Ünye’den giden Rum ve Ermenilerin mezarlıkları zaman içinde, ziyaretçisiz ve bakımsız uzun yıllar durmuştur. Daha sonraları buralar mezarlık kisvesinden uzaklaşmış, taşlar kırılmış, mezarlar düzleşmiş yerleşim yerleri buraları istila etmiş mezarlık alanların üzerine binalar yapılmıştır.

Ünye’deki geçmişte var olmuş bir Ermeni Mezarlığı Kaledere Mahallesi’nde idi, yerini yazamayacağım, çünkü defineciler, şimdi evlerin arasında ve bahçelerinde kalmış bu yerleri kazıp talan ediyorlar, bu mezarlığın üzerine bir ilkokul yaptılar, ilkokul bahçesi  bir Ermeni Mezarlığıdır. Bir Ermeni Mezarlığı da Çakırtepe'de idi definecilerin mezarlara zarar vermemesi için yine yerini yazmıyorum.

 

Rumlar da giderken

Ölülerini ve mezarlarını götürmediler

Mübadele, 1923 yılında Yunanistan ile Türkiye arasında yapılan insan değişimidir. Kurtuluş Savaşından sonra yapılan Lozan anlaşması uyarınca Yunanistan'daki bir kısım Türkler Türkiye'ye gelmişler, Türkiye'deki Rumlar da Yunanistan'a gönderilmişlerdir.

Bu insan değişimi sonucu Ünye’de bütün sanatları ellerinde bulunduran Rumlar’ın tamamı Ünye'yi terk edince Ünye tamamen çökmüş beş yıl yeni sanatkârlar bulunup getirilene veya yetişene kadar kriz yaşanmıştır. Borçka’dan çömlekçi ustası, Sivas’tan demirci ve sobacı, terzi ve fırıncı getirilmiştir.

Gelenler ise Yunanistan ovalarından çiftçi Türklerdi, ticaretten ve el sanatlarından anlamıyorlardı. Ünye’deki ticareti ve el sanatlarını elinde bulunduran Rumlar yanlarında yerli halktan Türk çalıştırarak sanatlarını öğretmemişlerdi.

Bu nedenle Ünye’de her şeyin yerli yerine oturması uzun yıllar aldı. Ünye’de yaşayan Rum ahali kısa zamanda taşınmaz mallarını satarak, satamayan emanet bırakarak, Ünye’den gemilerle Yunanistan’a gönderilmişler aynı gemiler oradan aldıkları Türkleri Samsun Ünye ve Ordu’ya getirmişlerdir. Bugün Ünye’de hiç Rum kalmamıştır. Ancak onlardan kalma evler, binalar, bir tane de okul bir de kilise vardır.

 

"Bu insanlar, ölülerini de götürmediklerine göre, mezarlıkları nerededir?

Bu mezarlıklar bugün tamamen kaybolmuştur, bazılarının üzerine binalar yapılmıştır.

Bir  Rum mezarlığı bugünkü Meçhulasker ortaokulunun bahçesinde idi. Burada bir Rum Ortadoks kilisesi vardı, kilisenin bahçesi mezarlıktı, kiliseyi ellili yılların ortalarında yıktılar yerine okul binası yaptılar. Mezarlardaki kemikler ve mezar taşları çoğu parçalanmış olarak yeni yapılan binaların temelleri altında kalmıştır. Bunlardan bir tane yekpare mermerden 14 yaşlarında bir genç kıza ait mezar taşı kurtarılmıştır. Bu taş şimdi Ünye Müze Ev’in bahçesindedir. Üzerinde Antik Gerkçenin Ünye ve çevresinde konuşulan Pontika lehçesinde yazılmış olan metin bu dili konuşan kalmadığı için Yunanistan’da tercime edilmiştir.

Ünye’de bir Yahudi mezarlığı hiç olmamıştır. Geçmişte Ünye’de çok fazla Yahudi yaşamamıştır. Tek yaşayan Yahudi aile ise 1919 yılında“Yahudi Düzlüğü” denilen yere sadece isimlerini bırakarak Ünye’yi terk etmişlerdir.

 

Rum mezarları yıllar sonra Meçhulasker Ortokulu yapılırken gün yüzüne çıkmış ve araştırmamızın doğruluğunu ortaya koymuştur.

Biz buranın mezarlık olduğunu çok önceden çocukluğumuzda bilirdik. Ben Kilise yıkıldığı yıl ortaokula başlamıştım, okulun basket sahasını o zamanki beden öğretmenimiz Ali Rıza Eren bize bu mezarlık üstüne yaptırmıştı.

Eski ortaokul yetersiz kalınca kilise yıkılarak yerine bundan önceki ortaokul binası yapıldı. Bu bina da yeterli gelmeyince daha büyük bina yapıldı.

Şimdi Ünye’de Rumların tek bir mezarlığı kalmıştır, o da bir evin bahçesindedir ve unutulmuştur. Yerini definecilerin talanına uğramaması için yazmıyorum.

 

En Acı Veda

Rumlar Ünye’den 1924 yılında gönderilmeye başlandılar. İlk kafile karlı bir Aralık günü motorlarla açıkta demirleyen Gülcemal vapuruna taşındı. İlk gidenler çoluk çocuk 6-800 kişi kadardı. Vapur gidenlerin yerine getirdiği yine 800 civarında insanı çıkardıktan sonra gidecekleri aldı ve Selanik’e götürdü.

Gidenler son akşam mezarlığa giderek ölüleri ile vedalaştılar, son dualarını ettiler, ağladılar, mezar taşlarını öperek gözyaşları içinde eve döndüler o son gece sabaha kadar hiç uyumadılar ve hep ağladılar.

Türk komşularını tek tek ziyaret edip kucaklaştılar, sarılıp ağladılar veda ettiler.

Ertesi sabah götürmelerine izin verilen çok az eşyaları ile birlikte kapılarını çekip iskelenin başında bekleyen motorlarla gemiye taşınıp bilmedikleri yerlere doğru yola çıktılar.

Bu olayın üzerinden bugün doksan yıl geçmiştir..

Gidenler Ünye’yi hiç unutmadılar. Gittikleri yerlerde Ünye isimli kasabalar köyler kurdular. Buralardan zaman zaman Ünye’yi ziyarete gelenler, babasının evini dedesinin evini arayanlar, yalıdaki kiliseyi, ziyaret ederek dua edenler oldu.

Bugün bile Yalıdaki kilisenin önünde Yunan Plakalı otobüsler durur otobüsten inan insanlar kiliseyi açıksa içerden kapalıysa dışardan ziyaret ve dua edip giderler.

Bir zamanlar birlikte yaşadığımız bu insanlardan Ünye’de kimse kalmamıştır.

 

Çarşamba günü köşemde:

Yunanistan’a gönderdiğimiz Rumlar kimdi,

Ünye’ye nasıl gelmişlerdi?

Bu haber toplam 1.473 defa okunmuştur
Anahtar Kelimeler : Rumlar, Ünye’den, neden, gittiler?

Haber Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Habere Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Son Haberler