HABER ARAMA
  • DOLAR6,2545
    % -2,04
  • EURO7,3006
    % -2,10
  • ALTIN242,0732
    % 0,46
  • BIST 10096.603,75
    % 1,81
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Kullanışlı
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
19 Eylül 2018 Çarşamba
Fındık Fiyatı


12.00TL
PUAN DURUMU

BAL LİGİ 4. GRUP PUAN DURUMU
NoTakımAAVP
0112 BİNGÖL SPOR000
021955 BATMAN BELEDİYESPOR000
031960 SİLOPİ SPOR000
04AĞRI 1970 SPOR000
05AĞRI GENÇLERBİRLİĞİ SPOR000
06BAĞLAR BELEDİYESPOR000
07BİTLİS ÖZGÜZELDERESPOR000
08DİYARBAKIR YOLSPOR000
09ERCİŞ GENÇLİK BELEDİYE SPOR000
10K.YILDIRIMSPOR000
11MARDİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESPOR000
12MUŞ MENDERES SPOR000
13SİİRT İL ÖZEL İDARESİ SPOR000
14YÜKSEKOVA BELEDİYESPOR000
NAMAZ VAKİTLERİ
7 Mayıs 2018 Pazartesi Saat: 08:16

ÇANAKKALE ESİRLERİ İngiliz ve Fransızların aldığı Türk esirler ve Türklerin aldığı yabancı esirler ne oldu?

Çanakkale Savaşlarının sonuçları da acı olmuştur. Bu savaşta Türkler 250.000 bin insan kaybetmiştir. Bunların hepsi şehit değildir. İçinde kayıplar, hastalıktan ölenler, yaralılar ve esirler de vardır. Tarihçilerin üzerinde birleş
ÇANAKKALE ESİRLERİ İngiliz ve Fransızların aldığı Türk esirler ve Türklerin aldığı yabancı esirler ne oldu?

Çanakkale’de artık bir sonuca varamayacağını anlayan düşman hiç kayıp vermeden sessizce çekilmiştir. İngiliz tarihçiler Türklerin çekilmeden haberi olmadığını bunun bir başarı olmadığını yazarlar. Oysa Türk askerleri düşman siperlerine taşlara sarılı kağıtlar atarlar kağıtta: “Kaçtığınızı biliyoruz, yine görüşeceğiz” yazılıdır.

Çanakkale Savaşlarının sonuçları ağır olmuştur Birinci Dünya Savaşı üç yıl daha uzamış, Karadeniz’de Ruslarla irtibat kuramayan İngilizler sömürgelerinin gözünde küçük düşmüşler, Rusya’ya yardım ulaşmayınca Çarlık rejimi yıkılarak komunitsler yönetimi ele almış ve işgal ettikleri Sarıkamış, Kars ve Ardahan’dan çekilmişlerdir.

Çanakkale aynı zamanda Birinci Dünya Savaşı içinde savaştığımız sekiz cephede galip geldiğimiz tek cephedir. Çanakkale’de Balkan Savaşlarında yıkılan imajımız tekrar düzelmiştir.

 

Çanakkale’nin Esirleri

Çanakkale Savaşlarından sonraki en büyük dram esirler olmuştur. Fransızlar aldıkları Türk esirlerini  Marsilya Boujan,Pradeline ve Korsika esir kamlarında tutmuşlardır. Bu esirlerden çoğu Fransa’da kalmış kimi evlenmiş bir kısmı da 1924 de Kurtuluş Savaşından sonra Fransızlarla yapılan anlaşma sonunda  Türkiye’ye dönmüşlerdir.

İngilizler ise esirlerin bir kısmını Kıbrıs’ta kurdukları esir kamplarına götürmüşler ve ayrıca esir doğuda Myanmar'dan batıda Mısır'a uzanan birçok kampa yerleştirmişti

Mısır'daki kamplarda sık görülen dizanterinin yanı sıra, sadece Osmanlı esirleri "Pellegra" denen bir hastalığa yakalanıyorlardı. Esirlerin aç bırakılıp, veya kokmuş at ve katır etlerini yemekten kaynaklanan, uyuza benzeyen bir hastalıktı bu. 
Ruslara esir düşen askerlerimiz  "soğuk ve beyaz ölüm"e rağmen yaşamaya çalışıyorlardı. Romanya ve Galiçya'da esir düşen askerlerimiz, yük vagonlarına hayvanlar gibi istif edilerek Sibirya'daki kamplara götürüldüler. Kafkasya'da esir düşenler ise Hazar Denizi'nde, yılan ve akrep kaynayan Nargin Adası'na kapatıldı. Yük vagonlarıyla yapılan nakillerde ölümler çığ gibiydi.
İngilizler, ellerindeki esirlerin tahliyesini sürekli erteliyordu. Çünkü salıverilen askerlerin İstiklâl Harbi'ne iştirak etme ihtimali hepsini tedirgin ediyordu.  
Kimisi döndü ama evini viraneye dönmüş buldu. Kimisi ocağını sönmüş buldu.

(Kaynak Murat Muhsin Sızıntı Dergisi)

 

Türklerin Aldığı Esirler

Türkler ise aldıkları esirleri, bunlar çok çeşitli milletlere sahiptir, İngilizler, Yeniz Zelandalılar, Avusturlayalılar, İskoçyalılar, Yunanlar, Yahudiler Ermeniler, Türkiye içinde kurdukları seksen adet esir kamplarında barındırmışlardır.

Esir olarak getirilen asker veya siviller öncelikle tifo, tifüs, kolera gibi hastalıklara karşı aşılanıyorlardı. Bu nedenle Türkiye’de bulunan esir kamplarında salgın hastalık görülmedi. Esirler kamplarda tamamen serbest dolaşabiliyorlardı. Yemekler oldukça iyi idi. Kış gelince mevsime göre kalın giysiler verilmişti. 
Çanakkale Savaşı'nda esir düşen Avustralyalı askerler için kurulan en büyük kamp Afyonkarahisar'da dır. Bunun yanında Adana, Çankırı, Yozgat, Kastamonu, Adapazarı, İzmit, İstanbul'un da aralarında bulunduğu kamplar da tutulmuştur.

Avustralyalı askerler kaçmayacaklarına dair söz verince kapalı yerlerde tutulmamışlar, Türklerle iç içe yaşam sürmüşler. Askerler esir oldukları sürece bir nevi Türklerle kültürel alışverişte bile bulunmuşlar.  Gediz'deki esirler bin kitaptan oluşan bir kütüphanenin kurulmasını sağlamışlar,  dil öğretmişler, yerel yöneticilerin desteğiyle bando kurmuşlardır..Türkler esirlere tutsak değil, misafir muamelesi yapmışlardır.

Türkiye’de kurulan “Esir Kampları”nın sayıları 80 kadardır. İstanbul, Sivas, Ankara, Nusaybin, Çankırı, Kastamonu, Adapazarı, Nevşehir, Ankara, Balıkesir, Niğde, Bor ve İzmit belli başlılarıdır.

Ancak en meşhuru 1915 te faaliyete giren Afyonkarahisar’ kampıdır.

Esirler dikenli tellerle veya duvarlarla çevrili sahalarda değil evlerde veya  kamu binalarında,halkın arasında günlerini geçirmişlerdir.. Birçok milletten subay ve asker uzun süre burada kalmışlar, hamamı dâhil çoğu imkanlardan faydalanmışlardır

“A prisoner in Turkey /

Türkiye’de Bir Esir”

Adlı kitabın sahibi John Still, Afyon’da 120 Rus, 100 İngiliz subay bulunduğunu ve esirlerin istasyon ile şehir merkezi arasındaki iki kilometrelik mesafede kaldığını, evlerin güzel havalarda sıkıntı çektirmediğini ancak kışın soğuktan etkilendiğini yazar. Kaldığı süre zarfında İngiliz, Fransız, Yeni Zelandalı, Avustralyalı, Rus, Polonyalı, Ukraynalı, Karadenizli Rum, Rus Yahudi, İtalyan, Kazak, Gürcü, Hintli, Arap, İrlandalı, Romanyalı ve Sırp esirlerin bulunduğunu aktarır.

Yeni Zelandalı esirlerden William Thomas Cheater sonradab yazdığı anılarında:  Aylar geçtikçe subaylar tiyatro tertip etmeye, konser vermeye başladılar,pazardan  oyunlar için dekor, kadın ve erkek kıyafetleri, peçe dâhil kostümler alırlardı.

 

Avustralyalı tarih araştırmacısı, yazarı Jennifer Lawless, "Savaş sonrası Avustralyalı Esirler" konulu çalışmasında savaş sonrası elde ettiği bilgilerde, Anzak esirleri, Türk yaralılarla birlikte Kızılay gemileri ile İstanbul’a gönderilmişlerdir. Bu esirlerin bazıları aylarca İstanbul'da Çapa ve Gümüşsuyu hastanelerinde yatmak zorunda kalmışlardır. 

Diğer kamplar ise Kastamonu, Gediz, Ankara, Pozantı, Çankırı, Yozgat, Bor, Adapazarı ve Yeşilköy'deydi. Çankırı’da Anzak esirleri büyük ölçüde hareketlerinde özgürdü. Kütüphaneler ve müzik grupları kurdular. Resim yaptılar.  Tiyatro oyunları ve konserler düzenlediler ve yerel halkla ava çıktılar. Normal askerler; okul, kışla ve kulübelerde barındırıldı.

Savaşa gelirken “Sakın Türklere esir düşmeyin sizi yerler” demişlerdi. Geldiler gördüler ve yaşadıklarını ülkelerinde anlattılar, “Kandırıldık, bu bizim savaşımız değildi” dediler

Gelecek Hafta:

Çanakkale Savaşında Kadınlar

 

 

 

Kaynaklar:

Aksiyon dergisi

Sabah Gazetesi Bülent Ergün

Doç. Dr. Selçuk Ural

A.Ü Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü

Bu haber toplam 1.078 defa okunmuştur

Haber Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Habere Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Son Haberler