Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Danısmentliler...Malazgirt ....Bin yıllık esaretin sonu
4 Ocak 2010 Pazartesi 10:48
ARAŞTIRMACI GAZETECİ YAŞAR KARADUMAN
Bu yazı dizisi, Ünye ve çevresine hakim olmuş uygarlık ve ulusların kökenleri, din, dil, kültür, sosyal yaşam, mezartaşları, ve ölü gömme adetlerini anlatmaktadır


Değerli okuyucular, on haftadır devam ettiğimiz, Ünye ve çevresinde ilk yerleşimin başladığı Milattan önce 15.000 yılından günümüze kadar yaşamış ve bölgeden gelip geçmiş, bazen buraları yurt edinmiş, izler bırakmış kavim, ulus, millet ve uygarlıkları daha önce yazılmış kaynaklardan ve zaman zaman yaptığımız alan çalışmalarından aktarmaya çalıştık. Bu bir bilimsel çalışma değildir. Bundan sonra aynı araştırmayı yapacak olanlara bir rehberdir. Bilgilerdeki farklılıklar değişik kaynakların aynı olayı farklı yazmalarından kaynaklanmıştır. Bütün bu bilgiler birçok kitap ve kütüphane taranarak hazırlanmıştır. En büyük kaynaklar İstanbul Atatürk Kütüphanesi, Beyazıt ve Süleymaniye kütüphaneleridir, zaman zaman da internetten yararlanılmış bazen de olayların Ünye’de geçtiği yerlere gidilerek alan çalışması yapılmıştır..

Türkler Ünye’ye İstanbul’un
fethinden önce geldiler

Geçen haftaki bölümde yazdığımız gibi Doğu Roma İmparatorluğu yani Bizans’ın 1453 te Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’un alması ile Ünye ve çevresi Osmanlılara geçmiştir. Ancak Türkler Ünye’ye İstanbul’un fethinden 350 sene önce Malazgirtl’e beraber gelmişlerdir. Ünye’ye ilk inen Niksar’ başkent yapan ve Akkuş dağlarını aşarak Ünye’yi fetheden Danişmentliler olmuştur.
Ünye ve çevresi 1100 yıllarından Osmanlılara katıldığı 1420 yılına kadar üçyüz yıl, Türkler ve Bizanslılar arasında devamlı el değiştirmiştir. Ünye’nin hakimiyeti altında bulunduğu son Türk Beyliği Taceddinoğlu Beyliği olmuştur. Tacettinoğulları 1420 Osmanlılara katılmışlardır.

Bin yıllık esaret
Bin yılı aşkın bir süre Doğu Roma İmparatorluğu yani Bizans yönetiminde kalan Ünye
1071 yılında Bizans ordularının Malazgirt’te Türk ordularına yenilmesinden sonra Oğuz Türkleri akınlar halinde bütün Anadolu’yu fethetmişlerdir.
Alparlsan komutanlarına fethettikleri yerlerde kendi adlarına beylik kurma izni vermişti.İlk Türk beylikleri, Anadolu'nun fethinde ve hızla Türkleşmesinde büyük rol oynadılar. Yeni şehirler, kasabalar ve köyler kurdular, bu şehir ve kasabalara Türkçe isimler verdiler ve elle geçirilen toprakların isimleri Türkçeleştirildi. Ünye’de de Danişmentli oymaklarının adlarının verildiği birçok köy bulunmaktadır.. (Bayramca-Balağuz- Alamanlı-Nadırlı-Hüsamlı-Saylan) gibi. Bütün bu gelişmelerden sonra 12.yüzyıldan itibaren artık Avrupalılar Anadolu’yu “Türkiye” adı ile anmaya başlamışlardır.
Malazgirt Savaşı
Malazgirt Savaşı birden ortaya çıkmamıştır. Öncesi vardır. Alp Arslan'ın Büyük Selçuklu tahtına geçmesiyle birlikte, Anadolu'ya parça parça akınlar yapılmıştrır. 1064 yılında Gürcistan, Ani, Kars ve Van alınır.1066 yılından itibaren öncü akınlarlarla Bizans yoklanır. Bu sırada Bizans iç karışıklıklar ve taht mücadeleleri ile karşı
İmparator Diyojen, Türklere kesin bir darbe vurmak istiyordu. İkyüzbin kişilik bir ordu hazırladı. Bu ordu da Ermeni, Gürcü ve ücretli Frank, Norman, Rus kıt'alarının yanı sıra, Türk soyundan Uz ve Peçenek kuvvetleri de bulunmaktaydı. Bizans'ın iki yüz binlik ordusuna karşı, Selçuklu kuvvetleri elli bin kadardı. Bizans ordusundaki Peçenek ve Uz askerleri, karşılarındakinin Türk olduğunu görünce savaşmak istemedi ve Selçuklu tarafına geçti. İki ordu Malazgirt Ovası'nda karşılaştı. Alparslan ordusu ile cuma namazını kıldı ve sonra coşkulu bir konuşma yaptı, sonra eski Türk geleneğine uyarak atının kuyruğunu bağladı ve ordusunun başına geçti.

Anadolu’yu Fethedin
Türklerin bozguna uğradığını zanneden Bizans kuvvetleri disiplinsiz bir şekilde Selçuklu kuvvetlerine saldırdılar. Pusuya çekilen Bizans ordusu, tuzağı geç fark etti. Ermeniler ve yedek kuvvetler savaş alanından kaçtılar. Çembere alınan Bizans ordusu, akşama kadar süren çarpışmada yok edildi. İmparator yaralı olarak ele geçirildi (26 Ağustos 1071). Alparslan, imparatora çok iyi muamele etti, saygı gösterdi. İmparator fidye karşılığında serbest bırakıldı. Memleketine gönderilen Romanos Diogenes tahtından indirilerek, gözlerine mil çekildi ve hapse atıldı. Yerine geçenler bu anlaşmayı tanımadılar. Bunun üzerine Alparslan komutanlara “Anadolu'yu fethedin” emrini verdi.

Malazgirt Zaferinin Önemi ve Sonuçları
Hem Türk tarihi, hem de dünya tarihi bakımından Malazgirt çok büyük bir önem taşımaktadır. Zafer sonucunda Anadolu'da Türkiye Cumhuriyetine kadar uzanan Türkiye tarihi başlamış oluyordu. Zafer, Avrupa'da da derin izler bırakmıştır. Bizans'ın yenilmesi üzerine Avrupalılar kendilerini de tehlikede görmüşlerdir.. Haçlı seferleri bu zafere bir tepki olarak doğmuş ve Türk ilerleyişi durdurulmak istenmiştir.
Anadolu neden kolay fethedildi
Türkler Anadolu’da yerleşmeye başladıkları zaman yerli halktan büyük bir tepki ve direniş görmemişlerdir. Halk eski yönetimden memnun değildi, Bizans özellikle köylülere ağır vergiler yüklüyor ve Ortodoks mezhebinden olmayanlara baskı uyguluyordu.. Anadolu toprakları, tarım ve hayvancılığa elverişliydi. Bu sebeple Türkler, Anadolu’yu sevdiler.

Anadolu da ilk Türk devletleri
Alparslan'ın yerine geçen Melikşah zamanında da fetih devam ettirildi. Kutalmışoğlu Süleymanşah ve kardeşi Mansur ile Artuk Bey, Tutak, Danişment Gazi, Mengücek, gibi komutanlar hâkim oldukları bölgelerde kendi devletlerini kurdular. Bu devletler, Anadolu'da kurulan ilk yerel Türk devletleridir. Bunların içinde en güçlüleri Saltuklular, Danişmentliler, Mengücekler ve Artuklular’dır.

Danişmentliler (1072- 1178)
Sivas merkez olmak üzere Tokat, Niksar, Amasya ve Kayseri civarında kurulmuştur. Devletin kurucusu Melikşah'ın komutanlarından Danişment Gazi Ahmed Bey'dir. Dânişmend Gazi diye Ahmed Bey, Ankara, Kastamonu, Çankırı'yı ele geçirdi. Haçlılara karşı savaştı.. Yerine geçen oğlu Emir Gazi zamanında devlet en güçlü devrini yaşamış ve Ünye ilk defa Emir Gazi’nin komutanları tarafından alınmıştır. Selçuklu Sultanı İkinci Kılıçarslan, bu devlete son vermiştir (1178).

Türkiye Selçuklu Devleti
Türkiye Selçuklularının kurucusu Kutalmışoğlu Süleyman Şah’tır. 1075 te İznik merkez yapılarak Türkiye Selçukluları kurulmuş olur. Selçukluların adil yönetimi, Müslüman olmayan kitleleri ve Bizans'ın köle muamelesi yaptığı köylüleri de çeker. Halep yakınında yapılan bir savaşta Süleyman Şah yenilir ve üzüntüsünden hayatına kıyar (1086). Yerine Melikşah, geçer.

Beylikler Dönemi
Moğol istilasından sonra Türkmen beyleri bulundukları bölgelerde bağımsızlığını ilân etmişler ve kendi beyliklerini kurmuşlardır. Bu döneme Beylikler Dönemi adı da verilmektedir. Selçukluların zayıflamaya başlamasıyla ortaya çıkmaya başlıyan Beyliklerin Anadolu'nun Türkleşmesinde büyük hizmetleri vardır. Onlardan kalan kültür mirası eserler bazı şehirlerimizde günümüze kadar ulaşmıştır.
Bu beyliklerden Osmanlı Beyliği gittikçe güçlenerek, ileri de birliği sağlayarak Osmanlı İmparatorluğu olarak karşımıza çıkacaktır
Danişmetlilerden Ünye ve civarında önemli izler kalmıştır. Bunları bu araştırmanın ilk bölümlerinde yazdık. Bunlar, çoğunlukla köy ve mahalle isimleri, camiler ve mezarlıklar ve çok ilginç mezarlıklar ve mezar taşlarıdır.
Gelecek hafta: Osmanlılar Ünye’de


Bu Haber 2946 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI