Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Çayır Camii
12 Mart 2010 Cuma 14:15
ÜNYE TARİH ARAŞTIRMA GRUBU AHMET DERYA VARİLCİ AHMET KABAYEL
Çaybaşı ilçesi sınırlarında bulunan Çayır Camii, aynı ilçenin Güney istikametinde bulunan Kargalı Ahşap Camisiyle bire bir benzerlik taşır. Bu caminin de ne zaman ve kim tarafından yapıldığı belli değildir. Avluda bulunan çeşmede H. 1281 ve 1288 tarihleri işlenmiştir. Miladi 1864-65 ile 1871 yıllarına karşılık düşen bu tarihler, caminin ve şadırvanın inşa edildiği tarihler olabilir.


Çaybaşı Ahşap camileri ve Çayır Camii

Çaybaşı ilçesinde bulunan 4 ahşap cami yapım tekniği bakımından benzerlikler taşımaktadır. Ayrıca her biri yerleşim alanlarının sınırına yani köylerin kesiştiği noktalara kurulmuşlardır. Minareleri yoktur. Hepsi de Cuma namazına yönelik işlevleri nedeniyle Cuma Camisi olarak inşa edilmiş ve Kargalı Ahşap Camii dışında hepsi kullanılmaktadır.

Çaybaşı ilçesinde bulunan ahşap camiler:.

1- Çaybaşı Çayır Cami
2- Çaybaşı Yeni Cuma Cami
3- Çaybaşı Kargalı Cami
4- Çaybaşı Eski Asak Cami

Çayır Camii, İkizce-Çaybaşı yolu üzerinde ve Çaybaşı’na 4 km. mesafededir. Kargalı Camisi gibi, yanında bir mektep bulunmaktadır. Öteki ahşap camilerden farklı olarak, büyükçe bir çeşmesi vardır. Çeşme, Yeni Cuma Camisi’nde olduğu gibi yeni değildir, camiyle aynı yıllarda inşa edildiği anlaşılmaktadır. Ünye ve çevresinde tespit ettiğimiz en eski çeşmelerden biridir. Diğer eski çeşmeler; Ünye Kalesi dibindeki çeşme, Yaycı Köyü Kabadirek Cami Çeşmesi ve Paşabahçe’de bulunan çeşmelerdir. Çayır Camisinin külliyesi içinde yer aldığı için, Çayır Cami Çeşmesine “şadırvan” demek daha doğru olacaktır. Üç yanında yer alan kitabeler ve taş işlemeciliği ayrıca dikkate değerdir.

Çayır Camii özellikleri

Camide görevli imam efendiden, Prof. Dr. Necati Demir ve Doç. Dr. Ahmet Ali Bayhan’ın araştırmalarından öğrendiğimiz kadarıyla cami tek katlı olarak inşa edilmiştir.[1] 1952 Yılında ikinci kat eklenmiş ve daha sonraki yıllarda giriş bölümüne beton bir ayakkabılık yerleştirilmiştir. Pencere sayısı bakımından diğer camilerden çok daha fazla pencereye sahiptir. Duvar tahtaları kalındır. Köşelerden kurtboğazı denilen, diğer camilerde görülen tarzda (çivisiz, çantı tekniği), birbiri içine geçirilerek tutturulmuştur.

Kareye yakın dikdörtgen biçiminde inşa edilen caminin ikinci katı (kadın harimi) U biçimindedir. Tahta işlemeleri (bezek) ve ahşap işçiliği diğer camilere göre oldukça zayıftır. İç kısım fazla onarım görmüş, neredeyse tümüyle yenilenmiştir. Duvarlar 12 yıl önce yeni ahşap malzemeyle değiştirilmiştir. Kürsü, minber ve mihrap aynı dönemde yenilenmiş olup, iç aksamda orijinal kısım kalmamıştır. Tavan yakın bir zamanda onarım görmüşse de, kademeli olarak merkeze doğru yükselen ve merkezde yıldız biçimindeki motifiyle eski (orijinal) halini muhafaza etmektedir. Cami etrafında revaklı ilaveler yoktur.

Caminin güneyinde yer alan çeşme dört cephelidir, üç tarafında ikişer musluk bulunmaktadır. Çeşmeye beton eklemeler yapılmış olsa da bir cephesinde bulunan su yalağı orijinal halini korumaktadır.

Çeşmenin üç cephesinde yer alan kitabelerde; sahibi tarafından hayır için hayrat edildiği, suyun güneşle vücut bulduğu; dünyadan kimsenin murad alamadığı, alsa Süleyman’ı murad alacağı; çeşmeden su içenlerin ferah olmaları gibi deyişlerle; 1281 ve 1288 tarihleri (Hicri) yer almaktadır.[2]

Bölgede eğitim verilen kurumların başında eskiden camiler geldiği için, Çaybaşına en yakın eğitim kurumu Çayır ve Kargalı camileri yanında inşa edilen küçük mekteplerdir.[3]

Çayır Cami girişinin yakınında yer alan mektebin tamamı ahşap malzemeden yapılmıştır. Cami külliyesinin de girişi olan mektebin giriş istikametine düşen kısımda korkuluklarla çevrili revak bulunmaktadır. İçeride küçük bir hoca (muallim) odası ile dershane bulunmaktadır. Bir dönem burada ders verdiği ve burada eğitim gördüğü söylenen kişilerden bugüne ender sayıda Çaybaşılının kaldığı bilinmektedir.

Eski Asak Camii

2001 Yılında Çakıllı (Eski asak) Mahallesi’ne yeni bir cami yapılınca, İlküvez Beldesi’nin Yivdinkardı Mahallesine taşınan ahşap cami, tahminen diğer ahşap camilerle aynı dönemde (19. yüzyıl ikinci yarısında) inşa edilmiştir. Nakliyle birlikte bazı aksamları güçlendirilip onarılan caminin diğer camilerden farklı bir özelliği yoktur.

2001 Yılında Eski Asak Camisi kullanım dışı kalmış, ve bir başka yere taşınarak sorun aşılmıştır. Kargalı Ahşap Camisi de 6 yıldan bu yana kullanım dışıdır. Tarihi eser olarak tespit edilen ve koruma altına alınan caminin akıbeti 6 yıldan bu yana meçhuldür. Uygun bir yere nakledilmesi ve restore edilmesi gerekir.


Dipnotlar:

[1] Bkz. Canik’in Ahşap Camileri. http://www.unyekent.com/konu/164/canik-8217in-ahsap-camileri yahut 26 Şubat 2010 Ünye Kent Gazetesi .ÜTAG Araştırma Yazısı;
Prof. Dr. Necati Demir, Ordu Yöresi Tarihinin Kaynakları IX. TTK Yay. 2006;
Doç. Dr. Ahmet Ali BAYHAN Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, C. 2/7, 2009

[2] Cami şadırvanı üzerindeki kitabelerin transkripsiyonu Sayın İrfan Dağdelen tarafından yapılmıştır.

[3] Çaybaşı ahşap camilerinin mekteplerinde ders okutulurken, henüz Çaybaşı yerleşim merkezi durumunda değildi. Bu mekteplerin konumu, ilçe oluşumundan daha önceye denk gelmektedir.


Bu Haber 5203 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI