Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Hoşçakal Mayumi- Sayanora Mayumi (9) Ertuğrul Fırkateyni Faciası
24 Mayıs 2010 Pazartesi 11:27
Araştırmacı Yazar Yaşar Karaduman
Ertuğrul Fırkateyni batıyor.
Yedi Ünyeli şehit, bir kişi sağ olarak geri dönüyor

Kısa özet:
Aptülhamit Japon İmparatorunun yeğeninin kendisini ziyaretine karşılık 1890 yılında Japonya’ya bir savaş gemisi ile iade-i ziyaret yapılmasını ister. Bu iş için ERTUĞRUL Fırkateyni seçilir, ancak gemi okyanuslara dayanamayacak kadar bakımsızdır. Ertuğrul zor bela gittiği 3 aylık Japonya ziyaretini tamamlayıp 16 Eylül 1890da Yokohama Limanından yola çıkar ve Oşima açıklarında fırtınalı bir gecede kayalara çarparak batar. Bu olayda 587 denizci boğularak şehit olmuştur. Bu olay Türk denizcilik tarihine “Ertuğrul Faciası” olarak geçmiş ve 69 kişi sağ olarak kurtulmuştur. Kurtulanlar arasında bir de Ünyeli vardır. Yedi Ünyeli de boğularak şehit olmuşlardır.

Bir Önceki sayıdan
Geçen sayıda Ertuğrul gemisinin fırtınada kayalıklara sürüklenerek parçalanışını ve denize dökülen denizcilerden 587 kişinin boğularak veya kayalıklara çarpıp parçalanarak şehit olduklarını yazmıştık. Geminin ahşap parçalarına tutunarak sahile kadar yüzen denizciler sarp kayalıkları tırmanarak yukarıdaki Kaşinozaki fenerine ulaşmışlardır. Bunların içinde Ünye’nin Kuşculu köyünden Çavuşların Ahmet’te vardır.
Kaşinozaki fenerindeki görevliler, gürültüyle çalınan kapıyı açarlar. Karşılarında yüzüz gözü kan içinde bıyıklı, siyah yuvarlak gözlü insanları görünce bir deniz kazası meydana geldiğini anlarlar ve arama kurtarma çalışması başlatırlar. Kurtarma çalışmaları son derece olumsuz koşullarda, Kaşimo adlı köyde sabaha kadar sürdürülür.
Dilini bilmedikleri insanlardan sadece 69 tanesini kurtarabilirler,.
Japon köylülerin gösterdiği çaba göz yaşartıcıdır. İmparator Meiji gemilerinden birini hemen olay yerine gönderir, bu gemi hem köye doktor, hemşire ve yiyecek getirir, hem de ceset arama çalışmalarına yardım eder.
Büyük bir trajedi olan bu olay aynı zamanda iki halkın arasındaki dostluğun temelini de atmıştır. İmparator Meiji, kazadan kurtulanları, hediyelerle beraber iki kruvazörünü tahsis ederek İstanbul’a gönderir. Abdülhamit’e de hediyeler getiren bu kruvazörler bir ay İstanbul’da kalır.Bombay'da, Singapur'da, Kolombo'da ve giderken uğradığı limanlardaki Müslüman halk ise, boşu boşuna Ertuğrul'un dönerken limanlarını ziyaret etmesini, boşuna beklerler.

Çavuşların Ahmet köye dönüyor
Kazada boğularak şehit olan Kocamanoğlu İsmail’de genç karısı Pempe’yi ve üç yaşında bıraktığı oğlu Mehmet’i bir daha göremedi ve köyüne dönemedi.
Kazadan kurtulan arkadaşı Çavuşların Ahmet önce Japon gemisi ile diğer kurtulanlarla birlikte İstanbul’a getirilir. İstanbul’da büyük bir törenle karşılanırlar. Apdülhamit kendilerine bir miktar para vererek memleketlerine gönderir. Çavuşların Ahmet bindiği bir Fransız germisi ile birlikte Ünye’ye gelir. Geminin direği altında kalan ayağı tam iyileşmemiştir köye koltuk değnekleri ile gazi olarak döner.. Pempe, kocasının acısısna dayanamayarak genç yaşta hayata veda eder. Çavuşların Ahmet, İsmail’in dalgalarla boğuşurken ona söylediği vasiyeti hatırlayarak Mehmet’i büyütür. Mehmet’e köyde Garip Mehmet adını takarlar. Garip Mehmet gün gelir büyür ve askere gider,Sakarya Savaşına katılıtve gazi olur. 1972 yılında o da hayata veda eder. Mezarını Oğlu Nuri Kocaman ile ziyaret ettik. Pembe’nin mezarını bulamadık.. İsmail’in torunu Nuri Kocaman, Pembe’nin Saylan köyünden gelin geldiğini muhtemelen akrabalarının mezarını Saylan köyüne götürdüklerini söylemiştir.

Kaza ile ilgili bilgiler
Japon Denizcilik Bakanlığına
Türk Fırkateyni Ertuğrulun batışı Oşima Kaşinozaki köyünün beş mil açığında piston kırılmasından meydana gelmiştir. Dayanma gücünü kaybeden gemi demir atmış ve demir attığı yerde tutunamamış kayalara bindirerek parçalanmıştır.
22 Eylül 1890Wakayama Valisi

Wakayama Valisinin olaydan üçgün sonra Tokyo’ya çektiği telgraf:
Eylül1890
Büyük gayret sarfedilmesine rağmen Amiral Osman Paşa’nın cesedi bulunamadı.
Yüzün üzerinde cesedi tabutlayarak bugün gömdük. Hala denizin üzerinde sayılamayacak kadar çok ceset var yüzden fazla işçi tutarak onları sahile çıkarmaya çalışıyoruz. Çoğu çürümeye yüz tutmuş çok korkunç görünümdeler.
Yüz yirminin üzerinde ceset bulundu ve gömüldü. Denizde çürümüş daha çok ceset var fakat onları sahile getirmek çok güç
24 Eylül 1890 Vakayema Valisi

Kurtulanlar Fenere Ulaşıyor
Saat 22.00 Kainozaki deniz feneri.. Fener görevlileri 16 Eylül gecesi içeriye giren ağır yaralı birinin haykırışları ile irkilirler. Peşinden dokuz yaralı yabancı daha içeri dalar. Fener görevlileri dillerini anlamadıkları bu insanların bir deniz kazası geçirdiklerini anlarlar, onları hemen tedavi ederek battaniye verdiler.. Bu sayı sabaha kadar artmaya başladı her an bir yaralı geliyordu.. Küçük deniz fenerinin olanakları ölçüsünde gelenlere yatak yiyecek giyecek ve battaniye verilerek yaraları sarılmaya çalışıldı.
Acele bir mesajla Kaşinozaki köyünün muhtarına haber verildi. Muhtar da bölge polisine haber verdi Kaşino Oşimo ve Suye halkı akın akın kaza yerine gelerek yaralılara yiyecek sağladılar.. Kurtulanlar sabaha kadar atmış dokuz kişi olmuştu Kaşino bölge okuluna ve tapınağa yerleştirildiler.. Kaşinozakiden Oşimaya verilen kaza haberi Wakayama bölge valiliğine iki gün sonra 18 Eylülde ulaştı.. Bölge valiliği kaza bölgesine 20 eylülde gelebildi.. Sağ kurtulan yaralıları Wolf isismli bir Alam botu alarak Kobeye hastaneye götürdü.

Wakayama Bölge Valisinin Raporu
Cesetler Gömülüyor
Birçok deniz vasıtası ve gönüllü köylüler azgın denize rağmen ceset toplamaya devam ettiler. Cesetleri önce köy mezarlığına gömdüler.. Sonra gömülecek çok ceset olması nedeniyle deniz fenerine yakın bir yer seçildi.. Bir cenaze töreni yapıldı.. Ortaya Amiral Osman Paşanın mezarı konuldu mezarların başlarına adları ve resmi ünvanları yazılı tahtalar konuldu. Her ceset bir tabut içinde gömüldü. Daha sonra bulunan cesetler çürümeye yüz tuttukları için teşhiş zor oldu.
Geminin parçalanan enkazı tahta parçaları bir çok noktada sahile vurdu.. Fırtına altında sabahtan akşamın geç vakitlerine kadar gönüllü çalıştılar.. Çok yaralı olmasına rağmen yaralılardan kimse ölmedi halk yaralılara bakım ve hizmette eksiklik göstermediler.. Wakayama Valisi 1890 25 Eylül

Kobe 11 Ekim İmparatotluk Bakanlığna
Hiyei ve Kongo gemileri buraya geldiler ve sağ kalan Türkleri dün öğleden sonra saat üçte alarak Türkiyeye hareket ettiler. Türkiye Hükümeti tarafından gönderilen paranın hepsi haytta kalanlar dağıtıldı.
Hiago Bölge Valisi

Yaralılar
Oşima’dan yaralıları Kobe’ye getiren Aşm Wolf gemisi onlara Kobe’de Temporial hastanesinde karantinaya alındılar. 13 hafif 38 ağır yaralı vardı. Yaralır genelde kemik kırıkları ve deri yaralanmaları vardı. Ağır yaralılarda kemik kırığı, ayak kırıklıkları kaburga kırıklıkları kol ve bacak kırıklıkları vardı
Yaralılar 16 Eylü’den Kobe’ye varıncaya kadar geçenbeş gün içinde tamamen tükenmiş çoğu yarı baygın haldeydiler

Faciayı araştırdı ve Yazdı
Japonya'nın Toyo Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Nobuo Mısawa, ülkesindeki kaynaklardan yararlanarak Ertuğrul Fırkateyni faciası ve ardından yaşananları araştırdı..
Japon kaynaklara göre ölü sayısının, geminin hareketinden önceki mürettebat sayısından yola çıkılarak 495-497 olduğu kaydediliyor.
Araştırmada, Japon köylülerinin, kazanın ertesi günü arama kurtarma çalışmalarına katıldıklarına, yaralıların 4 doktor tarafından tedavi edildiklerine yer veriliyor.
Araştırmada ayrıca, bazı Japon gazetelerinin kazada ölenlerin yakınları ve yaralananlar için yardım kampanyası başlattıkları bildiriliyor.
Kazada ölenlerin Japon İmparatoru'nun misafirleri olması nedeniyle gazetelerin konuya özel bir önem verdikleri vurgulanan araştırmada, yardım kampanyalarının gazetelerin birinci sayfalarında yer aldığı kaydediliyor.
Araştırmada, ilkokulda okuyan Japon öğrencilerin de aralarında para toplayarak yardım kampanyalarına katıldıkları ifade ediliyor.
Kampanyalarda, bugünkü değeriyle yaklaşık 400 bin YTL toplandığı belirtilen araştırmada, bu paranın daha sonra İstanbul'a gönderildiği bilgisine yer veriliyor.

Kaynaklar
Batan gemiden sağ kurtularak köyüne dönen
Çavuşların Ahmet’in torunu Muhtar Mehmet Sezginer
Osmanlı Araştırmaları Vakfı
AmiralÇetinkaya Apatay, Ertuğrul Fırkateyni
Hoşçakal Mayumi: Erdal Güven
Harun Tokak : Yeni şafak
Ertuğrul Fırkateyni’nde şehit olan
Kocamanoğlu İsmailin torunu Nuri Kocaman
Araştırmacı yazar: Osman Öndeş-Referans Gazetesi
Murat Coşguner
Ahmet Erkış
Murat COSGUNER



Bu Haber 4706 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI