Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Hoşçakal Mayumi - Sayanora Mayumi (11)
7 Haziran 2010 Pazartesi 10:39
ARAŞTIRMACI YAZAR YAŞAR KARADUMAN
Ünye’nin Dizdar, Sırma ve Ballık köylerinde faciada şehit olan üç kişinin daha izini bulduk.

Yemen çöllerinde sıcaktan Balkanlar’da bitten, Sina’da açlıktan çekirge yiyerek ve Sarıkamış’ta donarak şehit olan daha birçok Ünyeli şehit vardır


Kısa Özet:
Aptülhamit Japon İmparatorunun yeğeninin kendisini ziyaretine karşılık 1890 yılında Japonya’ya bir savaş gemisi ile iade-i ziyaret yapılmasını ister. Bu iş için ERTUĞRUL Fırkateyni seçilir, ancak gemi okyanuslara dayanamayacak kadar bakımsızdır. Ertuğrul zor bela gittiği 3 aylık Japonya ziyaretini tamamlayıp 16 Eylül 1890da Yokohama Limanından yola çıkar ve Oşima açıklarında fırtınalı bir gecede kayalara çarparak batar. Bu olayda 587 denizci boğularak şehit olmuştur. Bu olay Türk denizcilik tarihine “Ertuğrul Faciası” olarak geçmiş ve 69 kişi sağ olarak kurtulmuştur. Kurtulanlar arasında bir de Ünyeli vardır. Yedi Ünyeli de boğularak şehit olmuşlardır.

Geçen sayıdan özet..
Geçen sayıda Ertuğrul Fırkateyni’nden kurtulan 69 kişiyi kurtaran balıkçıların torunlarının anlattıkları ile kaptanın ve gemi komutanının torunlarının anılarını yazmıştık.Çok uzun olan bu çalışmayı tam bitirecekken Ünye’de şehit olan üç kişinin daha izini bulduk ve onları da bu çalışmaya dahil etmek istedik..
Bu Sayıda
Bu sayıda ve gelecek üç sayıda yeni bulduğumuz bilgileri sizlerle paylaşmaya devam edeceğim. Umarım, bu uzun ve karışık aynı zamanda acı hikayeden sıkılmadınız. Okuyucular, İnternet sitesinde http://www.unyekent.com/konu/192/sayanora-mayumi-hoscakal-ayumi-10 yayınlanan bölümlerin altına hiçbir yorum yazmadılar, eğer konu sıkıcı olamaya başladıysa lütfen yorum yazarak belirtin..
Bu sayıda ise geminin battığı Oşima adasının sakinlerinin ve köylülerin bugüne kadar bulunmuş anılarından, kazadan sonra neler oldu, kurtarılanlar neler yaptılar ve nasıl günlerini geçirdiler, kurtarma nasıl oldu, boğulanlar nasıl toplandı ve nasıl gömüldü. Bunları bulabildiğimiz belgelerden toparlamaya çalıştık.. Bu belgelerden en önemlisi Ceride-i Bahriye (Bahriye Gazetesi) nin o günkü yayınlanan nüshaları ve Mehmet Kolburan adında emekli bir deniz albayının anılarıdır.

Ünyeli Şehitler
Gemide, belirttiğimiz gibi yedi Ünyeli boğularak şehit olmuş bir Ünyeli de kurtularak geri dönmüştü. Biz bunlardan boğulan Ünye’nin Kuşçulu köyünden Kocamanoğlu İsmail ve kurtularak geri dönen aynı köyden Çavuşların Ahmet’in torunlarını bulmuştuk. Her iki kişiden de çok fazla bilgi ve belge kalmamıştı.. Kurtulan Çavuşların Ahmet’in mezarına gittik. Mezarı bile kaybolmak üzereydi.
Geriye Ünye’den beş kişi daha kalıyordu. Bunları bulmak için çok zorlandık ve ancak üçünü bulabildik. Geriye üç kişi daha kalmaktadır. Onları da bulmayı başarırsak Ünye’deki Ertuğrul Şehitlerinin tamamını bulmuş olacağız.. Böylece yüz yıl önce Japonya’da yaşanmış bir deniz kazasını ve orada şehit olan Ünyelileri bularak bugüne kadar hiç bilinmemiş bir olayı daha tarihin derinliklerinden çıkarmış olacağız.
Geride Ünye’nin geçmişi ile ilgili daha pek çok bilinmeyen unutulmuş olaylar ve şehitler vardır. Balkan Savaşı, Çanakkale Savaşı ve Kurtuluş Savaşında çok uzak diyarlarda şehit olmuş Ünyeliler vardır. Yemende sıcaktan ve susuzluktan Arabistan çöllerinde açlıktan çekirge yiyerek Galiçya Cephesinde bit’ten Sarıkamış’ta soğuktan donarak şehit olan Ünyeliler vardır. Sırasıyla bunları d bularak yazacağız.

Yeni bulduğumuz Ertuğrul Şehitleri
Çalışmalarımız sırasında, şehit yedi Ünyeliden üçünü daha bulduk. Bunlar Osmanlı eski kayıtlarında şu şekilde kayıtlıdır:
Sırma Köyünde Balcı İmamoğlu Raşit Oğlu Mehmet
Balıklı Tayan Köyünde Abaza Oğlu Ali Oğlu Emin
Dizdar Köyünde Müftüoğlu Alioğlu Ahmet

Padişah emri ile yardım kampanyası
Faciadan sonra tüm Osmanlı topraklarında Padişahın emri ile Ertuğrul Fırkateyni’nde şehit olanların alilerine para yardımı kampanyası başlatılmış ve toplanan paralar şehitlerin geride kalanların çoluk çocuğuna ulaştırılmıştır.
Bununla ilgili arşivlerden çıkardığımız belgeler aşağıdadır

“Ertuğrul Fırkateyni subayları ve fertlerinden vefat edenlerin ailelerine para yardımı yapılması için Padişahın idaresi altında teşekkül eden Yüksek Komisyonun topladığı miktarının yardım defterinden alınan miktarları :

ÜNYE’DEN YARDIMDA BULUNANLARIN BİR KISMI:
Ünye Liman Başkanı Mustafa Efendi 50 kuruş
Ünye’de Denizyolları Acentası Karabet Efendi 40 kuruş
Ünye’de Düyunu Umumiye (Genel Borçlar) Memuru Mehmet Şevki Efendi 15,
Papazoğlu Yani Reis25, Reji Kolcusu Nikolaki 20, Kayıkçı Yani Reis 20, Deli Gavuroğlu Nikola Reis 20, Hacı İbrahim Reis, Hasan Reis20’şer,Yanık Hasanoğlu İsmail Reis 20, Şakir Zade Mustafa Reis, Halil İbrahim Efendi
10’ar Ümranı Rıza Bey 20, Tüccardan Kadriağa Zade Osman Efendi 20 kuruş bağışta bulunmuşlardır.
Ceride-i Bahriyye (Bahriye Gazetesi) Sayı 43, 21 Aralık 1890 :
Tarihli nüshasında yayınlanan Padişah emri ve Ünye’den toplanılan yardımların verildiği Ünyeli şehitlerin aileleri. (Orijinal kayıtlardan alınmıştır.)

Fenaris Kazasında Sırma Köyünde Balcı İmamoğlu Raşit Oğlu Mehmet’in Ailesine Verilmek Üzere Trabzon Vilayetine Gönderilmiştir.
Fenaris Kazasında Balıklı Tayan Köyünde Abaza Oğlu Ali Oğlu Emin’in Ailesine Verilmek Üzere Trabzon Vilayetine Gönderilmiştir.
Fenaris Kazasında Dizdar Köyünde Müttioğlu Alioğlu Ahmet’in Ailesine Verilmek Üzere Trabzon Vilayetine Gönderilmiştir.

Fenaris o yıllardaki Osmanlı’nın Canik Sancağı idari sisteminde bir çok köyün bağlı olduğu Nahiye ile kaza arası bir birim idi. Daha çok bir Coğrafi bölgenin adı olmakla berber bugünkü Tekkiraz ve köylerini kapsayan bir bölge olarak düşünülebilir.

Gelecek hafta: Parçalan gemiden yaralıları kurtaran Oşima köylülerinin anıları

Kaynaklar
Mehmet İnal KOLBURAN
(E.Dz.Yarbay–Gazi(1959-2780)
Gemiden sağ kurtularak köyüne dönen
Çavuşların Ahmet’in torunu Muhtar Mehmet Sezginer
Osmanlı Araştırmaları Vakfı
AmiralÇetinkaya Apatay, Ertuğrul Fırkateyni
Hoşçakal Mayumi: Erdal Güven
Harun Tokak : Yeni şafak
Ertuğrul Fırkateyni’nde şehit olan
Kocamanoğlu İsmailin torunu Nuri Kocaman
Araştırmacı yazar: Osman Öndeş-Referans Gazetesi
Murat Coşguner
Ahmet Erkış


Bu Haber 2622 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI