Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Son Dualarını Edip Gittiler-Mezarları Ünye’de Kaldı
26 Ekim 2010 Salı 10:18
YAŞAR KARADUMAN- CANİK DERGİSİ 4. SAYI
Ünye’deki Rum ve
Ermeni Mezarları Neredeydi?

Bir soru devamlı sorulur Ünye’de
“Ünye’deki Rum ve Ermeni Mezarlıkları neredeydi, yoksa mezarlar ve mezarlıklarda mı tehcir edildi ve mübadil oldu?”
Hayır.. Rum ve Ermeni’ler, tehcir de ve mübadele de ölülerini bırakıp gittiler, mezarlıkları kaldı.
Ermeni tehciri, Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı’nın bir güvenlik önlemi olarak Ermenileri kritik sınırlardan alıp daha güvenli yerlere nakletmesidir. Bu nakil sırasında bugün bile başımızı ağrıtan hoş olmayan olaylar meydana gelmiştir. Tehcir de komşuları ile huzur içinde yaşayan Ermeni vatandaşlarımız yaşadıkları yerlerden alınarak Akkuş üzerinden Niksar’a ve Sivas’a kadar nakledilmişlerdir. Birinci Dünya savası sonrası ise Ünye’yi tamamen terk etmişlerdir. Ancak yolculuğa dayanamayacak kadar küçük olan bebekler, Ünye’de bazı eşraf ailelerine sonradan alınmak üzere emanet bırakılmışlardır. Oysa bu bebeklerin aileleri bir daha geri dönememişlerdir. Çocuklar bu ailelerin yanında tamamen Müslüman ve Türk kültürü ile yetiştirilmişler Müslüman olmuşlardır.
Bunlara daha sonra Ünye’de dönme veya dönmeler denilmiş, yıllar içinde unutulmuşlardır.
Mezarlıkları, olduğu gibi ziyaretçisiz ve bakımsız uzun yıllar şehrin ortasında durmuştur. Daha sonraları buralar bakımsızlıktan mezarlık kisvesinden uzaklaşmış, taşlar kırılmış, alınmış mezarlar düzleşmiş yerleşim yerleri buraları istila etmiştir.
Ünye’deki geçmişte var olmuş Ermeni Mezarlığı Kaledere Mahallesinde idi. Tam yerini yazamayacağım, çünkü defineciler, şimdi evlerin arasında ve bahçelerinde kalmış bu yerleri yıkıp talan ediyorlar. Bir Ermeni mezarlığı da Çakırtepe'de idi. Halen orada bir kaç Ermeni vatandaşlarımızın mezarı vardır, definecilerin mezarlara zarar vermemesi için yerini yazamayacağız.

Rumlara gelince
Onlar da mübadele de ölülerini ve mezarlarını götürmediler
Mübadele, 1925 yılında Yunanistan ile Türkiye arasında yapılan insan değişimidir. Kurtuluş Savaşından sonra varılan bir anlaşma üzerine Yunanistan'daki Türkler Türkiye'ye gelmişlerdir. Türkiye'deki Rumlar da Yunanistan'a gönderilmişlerdir. Bu insan değişimi Ünye'de de yaşanmış ve bir felakete neden olmuştur. Bütün sanatları ellerinde bulunduran Rumlar Ünye'yi terk edince Ünye tamamen çökmüş beş yıl yeni sanatkarlar bulunup getirilene kadar, yenileri yetişene kadar kriz yaşanmıştır. Borçka’dan çömlekçi ustası, Sivas’tan demirci ve sobacı terzi ve fırıncı getirilmiştir. Gelen mübadiller ise Yunanistan ovalarından çiftçi Türklerdi, hiçbir şeyden haberleri yoktu.
Ünye’deki ticareti ve el sanatlarını elinde bulunduran Rumlar yanlarında yerli halktan Türk çalıştırarak sanatlarını öğretmezlerdi, öğretmemişlerdi.. Bu nedenle Ünye’de her şeyin yerli yerine oturması uzun yıllar almıştır. Ünye’de yaşayan Rum ahali kısa zamanda taşınmaz mallarını satarak, satamayan bırakarak, Ünye’den gemilerle Yunanistan’a nakledilmişler aynı gemiler oradan aldıkları Türkleri Samsun Ünye ve Ordu’ya getirmişlerdir.
Gelince mezarlıklara.
"Bu insanlar, ölülerini de götürmediklerine göre, mezarlıkları nerededir?
Rum mezarlığı ise eski ortaokulun, bugünkü Merkez Meçhulasker İlköğretim okulunun yerinde bulunan kilisenin bahçesinde ve duvarlarında idi.
Mezarlardaki kemikler ve mezartaşları çoğu parçalanmış olarak yeni yapılan binaların temelleri altında kalmıştır. Bunun dışında bir not olarak eklemek istiyorum. Bugün Çamlık'ta bulunan Osmanlı mezarlarının altın da da 1750 yıllarında var olmuş bir Rum Mezarlığı bulunduğu araştırmalarda karşımıza çıkmıştır.
Ünye’de bir Yahudi mezarlığı hiç var olmamıştır. Geçmişte Ünye’de çok fazla Yahudi yaşamamıştır. Tek yaşayan Yahudi aile ise 1919 yılında“Yahudi Düzlüğü” denilen yere sadece isimlerini bırakarak Ünye’yi terk etmişlerdir.


Bu Haber 3027 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI