Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
KEMENÇE (KEMÂNÇE) - M.Selçuk ÜRER
6 Ocak 2011 Perşembe 19:27
Canik Dergisi 6. Sayı
Üç telli ve yaylı bir sazdır. Karadeniz kemençesinden ayırmak için bu saza “Klasik Kemençe” veya “Armudî Kemençe” denmiştir. Ancak 19. Yüzyıl başlarına kadar eski minyatürlerde kemençe resmi yoktur. Yerli ve yabancı araştırmacılar uzun yıllar musikimizde kullanılan yaylı sazlardan Rebab ve Iklığ’ı bu saz ile karıştırmışlardır.
Kemençe tellere parmak basılarak değil, tırnaklar tellere dayanarak ve diz üzerinde dikey bir şekilde tutularak çalınır. İcra tekniğinin çok güç, perde aralıklarının çok dar olması gibi nedenlerle çalıcısı çok olmamıştır. 19.yüzyılın başından itibaren “Kabasaz” denen saz takımlarında Lavta ile birlikte uzun yıllar kullanıldıktan sonra, aynı yüzyılın sonlarında klasik müziğimizde kullanılmaya başlamıştır. Kemençeci Vasilâki bu saza bir üslup kazandırmış ve musikimizin vazgeçilmez bir sazı hâline gelmesinde büyük bir rol oynamıştır. Ancak “klasik kemençe” asıl tekniğini, Tanburi Cemil Bey ile kazanmıştır. Ruşen Ferit KAM kemençede üçüncü sanatkâr olmuş ve bu tekniği günümüze taşımıştır. Özellikle tanbur ve ney ile aynı ton ve renkte olan sesi, bu iki sazla daha iyi kaynaşır.
Kemençenin yayı keman yayından farklıdır. Ortalama uzunluğu 60-62 cm. olup, bir çubuğa bağlanmış bir demet hâlinde at kuyruğundan oluşur. Çok gergin olmayan bu kıl demeti sağ el parmakları ile istenilen gerginliğe getirilerek kullanılır. Kemençe’nin akord sistemi pestten tize doğru Yegâh (kaba Re), Rast (Sol), Nevâ (Re)’dir. İki oktav ses genişliğine sahip olan bu sazda, gerektiğinde Tiz Gerdaniye’ye kadar çıkılabilme imkânı vardır. Son yıllarda dört telli kemençe üzerinde de çalışmalar yapılmıştır. İcrâda kolaylık sağlamak ve oktav sayısını artırmak için bir tel daha eklenmiştir. Kemençenin bu türünü Cemil Bey ve Ruşen Kam da kullanmıştır.
Musiki tarihimizde adı geçen kemençecilerin başlıcaları şu sanatkârlardır: Enderûnî Tahir Ağa, Nikolâki, Vasilâki, Tanburi Cemil Bey, Sotiri, Anastas, Aleko Bacanos, Ruşen Ferit Kam, Niyazi Seyhun, Haluk Recai.
Musiki tarihimizde klasik kemençe yapımında ünlü ustalarımız da vardı. Baron, Küçük İzmitli, Büyük İzmitli, Vasil, Mihran Keresteciyan, Murad Sünbüloğlu bunların en ünlülerindendi.
Bugün İTÜ Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı’nda üç telli Klâsik Kemençe’nin yanı sıra, dört telli soprano ve alto kemençelerin de eğitimi yapılmakta, her iki alanda da çok kıymetli gençler yetişmektedir.


Bu Haber 4209 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI