Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Çatalpınar / Elanur Işık
28 Şubat 2011 Pazartesi 09:53
Canik Dergisi 7.sayı
Ünye’nin yanıbaşındaki bir köyün hikayesi

Çatalpınar Köyü
Ünye’den Kale’ye uzanan yolda
Fındıklı yamaçlar sağ ile solda
Derenin içinde yüzen çakılda
Çatalpınar Köyü görür gibiyim…
Kulfani



Dergimizin her sayıda işlediği köy dosyasında bugün Çatalpınar köyü var.
Çatalpınar Ünye’nin hemen yanı başında şehre bir mahalle kadar yakındır.
Köyün geçmişi hakkında çok fala bilgiye sahip değiliz. Çok eski bir yerleşim yeri değildir.
Çatalpınar Niksar’daki Danişmentli Beyliğinin Danişment Gaziden sonra başına gelen Melik Gazi döneminde Akkuştan inerek Ünye ve yöresini fetheden Oğuz boylarının şehre girmeden önce konakladığı ve savaş düzeni aldığı yerdir. Ünye ve civarının fethinden sonra burada bir oymak gözcü bırakarak geri dönmüşlerdir.
Oğuz boyları Bizans orduları ile ilk defa burada karşılaşmışlar ve çok şaşırtıcı bir olay olmuştur. Bizans ordusunun askerleri de aynı dili konuşuyorlardı şaşırdılar. Bizan askerleri savaşmadan geri çekildiler. Bizans ordusunda bulaunan bu askerler Malazgirtten yüzlerce yıl önce Anadoluya gelmiş Hristiyanlaşmış Kuman, Kıpçak ve Türkleri idi.
Çatalpınar köyü tarihte bir de Gürcü muhacirlerle gündeme gelmiş,
1877-1878 Osmanlı Rus harbinden sonra bir kısım Gürcüler Osmanlıya sığınmışlardır. Gelen muhacirlerden bir kısmı Çatalpınar köyüne yerleştirilmişlerdir.
Gürcüler neden Geldiler?

1877–1878 Osmanlı-Rus Harbini (halk arasında 93 harbi diye anılır). Bu savaşı,Osmanlı İmparatorluğu tarihinin en ağır yenilgilerinden biriyle bitirir Osmanlı tabiiyeti altında yaşayan Gürcülere Rusya tabiiyetini kabul etme yada Osmanlı İmparatorluğuna göç etme hakkı tanındı. Osmanlı ile Rusya arasında 1879’da İstanbul’da imzalanan anlaşma uyarınca göç etmek isteyenlere resmi bir süre tanındı. Bu süre sonraki yıllarda kendiliğinden bir biçimde 1921 yılına kadar devam etti.
Antlaşma gereği Osmanlı devletinin elinden çıkan topraklar arasında Batum da bulunuyordu. Osmanlı ordusu bölgeyi terk ederken oradaki halkın bir kısmı da ordu ile birlikte Anadolu'ya geldiler. Bu göç Gürcü ulusunun tarihinde en ağır trajedilerden biridir. Hiçbir işgal, hiçbir yağmacı-istilacı Rusların verdiği zararı vermemiştir. Bu göç sırasında: Artaani, Şavşeti, Klarceti, Livana, Murğuli, Maçaheli, Tao, Acara ve Kobuleti bölgeleri neredeyse tamamen boşaldı. Birçok köy tarih sahnesinden silindi.


Çatalpınar Bugün
Ünye Akkuş-Niksar karayolu üzerindeki şehirden beş kilometre mesafede Kobuleti’den gelen Gürcülerin oluşturduğu bir köydür. Gürcülerden önce burada birkaç Ermeni aile yaşamakta idi.

Köyün adı ilk önce Göleviydi. Daha sonradan yol kenarındaki yaz kış akan soğuk sudan dolayı Çatalpınar adını almıştır..Göktepe’de bulunan yerin altındaki bir mağaradan gelen su, eskiden ağaçtan yapılmış ve ucu çatal olan bir olukla dışarı çıktığı için, köye Çatalpınar denmiştir. Suyun yağmur yağdığında debisi ile rengi değişir ve içilmez.
Köyde Merkez, Yamaçlı, Kızılkaya, Düzkırık ve Ordulular mahallesi bulunmaktadır. Ayrıca mahalleler içinde bölgesel yer isimleri de vardır. Bunlar Hocalar, Basiloğulları, Göktepe, Karapınar'dır.. Ahmet efendinin değirmeni diye bilinen yüz senelik su değirmeni bulunmaktadır.

KÜLTÜR

Ünye ilçesi Çatalpınar köyü halkı genel olarak Gürcü’dür gelenek görenek ve yemekleri de ağırlıklı olarak Gürcü yemekleri üzerinedir. En meşhur yemekleri arasında Gürcü kavurması vardır. Düğünlerde, özel gün ve davetlerde olmazsa olmaz bir yemektir. Ayrıca söyleniş şekilleriyle; Molahto, Zağızmari, Zetyani, Palilöbye gibi kendine özel tatlar vardır.
İlçeye yakınlığı sebebiyle yürüyerek de gidip gelinebilir. ...Halkı misafirperver saygılı ve sevecen insanlardır. Genelde nüfus Ünye merkezde oturmaktadır. Okuma oranı çok yüksektir. Devlet dairelerinde, özel kurumlarda ve siyasette çok önemli bir yere sahiptirler. Köyden bir çok, milletvekili, profesör ve bürokrat gibi ünlü kişiler çıkmıştır. Atatürk’ün tabancasını hediye ettiği silah arkadaşı Albay Hasan Civanbay’da bu köydendir. Atatürk Samsuna çıktığında ilk karşılayanlar arasındadır..Sakarya meydan muharebesinde yaralanmıştır.

COĞRAFYA
Çatalpınar , Ünye-Akkus-Niksar-Tokat yolu üzerinde Ordu’ya 67 km, Ünye ilçesine 4 km uzaklıktadır. Akkuş’a 55 km, Fatsa’ya 25, Samsuna 91 km dir
Komşu köyler, Saylan, Kale, Nadırlı ve Killik köyleri ile Döşemedibi Mahallesi, Saca Mahallesi, Saraclı Mahallesi Karşıyaka Mahallesi ile de komşudur.

İKLİMİ
Köyün iklimi, Karadeniz iklimi etki alanı içerisindedir.
Köyde 304 tane hane vardır.185 seçmeni,229 Kadın nüfusu,200 de erkek nüfusu olmak üzere toplam 429 nüfusu vardır.
EKONOMİ
Köyün ekonomisi tarıma dayalıdır. Bunlardan fındık en önemlisidir. Hayvancılık son yıllarda tamamen terk edilmiş, evlerin çoğunda artık hayvan yoktur.
MUHTARLIK
Köyün ilk muhtarı Helimoğlu Hasan Uğurlu, daha sonrakiler;vCivana, Hasan Gülay,Yusuf Özbaş, Ali Şahin, Bilal Öztürk, Cemal Yıldırım, Mehmet Özdil, Necati Gülay, Ali Öz, Arslan Bilgin, Dursun Basiloğlu, Osman Yalçın, Yusuf Bayoğlu ve şu an muhtar olan Hasan Aykun’dur.

ALT YAPI
Köyde, ilköğretim okulu yoktur. Yıllar önce yapılan ve civar köylere de hizmet veren, Akkuş yolu 4. kilometredeki köy okulu, öğrenci azlığı nedeniyle taşımalı eğitime geçilince kapatılmış, zamanla harabe halini almıştır.
Köyün içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi yoktur. 1980'in ikinci yarısında tüm köye boru hattı döşense de patlayan borular yüzünden proje işler hale gelmediği için evlere su bağlanamamıştır.
PTT şubesi, sağlık ocağı yoktur. Köye ayrıca ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır. Dolmuş hattı vardır. bİnternet hattı vardır 2 camisi vardır. Kahvehanesi, benzinliği mevcuttur. Cuma günü Cuma namazı için Çatalpınar Camisi tercih edilmektedir. Bir dönem taş ocakları ve taş işçiliğinin ön planda olduğu Çatalpınar'da son dönemde Göktepe mevkiinde Kil yatakları gelir kaynağı olmuştur.

KIZILKAYA
Köyde önemli bir yer de Kızılkaya ve buradaki mağara kiliselerdir.
“Ünye’nin 5 km. kadar güneybatısında, Ordulular Mahallesi’nde bulunan Kızılkaya ‘da. Kayalığın yüksek, ulaşımı güç ve tehlikeli olan sarp bir kesimine, doğal yapıdan yararlanılarak yapılan Şapel’ler (Küçük Klise) ve bir rahip hücresi vardır. Fakat bunların çoğu defineciler tarafından tahrip edilmiş, duvarlardaki aziz freskleri (resimleri) kazınmış ve bozulmuştur.
Kızılkaya, üzerinde taşıdığı tarihsel bulgular yanında Ünye’ye hakim en yüksek tepe olması sebebiyle de Ünye turizmi için özel öneme sahiptir. Zengin bitki örtüsü ve sarp yamaçlarıyla kentin hemen yanı başında yer alan ulaşılması zor bir mevkiidir.
“Sonuç itibariyle Çatalpınar Köyü, Kızılkaya mevkiindeki bu alan kutsal amaçlı kullanılmış küçük bir alan olmakla birlikte, günümüze kadar gelen kalıntıları büyük ölçüde tahrip olmuş ve orijinal özelliğini yitirmiştir
Bu kayalara oyulmuş kiliselerde Hıristiyanlığın ilk yıllarında açık ibadetin serbest olmadığı yıllarda inananlar ibadetlerini yapmışlardır. . Kaynak. Ahmet Derya Varilci –Ahmet Kabayel
Sonuç olarak Çatalpınar eskimiş su ve elektrik hatlarından kaynaklanan sorunlardan başka bir derdi olmayan yeşillikler içinde şehrin bir sayfiyesi ve nefes aldığı bir yerdir.


Bu Haber 4349 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Başlık : Teşekkürler... Tarih : 18 Temmuz 2011 / Pazar Üye Adı :Musa
BU çalışmalar bize gezidğimiz sokaklara, dere kenarlarına bakarken perspektif kazandıracaktır.
Başlık : ... Tarih : 1 Mart 2011 / Pazar Üye Adı :kübra güneysu
elanurcum güzel bir araştrma bizleri bilgilndrdiğin için teşekkürler.. ;)
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI