Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Yaşar Karaduman/ Pontus Kırallığı Ünye ve Midrebolu
19 2013 Pazartesi 10:28
yasar.karaduman@gmail.com
Pontus Krallığı Büyük İskender İmparatorluğu'nun parçalanması sonrasında Ünye’yi de içine alan Orta Karadeniz bölgesinde Mitridats sülalesi tarafından "Pont Devleti" veya "Pontus Krallığı" adı ile MÖ. 298 yılında kurulmuş Romalılar tarafından MÖ. 63) yıkılmıştır..
Dünyada Pontus ırkı diye bir millet olmamıştır. Pontusun halkları çeşitli uluslandandır, dili antik Yunancanın Pontik lehçesidir. Ünye’de de konuşulmuş bu lehçeye ve müziğine Pontika denilir.

Pontusun başkenti Amasya idi. Bir ara Sinop oldu. Pontus kıralı Beşinci Mitridat Ünye’yi başkent yapmak istiyordu.. Bunun için doğuda bir şehir inşa etmeye başladı. Bu şehir bugün kısmen denizin içindedir. Biz buraya bugün Midrebolu diyoruz. Midrebolu, Mitrapolis, (Mitridatın şehri) demektir. Midrebolu ismi bize Pontus’tan kalan tek belgedir.

Pontus söylendiği gibi bir Yunan yani devleti değildir. Bu devleti oluşturan halklar, Türk, Azeri Türkü, Kafkas halkları ve Greklerdir.
Pontus Yunanca "deniz" anlamına gelen ve coğrafi bir terimdir. O dönemde bu topraklarda yaşayanlar ve Pontus kıyısında doğan kişiler için Pontuslu anlamına gelen Pontikos terimi kullanılmıştır. Pontus günümüzde Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi demektir.. Bu yüzden siyasi bir terim olmaktan çok coğrafi ve kültürel bir terimdir.
Önce birşeyi düzeltmek için “Rum” kelimesine bakalım.”Rum” deyiminin “Yunanlı” ile uzaktan yakından bir bağlantısı yoktur. Rum, Roma kelimesinden, Araplar tarafından özellikle Doğu Roma halklarına verilen bir ad idi. (T.Baykara, Anadolu’nun Tarihi Coğrafyasına Giriş I, Anadolu’nun İdari Taksimatı,1988,s.23). Onlar ise kendilerine Romeio derlerdi
Bu yanlışlık günümüzde Yunanlıları kendilerini Roma İmparatorluğu’nun devamı olarak göstermeye çalışmaları ve dolayısıyla “Rum” olarak tanımlamalarından kaynaklanır. Peki, gerçekten de durum böyle midir? Pontus bir Yunan devleti midir?
Tarihte Karadeniz’e ilk gelenler sanıldığı gibi Yunanlılar değildir. Yunanlılardan önce başka uluslar gelmiştir. Özellikle Heredot ve Ksnefon ile Strabon’un eserlerinden anlaşıldığına göre buralarda Yunanlılarla beraber İskitler, Kimmerler, Tibarenler,. Khaldlar, Kolkhlar gibi Türk ağırlıklı kavimler vardır.
Yunanlıların Doğu Karadeniz’de koloniler kurmasıyla Doğu Karadeniz tarihini de onlar yazmaya başlamışlar ve kendilerine yontmuşlardır. Yunan asıllı halklar Doğu Karadeniz kıyılarında ilk koloniler oluşturduğunda bölge Medler ve Persler in egemenliğinde idi. İskender bu bölgede hakimiyetini kaybedince Doğu Karadeniz’de Pontus Krallığı kuruldu. Bu krallığı kuranlar İran kökenli yöneticilerdi. Merkezleri önceleri Amasya ve sonraları Sinoptu. Pontus ırkı diye bir ırk yoktur.. Tarihte böyle bir ırk olmamıştır. Pontus devleti tamamen Anadolu'daki kavimlerin karışması ile oluşmuş bir devlettir. Birçok ulusal tarihçi bu kavimlerin çoğunu Türk kabul eder. Tersi bir Yunan aldatmacasıdır.
Peki Yunanlılar ne istiyorlar?
Yunanlılar, milattan önce Büyük İskender’in ölümü üzerine parçalanan İmparatorluğun generallerinden Mitridat Kiristes (1. Mitridat) tarafından Orta Karadeniz’de kurulan ve 250 yıl sonra tarih sahnesinden silinen “Pontus Krallığı”na sahip çıkmaktadır.

Oysa Pontus krallığının kurucusu Mitridat, bir kısım tarihçilere göre Pers, yani İran’lı,bir kısım tarihçilere göre Türk’tür. Sadece son kralları olan altıncı Mitridat’ın karısı Yunanlıdır. Dil olarak her ırk kendi dilini konuşmakta resmi dil o dönemin geçerli dilli eski Helence yani Antik Yunancadır.
250 yıl yaşamış olan Pontus Krallığında “Midridat” adında altı tane kral gelmiştir. En önemlileri ilk kurucusu Birinci Midridat ve sonuncusu Altıncı Mitdridat’tır. Birinci Mitridat’ın mezarı Amasya’da Altıncı Mitridat’ın mezarı Sinoptadır.
Pontos Krallığı’nın ve Mitridatların Ünye ile ilgileri Beşinci Mitridat’ın Ünye’yi başkent yapmak istemesidir. Hatta Ünye’de şehri kurmaya başlamış ömrü yetmemiştir. Bugün “Midrebolu” adı ile anılan yer Beşinci Mitridat’ın kurmaya çalıştığı “Mitrapolis” şehridir.
Hatta bazı tarihçiler şehrin bir bölümümün bugün denizin içinde olduğunu iddia ederler. Pontus’tan günümüze sadece “Midrobolu” ismi ve denizin dibinde var olduğu söylenen kalıntılar kalmıştır.
Yunan halklarından Miletli gemiciler buraya geldiklerinde buraya Pontus adını vermişlerdir.
"Pontus" Grekçe'de "Deniz" anlamında olup, eski çağlarda Orta Karadeniz’den Bartın’a kadar uzanan bölgeye verilen isimdir. MÖ.550 yılında Persler, Anadolu’yu aldıklarında kolay yönetebilmek için yirmidört eyalete bölmüşlerdir. Giresun’dan Bartın’a dek uzanan topraklara da “Pontus eyaleti” adı verilmiş eyaletleri yöneten valilere de “Satrap” denilmiştir..
İskender MÖ. 323 yılında ölünce generaller imparatorluğu kendi aralarında bölüştüler.
Bu paylaşım sonucu, Ege’de Bergama, Marmara’da Bitinya, Orta Karadeniz’de Pontus Krallığı ve Nemrut dağında Kommagene gibi birçok krallık oluştu.

Devletin adı, Doğu Karadeniz Pontus bölgesinde kurulduğu için Pontus olur. Toprakları batıda Amastris (Amasra), doğuda Onea (Ünye), güneyde Zela'ya (Zile) kadar genişler ve Amaseia (Amasya) başkent olur. Bu arada az bilinen bir bilgi daha Pontus’un arması ay-yıldızdır. Çeşitli Pontus paralarında ay-yıldız bulunur.
Son kral Altıncı Mitridates’in ölümünden sonra Pontus Krallığı Roma İmparatorluğuna katılmıştır. Roma İmparatorluğu’nun M.S. 476da ikiye ayrılması üzerine de, Ünye Doğu Roma İmparatorluğunun yani Bizans’ın egemenliği altına girmiştir. Bizans’ın zayıflamasıyla da, bu bölgede “Trabzon Devleti” kurulmuştur.
Yunanlılar bu devletleri yani milattan önce kurulan Pontus Krallığı ile, 1207de kurulan Trabzon Devletini dilleri ve dinleri nedeniyle kendileriyle karıştırmışlar, Osmanlının son döneminde bir Rum-Pontus Devleti kurma ideali ortaya çıkarmışlar ve günümüze kadar süren Pontus hayali hiç bitmemiştir.
Günümüzde Yunanlılarının, Pontos devletini gizli gizli canlandırma girişimleri, hiç kendilerinin olmamış bir karma ulusu, kendilerinin saymaları, sadece Türk ulusuna besledikleri düşmanlıklarındandır
Pontos’un Sonu
Kral Altıncı Mitridates'ten sonra askeri ve sosyal gücünü iyice yitiren Pontus Krallığı İ.Ö. 63'te Roma İmparatorluğu tarafından ortadan kaldırılmıştır.
Pontus’un başkenti Amasya'dır.
Amasya'dan sonra büyük şehirleri Trabzon ve Sinop'tur.
Pontus Krallığı'nın son kral hariç diğer bütün kralları da Amasya’da gömülmüştür. Mezarlarını kentin ortasında bulunan Harşena Dağı'nın kente bakan yamaçlarına öldükten sonra doğacaklarına inandıkları için kayaları oymak suretiyle yapmışlardır.


Kaynaklar:
Dr.T. Baykara, Anadolu'nun İdari Taksimatı,
Prof. Dr.A.M. Mansel, Ege ve Yunan Tarihi, .
Vikipedia
İrfan Işık, Pontos Devleti ve Onun Son Kralı
Nuri YAZICI, (Canik Sancağı’nda) Pontuscu Faaliyetler
Ayşenur Selamet-Osmanlı Tarihi Projesi



Bu Haber 2838 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI