Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Padişahların Giydikleri Sihirli Gömleklerin Sırrı
22 Şubat 2014 Cumartesi 10:37
Sarayda padişahların kıyafetlerinin altına giydikleri tılsımlı gömleklerin, kişileri nazara, her türlü kötülüğe karşı koruduğuna, hastalara şifa verdiğine inanılırdı.
Savaşa veya sefere çıkılmadan önce üzerinde Fetih Suresi veya fethi müyesser kılacak farklı bazı ayetlerin yazılı olduğu tılsımlı gömlek giyilirdi. Saraya ait bu koleksiyonda Cem Sultan'dan III. Murad'a kadar belgeli, Veysel Karani'den Abdülkadir Geylani'ye kadar onların sanılan pek çok gömlek var.


'Tılsımlı Gömlekler', üzerlerindeki yazı ve süslemelerle hat ve tezhip sanatında ulaşılan mertebeyi gösteren, dönemin sosyal yaşamını ortaya koyan adeta konuşan tarih. çözülemeyen şifreli kodlarıyla gizemini hâlâ koruyan giysiler, geçmişle günümüz arasında köprü kuran bir kültür mirası niteliğindedir.

Padişah gömleklerinin sırrı
Osmanlı sultanlarının ‘tılsımlı gömleklerinin sırrı hâlâ çözülemiyor. Uzmanlar, gömleklere işlenen şifrelerin Osmanlı tarihine ışık tutacağına inanıyor. Osmanlı padişahlarının savaşta galip gelmek, nazardan korunmak ve şifa bulmak için giyindikleri tılsımlı gömleklerin üzerindeki harf ve rakamların işaret ettiği anlam şimdilik bir sır.
Üstelik çözülemeyen yalnızca şifreler değil, kumaşların nasıl dokunduğu da anlaşılabilmiş değil.

Kumaşlar çoğunlukla o zamanki adıyla Tonguzlu olan Denizli'den geliyor. Denizli'nin kaliteli pamuğundan dokunan bezler, iç giyimi olarak tasarlanan tılsımlı gömlekler için bire bir.
Hattatların kâğıdı terbiye etmek için kullandığı aharlama yöntemiyle yazıya elverişli hale getirilen kumaşlar nakkaşlar atölyesinde işlenmiş.

Bir gömlek üzerinde hattatlar 3-4 yıl uğraşmışlar.
Gömleklerin üzerine celi, sülüs, kufi yazıyla (Hat sanatında yazı karakteri) işlenen ayetler ve dualar, kare, yıldız gibi geometrik şekillerin ya da Kadem-i Saadet, Süleyman Mührü, Zülfikâr, lale gibi anlamlı motiflerin içine yazılmış.
15-20 ci yüzyıl arasında hazırlanan padişah giysilerini içeren saray koleksiyonunda Peygamberimizin nübüvvet mührü, Hilye-i Şerif ve O'nun için yazılan Kaside-i Bürde'yle bezenmiş dört gömlek yer alıyor. Ancak diğer gömlekler üzerinde de yine Peygamberimize ait Kadem-i Saadet (Peygamberimizin ayak izi) ve Kutsal Emanetler motifleri kullanılmış.
Tılsımlı gömlekler üzerinde sıkça yer alan iki motif ise Hz. Ali'nin ucu çatallı kılıcı ‘Zülfikâr' ve çoğunlukla Musevi inancıyla bağdaştırılan Süleyman Mührü.
Gömleklerde Süleyman Mührü'nün saltanatın ebediyetini temsilen kullanıldığını ve Allah, Hz. Muhammed ve Hz. Ali isimlerinin çoğunlukla bir arada anıldığını tespit etmişlerdir. Koleksiyonun en eski tarihli gömleği Şehzade Cem'e ait. Üzerinde 1477-1480 yılları arasında yapıldığına dair bir not bulunan gömlek ihtimal ki, 18 Temmuz 1482'de Anamur açıklarında şövalyelerin gemisine binerek Rodos'a hareket eden Cem Sultan'ın üzerindeydi. Talihsiz şehzade, saltanat yarışından galip çıkması için giydiği tılsımlı gömleğe rağmen Rodos'ta esir alındı.
Viyana kuşatmasında bozguna uğrayan Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın gömleğinin hâlâ Viyana'da bir manastırda olduğu tahmin ediliyor.
Nitekim 2. Selim'e Hürrem Sultan tarafından diktirilen gömlek yalnızca Selim ve Rüstem Paşa'nın entrikalarıyla boğdurulan Şehzade Mustafa'nın hazin sonunu da anlatır.

Allah’ım sevgili kulun Mustafa'nın gönlüne göre ver!
Tılsımlı gömlekler sadece padişahlar ve şehzadeler için yapılmamış. Saray çevresine yakın paşalardan özellikle makam hırsı olanlar da kendileri için gömlek hazırlatmışlar. Onlardan biri Moralı Hasan Paşa, gömleğinin üzerine şöyle yazdırmış:
"Allahım senden sevgimi, muhabbetimi kulun Mustafa'nın gönlüne vermeni dilerim. Nasıl vahyini sevgilin Muhammed'in kalbine ilham etmişsen ruhumla Sultan Mustafa'nın ruhunu uzlaştır."
Gömleğin yakasındaki küçük karelerde ise "Ey her şeyi kolaylaştıran Allah’ım, Hasan Paşa'nın muradını da kolaylaştır." yazıyor. Hasan Paşa'nın muradı sadrazam olmak. Moralı Hasan Paşa sonunda muradına ulaşıp sadrazam olabilmiş. Dönemin tarikat dergahlarında, sarılıktan, akrep sokmasından korunmaya yönelik hazırlanan gömlekler arasında kadınları eşlerine şirin gösteren gömlekler de var. İç gömleklerden günümüze ulaşanlar, üzerlerindeki leke hatta yaka kirleriyle duruyor; çünkü bu gömleklerin yıkanması mümkün değil.
Bir de hiç kullanılmadan kaldırılan gömlekler var koleksiyonda.

Türkiye’de tılsımlı gömlekler üzerindeki şifreyi çözmeye çalışan tek isim Mehlika Orakçıoğlu. Orakçıoğlu, şu günlerde 2. Selim’in gömleğini inceliyor. Şimdilik gömleğin ön yüzündeki küçük karelere yerleştirilen rakamlarla Fetih Sûresi’nin kodlandığını keşfetmiş.
İncelenmeyi bekleyen onlarca tılsımlı gömlek olduğu hesaba katılırsa gömleklerin dilinin çözülmesinin hayli vakit alacağı söylenebilir. Fakat onun hâlihazırda çözdüğü bir figür var. Yavuz Sultan Selim’in kaftanı üzerindeki desenleri inceleyerek ‘ellerini gökyüzüne açmış yakaran insan figürüne ulaşan Orakçıoğlu, yurtdışında bu kaftan üzerine üç konferans vermiş.
Sanatkârın desenler arasına ustaca gizlediği figür, kutsal hazineleri İstanbul’a taşıyan ve ilk Osmanlı Halifesi unvanını alan Yavuz’un İslamî esasların koruyucusu olduğunu simgeliyor.
Mehlika Hanım’a göre, görsel bir illüzyon halinde kimi zaman açıkça görünüp kimi zaman da desenler arasında yiten figürü doğrudan Yavuz Selim’e atfetmek de mümkün. Çünkü taç kullanan tek Osmanlı Padişahı Yavuz Sultan Selim...

Talihsiz Şehzade Cem’in gömleği
Mevcut gömleklerin en eskisi Şehzade Cem'e aittir. Kitabesindeki kayda göre, yapımına 30 Mart 1477 Pazar gecesi güneş koç burcunda, 19 derecede iken saat 3’ü 57 dakika geçe başlandığı ve 29 Mart 1480 Salı gecesi güneş yine koç burcunda 19 derecede iken saat 12’yi 36 dakika geçe bitirildiği yazılı.
Cem Sultan, 18 Temmuz 1482'de Anamur açıklarından şövalyelerin gemisine binerek Rodos'a hareket ederken muhtemelen bu gömlek üzerindeydi. Cem Sultan saltanat yarışını kazanmak için mi, yoksa şehit olması halinde ayetli-hadisli, dualı bir gömlekle kabre girmek için mi bu gömleği giydi, bilmiyoruz. Bildiğimiz şu ki, “Tılsımlı Gömlek” Cem Sultan’ın galip gelmesini sağlayamadı.…
Bu gömleklerin en önemli özelliği, savaşa giden padişahların zırh altına giymeleri… Padişahların zırh altına giydikleri gömleklerde Fetih Suresi dikkat çekiyor.
Gömleklerin ilham kaynağı yine Kur’an’dır: Yusuf Suresi’nde, Hz. Yusuf’un “Mısır Azizi” olduğu sırada, tahıl almaya gelen kardeşlerine bir gömlek verdiği ve babasına iletilmesini istediği, Hz. Yakup’un, bu gömleği yüzüne sürdüğü ve ağlamaktan görmez olan gözlerinin açıldığı anlatılıyor.

Cem Sultan'ın Tılsımlı Gömleği
Tılsımlı gömlekler, üzerlerine cin sembollerinin, bedensiz varlıklarla temasa yaradığına inanılan şekillerin ve çeşit çeşit duaların işlenmiş olduğu ipekten yapılmış giyeceklerdir ve Topkapı Sarayı’nda bunlardan çok sayıda vardır. Cem Sultan’a ait olan ve yine sarayda muhafaza edilen tılsımlı gömlek ise, hiç kullanılmamış, hattâ gömleğin yakası bile açılmamıştır.
Topkapı Sarayı’nda üzeri dualarla, muskalara mahsus işaretlerle işlenmiş rengârenk bir gömlek var: Cem Sultan’a, Fatih’in gurbetlerde can veren bahtsız şehzadesine ait bir gömlek... Zamanın en iyi ipeğinden, bin bir emek ve göz nuru harcanarak yapılmış ama sadece giyilmeleri için değil, bir başka maksatla dokunmuş... Amaç, üzerindeki işaretlerin giyeni kötü etkilerden korumaları. Sadece bu kadar da değil; cin, peri, vesaireyi yaklaştırmayacaklarından, şans ve baht açacaklarından emin olunması. İşte bu yüzden, üzerleri çeşit çeşit “vefk”le, yani bedensiz varlıklarla temasa yaradığına inanılan, içlerinde harf veya rakam yazılı küçük kutucuklara bölünmüş karelerle yahut dikdörtgenle dolu.

Kaynak: http://www.on5yirmi5.com/genc/haber.32488/padisahlarin-tilsimli-gomlekleri.htm
http://www.meleklermekani.com/bunlari-biliyor-musunuz/189432-muhtesem
-padisahlarin-muhtesem-gomleklerinin-sirri.html
Tarihin şifreleri çözülmeyi bekliyor... Yavuz Bahadıroğlu

--------------------------------------------------------------------


Bu Haber 4959 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI