Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Yaşar Karaduman /Ertuğrul Şehitleri Anıtı ve Ertuğrul Faciasında Ünyeliler (1)
9 Mayıs 2014 Cuma 12:08
yasar.karaduman@mail.com
Birkaç sayı sürecek olan bu araştırma dizisinde hiç bilmediğiniz Ertuğrul Fırkateyni (Ertuğrul savaş gemisi) adlı bir deniz faciası ile, olayın Ünye’yi ilgilendiren tarafı ve Ünye’ye yapılan bu anıtın hikayesi anlatılmaktadır.


Topyanı
Dikiltaş’a giderken sağda beyaz bir direk üzerinde kırmızı top olan bir anıt göreceksiniz. Anıtın bir parçası olan kubbenin altında üzerinde şehit isimleri yazan bir kaide ve özerinde yine mermer bir top var.
Anıtın ismi Ertuğrul Şehitleri Anıtıdır. Bu anıt ve kırmızı toplar ne anlatıyor geçmeden önce anıtın yapıldığı bu yer hakkında biraz bilgi verelim.
Buranın adı Topyanı’dır.
Burada onsekizinci yüz yılda gülle yapılan bir atölyenin olduğu söylenir. Birinci Dünya Savaşında olası bir düşman saldırına karşı hazırlanmış siperler vardır burası Ünye Türk Japon Dostluğu ve Ertuğrul Fırkateyni Derneği’ ne verilmiştir. Prof. Dr Sait Kapıcıoğlu önderliğinde dernekçe buraya bir anıt yapılmış olup, çevre düzenlemesi yapılmaktadır 1 Temmuz Denizcilik Bayramında açılması kararlaştırılmıştır.
Profesör Dr. Sait Kapıcıoğlu, Edip Adalı, Av. Ersoy Sağlam, Yazar Yaşar Karaduman, Rasim Öndersev ve İlker Helvacıoğlu’ndan kurulu dernek yönetimi bu yeri, bir tarih ve kültür parkı haline getirerek Ünye’ye hediye etmek için giriştikleri işte sona gelmişler bir çok kişinin iştahını kabartan burayı çay bahçesi veya atıl bir yer olmaktan kurtarmışlardır..
Anıta ilham veren Ertuğrul Faciasında Ünyeliler araştırması benim yıllar önce İstanbulda yaptığım bir çalışmadır. Sayın Prof. Dr. Sait Kapıcıoğlu bu gerçek hikayeden çok etkilenmiş ve buraya böyle bir anıtın yapılmasına öncülük etmiştir..Buraya ilk yaptığımız anıt, anıtlar yüksek kurulu tarafından izinler noksan olduğu için yıktırılmıştır. Daha sonra tüm yasal izinler alınarak bu günkü anıt ortaya çıkmış ve anıt Ertuğrul Şehitleri ve tüm Ünyeli deniz şehitlerine ithaf edilmiştir, buradaki kırmızı top Japon bayrağındaki güneşi beyaz direk ise bayrağın beyaz zemini anlatmaktadır. Türbe formundaki Kubbenin altındaki kaidede Japonya’da parçalanarak batan Ertuğrul Fıtkateyni adlı savaş gemisinde şehit olanların isimleri ve bunların içindeki Ünyeliler yazılıdır.Anıtın diğer tarafındaki mitolojik figürler Ünye’de geçmiş mitolojik bir hikayenin anlatımıdır..

Ertuğrul Faciası Nedir?
Ertuğrul Faciasında Ünyeliler
İkinci Abdülhamit, 1890 yılında Japonya’ya bir savaş gemisi ile iade-i ziyaret yapılmasını ister. Bu ziyaret için Ertuğrul Fırkateyni seçilir. Fırkateyn, hem yelken hem de makine ile hareket eden bir savaş gemisidir üç direkli gemi tahtadan yapılmıştır.
Gemide özel olarak seçilen 56 sı subay toplam 607 kişi Japon imparatoruna nişan ve hediyeler götürecekti. 14 Temmuz 1889da İstanbul’dan yola çıkıldı, 11 ay sonra Japonya’ya ulaşıldı. Japonya’nın Yokohama Limanına varıldığında tarih 7 Haziran 1890 dı. Japon İmparatoru, Türk amiralini ve heyetini çok görkemli bir şekilde karşıladı.

Dönüş ve Facia
Ertuğrul Firkateyni, 3 aylık Japonya ziyaretini tamamlayıp 16 Eylül 1890da Yokohama Limanından ayrıldı. Fırtına uyarısına rağmen yola çıkan gemi, Oşima Adası Kuşimoto İlçesi, açıklarında yakalandığı fırtınada kayalıklara çarparak parçalandı ve battı 587 denizcimiz hayatını kaybetti.
Yöre halkı, 69 kişi kurtardılar boğulanları denizden toplayarak kazanın geçtiği burna gömdüler ve kazada ölenlerin anısına 1891de bir anıt diktiler,1937de Türkiye tarafından restore edildi. Bugün Kushimato’da bir de müze var.
Oshima adası açıklarında Kushimato köyü kayalıklarında 16 Eylül 1890 yılında parçalanıp sulara gömülen Ertuğrul Fırkateyni Türk denizcilik tarihine “Ertuğrul Faciası” olarak geçti. Fırkateynin battığı köyün sakinleri 69 Türkü kurtardılar kurtulanlar iki savaş gemisi ile İstanbul’a gönderildi. Oşima Adası halkının gayreti ile toplanabilen 260 şehidimiz Japonlar tarafından yapılmış anıtın bulunduğu tepeye gömüldü.


Gemideki Ünyeliler
Ertuğrul Fırkateyni'nde biri çavuş, ikisi bando-mızıkacı sekiz Ünyeli bulunmakta idi. Bu sekiz kişi bu faciada boğularak şehit oldular ve kazanın geçtiği tepedeki mezarlığa gömüldüler, bir Ünyeli de faciadan sağ olarak kurtuldu ve Ünyeye köyüe döndü.
Bunların isimleri şöyledir:
Dedeoğullarından Mustafa Oğlu Hasan (Bando-Mızıka), Abazaoğullarından Ali Oğlu Emin, Müftüoğularından Ali Oğlu Hüseyin, Kerimoğullarından Sadık Oğlu İsak, Kocamanoğullarından Mustafa oğlu İsmail, Balcıimamoğullarından Raşid oğlu Mehmet. Uzunvelioğollarından Veli Oğlu Mehmet, Atikoğullarından Yusuf Oğlu Mehmet, Aşçıoğullarından Mehmet Oğlu Mustafa...
Ahmet Çavuş isimli bir Ünyeli de Japon köylüler tarafından ağır yaralı olarak kurtarılmış ve köyde uzun zaman misafir edilip iyileştikten sonra bir gün aniden köyüne çıkagelmiştir.

120 Yıl Sonra
Ertuğrul şehitlerinin hatıralarını anmak şehit ve kurtulanların yakınları ile tanışmak için 2010 yılında İstanbul’da yapılan bir konferansa Ünye adına konuşmacı olarak ben de katıldım. Bu çalışmalarımdan dolayı bana Ertuğrul gemisinin cam bir maketini ödül olarak verdiler.
Bu faciada bir hemşehrimiz de sağ olarak kurtarılmış ve Ünye'ye köyüne dönmüştür. Kurtulan Ahmet Çavuş ile şehit olan Kocamanoğlu İsmail aynı köyden birlikte askere gitmişlerdi. Yüz yirmi yıl önce geçmiş bir olayı yazmak ve araştırmak çok zor işti ancak bir tanesinin Kocamanoğlu İsmail’,in torunlarını bulabildim diğerlerinin yerlerini ve köylerini tespit ettim ama benim emekli aylığım bunlarla yapılacak çalışmayı finanse etmeye yetmedi ve yarım kaldı.
Geçen yıl Japon Televizyonu tarafından bu çalışmalarımın Ünye’de ve Kocamanoğlu İsmailin köyünde belgesel olarak çekildi, ekip köye kadar giderek Japonya’da son bulan bir hikayenin başladığı yerleri görüntülediler.
Pazartesi:
Şehit Kocamanoğlu İsmailin oğlu Yetim mehmet


Kaynak: Erol Mütercimler, Ertuğrul Faciası
Murat COSGUNER
Osman Öndeş Gazeteci_Yazar Referans Gazetesi




Bu Haber 1835 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI