Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Yaşar Karaduman / Ünye’de İlk İnsan Yerleşimi Taş Devrinde Başlamıştır
22 2014 Cuma 09:20
yasar.karaduman@gmail.com
Ünye’de ilk yerleşim taş devrine rastlayan zamanda Cevizdere yöresini kaplayan Tozkoparan, Koytakkaya ve Tilki mağaralarında başlamıştır. Bu mağaralarda ele geçen bulgular MÖ. 15000 yıllarında insanların buraya geldiğini göstermiştir. Yerleşimcilerin deniz ürünlerinden süs araçları yapmışlar, ölülerini yırtıcı hayvanların leş kokusuna gelmelerini önlemek için gömmüşler.


Taş Devri
İnsanlığın ilk ortaya çıkışından, M.Ö. yaklaşık 10.000 yıl öncesine kadar süren arkeolojik çağdır. Bu çağda insanla hayvan kemiklerinden aletler yapmaya, besinleri pişirmeye başlanmıştır.
Ünye ve çevresi ile ilgili ilk araştırma, kendisi de Ünyeli olan Ankara Dil-Tarih Coğrafya Fakültesi Arkeoloji Profesörlerinden rahmetli İsmail Kılıç Kökten tarafından yapılmıştır.
İsmail Kılıç Kökten Hocanın Cevizdere, Tozkoparan mağaralarında ve Yiğitler köyünde yaptığı kazılar sonucu Milattan 15 bin yıl önce Ünye’de toprağa yerleşik hayatın başladığı anlaşılmıştır. Bu da taş devrine rastlar.
Henüz bir ortaokul öğrencisi iken Hocam Orhan Bora beni Kökten Hocaya yardımcı olsun kazma küreği taşısın diye hoca ile kazılara göndermişti. Kökten Hoca bana epeyi toprak kazdırmış taş toprak eletmişti. Hayatımın en zevkli dönemi olan İsmail Hoca ile çalıştığım bu dönemde henüz çocuk yaşımda iken çok şey öğrenmiş ve ileride okuyup bir arkeolog olmaya karara vermiştim. Ama kaderde başka şey okumak varmış, hiç istemediğim halde Grafik ve Matbaa okudum, o günden sonra, arkeoloji ve tarih benim hayatım boyu hobim ve uğraşım oldu.

Tarih Çağları
Tarihçiler, yazının bulunmasından sonraki devirlere “Tarihi Çağlar”, yazının bilinmediği zamanlara da “Tarih Öncesi Çağlar” adını vermektedirler. İlkyazı Mezopotamya’da ve Mısır’da M.Ö. 3 binin başlarında kullanılmaya başlanmıştır.
Ünye’de yaşamış kavimlere, geçmeden önce sırası ile tarih çağlarından başlayarak gelelim.
Ateşi bularak madenleri eriten insanların, araçlar yapmaya başladıkları döneme “Maden Devri” maden devri Tunç devri ve Bakır Devri olarak dört kısma ayrılır.

Taş Devri
Taş Devri, insanlığın ilk ortaya çıkışından, M.Ö. yaklaşık 10.000 yıl öncesine kadar süren arkeolojik çağdır. Bu çağda insanlar, çakmaktaşı, hayvan kemiklerinden aletler yapmaya, besinleri pişirmeye başlanmıştır. İşte bizde bu kazılarda hayvan kemiklerinden baltalar, deriyi kazımak için bıçaklar ve süs eşyaları bulmuştuk. İsmail Hoca her yeni şey bulduğumuzda çocuklar gibi sevinir bunları bana çocuk gibi bana anlatırdı
Taş devri de üçe ayrılır: Kaba taş devri, en uzun ve en ilkel dönemdir, bu dönemde insanlar mağaralarda yaşıyorlardı.
Yontma taş devrinde daha düzgün aletler yaptılar ve ateşte kızartılmış buğday ya da mısır yediler.
Cilalı taş devrinde tarım ve hayvancılıkla uğraşmaya, topraktan kaplar yapmaya başladılar.

Ünye’de ilk yerleşim taş devrinde olmuştur.
Ünye’de ilk yerleşim taş devrine rastlayan zamanda Cevizderesi yöresini kaplayan Tozkoparan, Koytakkaya, Tilki mağaralarında olmuştur. Bu mağaralarda İlhami Kılıç Köktenin yaptığı kazılarda ele geçen bulgular MÖ. 15.000 yıllarında insanların buraya geldiğini göstermiştir. Buralar doğal mağaralardır. Yapılan sondajlar yerleşimcilerin denizden yararlandıklarını da ortaya koymuştur.
Deniz hayvanlarını yemişler kemiklerinden süs araçları yapmışlar, ölülerini yırtıcı hayvanların leş kokusuna gelmelerini önlemek için gömmüşler, daha sonraları daha derin kazarak leş yiyicilerin cesetlere ulaşmalarını engellemeyi öğrenmişlerdir.
Kral ve kraliçelerini ulaşılması zor yerlere yaptıkları kaya mezarlarına gömmüşlerdir, bu mezarlardan iki tanesi Cevizdere Tozkopran’da halen durmakta, kimse bilmemektedir.
Doğa şartları ile baş etmekte zorlanan ilk çağ insanları, yabani sebze, meyve ile avlandıkları hayvanları yiyerek beslenmişlerdir. Hayvanların kemiklerinden silah balta mızrak, dişlerinden kolye yapmışlardır.
İsmail Kılıç Hocayla bulduğumuz bu süs eşyaları balta, taş ve oklar, önce Ünye’de Anafarta Okulu’nda bulunan bir cam dolapta sergilenmiştir. Bu Ünye’nin ilk müzesidir, yıl 1960 tır. Daha sonra bu eşyalar Ankara’ya Anadolu Medeniyetleri Müzesine götürülmüştür. Ünye’ye ileride resmi anlamda bir müze yapılırsa bunları geri alabiliriz.
Buraya yerleşen insanlar küçük gruplar halinde mağaralarda barınmışlardır. Ateşi bu çağda bulmuşlar ve besinleri pişirmeyi, öğrenmişlerdir. Bu dönemdeki çukurlar şeklindeki mezarlar, ilk insanların ölülerini gömdükleri hakkında bilgi veren izlerdir.
Yazar Berkay Dinçer, Taş devri çağı insanlarının, vahşi hayvanlardan korunmak ve avlanmak için aletler yapmaya başladıklarını, ayrıca bu devirde artık insanların ölülerini de sistemli bir biçimde gömmeye başladıklarını, cesetlerin küp içine yerleştirildiğini, küplerin genelde ağzı doğuya, dipleri ise batıya bakar şekilde hafif yatık biçimde gömüldüğünü yazar.
Taş devri insanları mezarlarında, ölüleri hiçbir mezarda, dümdüz yatırmamıştır. Ölüler genellikle uyku ya da cenin pozisyonunda bulunmuştur.

Dip notlar:
Beyhan Palancı, Anadolu’da Ölüm Ritüelleri
Berkay Dinçer "Türkiye'nin Tarihöncesinden Bir Kesit
Dinçer Berkay 2001, "İnsanın Biyokültürel Evrimi",
“Yeşil Ünye Rehberi 1968 ” Orhan Bora
Osman Doğan, “Tarihte Boyunca Ünye”
Adem Işık, Antik Kaynaklarda Karadeniz Bölgesi, TTK yay, Ankara 2001.


Bu Haber 1584 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI