Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Yaşar Karaduman / Danişmentliler Ve Çepniler Hacıemiroğlu Beyliği –Taceddinoğlu Beyliği
24 Ekim 2014 Cuma 12:01
yasar.karaduman@gmail.com
Anadolu Selçuklu Devletinin Moğolların istilası sonucu dağılmasından sonra, Anadolu, Karadeniz Bölgesi çok karışık günler yaşadı. Anadolu’da uzun sürecek Beylikler Dönemi başladı. Bu beylikler Fatih Sultan Mehmet zamanında bile Osmanlıları uğraştırdı.


24 Ana Türk Boyu
Türkleri atası olan Oğuz Han’ın altı oğlu vardı Günhan, Ayhan, Yıldızhan, Gökhan, Dağhan, Denizhan.
Her oğulun dört oğlu oldu ve böylece 24 ana Türk Boyu oryaya çıktı.
Çepni, Oğuz Han’ın altı oğlundan biri olan Gökhan’ın dört oğlundanen küçüğünün adıdır. Çepni’de onun soyundan gelenlere denir.
Bugün bahsedeceğimiz Niksar’daki Danişmentliler Beyliği’nin büyük çoğunluğu Çepnilerden oluşuyordu.
Osmanlılar ise en büyük oğul Günhan’ın oğullarından Kayı’nın soyundan, Selçuklular, üçüncü oğul Yıldızhan’ın Kınık soyundandırlar.
Danişmentli Beyliğinin başkenti Niksar idi, Niksar’dan inerek Ünye ve çevresini fethetmiş ve bu nedenle Ünye ve çevresini Çepni boyundan oymaklar yurt tutmuştu. Yerleştikleri yerlere kendi boy ve oymaklarının adlarını verdiler.
Nadurlu, Kurna, Encürlü, Alamanlu, Saylan, Cimbis Çöreği, Ballık, Göbü, Bayramlu gibi köy ve yer isimleri buralara gelip yerleşen Oğuz oymaklarının isimleridir. Çepniler bugün Ünye’de olduğu gibi, Ordu, Aybastı’da ve Giresun Şalpazarı’nda yaşamaktadırlar.

Çepniler
Çepniler, 24 Oğuz Boyu’ndan en kalabalık olanıdır. Gök Han koluna bağlıdırlar. Oğuzlar; Türkiye ve Azerbaycan Türkleri'nin, Türkmenistan, Irak ve Suriye Türkmenleri ile Gagauzlar'ın atalarıdır. Gagauzlar-Gökoğuzlar Moldovya’da Gagauzya Özerk Cumhuriyeti’nde yaşamaktadırlar, Türkçeleri Türkiye Türkçesine en yakın olanıdır.
Çepniler; 1071'de Anadolu'nun, 1277 yılından itibaren de Sinop'tan Trabzon'a kadar olan Karadeniz Bölgesi'nin fethedilmesinde önemli görevler üstlendiler.
Daha sonra da Samsun'dan Giresun'a kadar olan bölgeyi ele geçirdiler. Hacı Emir adlı güçlü bir Çepni, beyi bu bölgeyi yönetiyordu.

Danişmetliler
Danişmentliler (Danişmentliler) 1080 – 1178 yılları arasında Sivas merkez olmak üzere Çorum, Tokat, Niksar, Amasya, Malatya, Kayseri şehirleri civarında kurulmuş bir Anadolu beyliğidir.
Danişmentlilerin ilk önderi olan Danişmend Ahmet Gazi 1063 yılından itibaren Selçuklu Sultanı Alparslan’ın hizmetine girmiş bir komutandı. Danişmend Gazi, Malazgirt zaferinin kazanılmasında önemli rol oynamıştı. 1080 yılında Sivas’ı aldı ve Danişmentli Hanedanını kurdu.
Danişment Ahmet Gazi, Alparslan’dan aldığı emir ve talimat üzerine Malatya, Sivas ve Amasya’yı ele geçirdikten sonra Amasya’da kuvvetlerini ikiye bölerek başına amcazadesi Çavlı beyi getirip Çorum, Çankırı, Yozgat ve havalisini alınmasını emretmiştir. Damadı Sevli Bey de Ladik taraflarından harekata geçerek az zamanda Samsun, Çarşamba, Ünye, Giresun, taraflarını elde etti.

Türklerin Ünye’ye Gelişi
Bu yıllar 1100-1150 yıllarıdır. Türkler nihayet bin yıllık Bizans esaretinden sonra Ünye’ye gelmişlerdir. Ancak burada oturanların tamamı Rum’dur ve Hristiyandırlar. Müslüman Türkler bu tarihten itibaren Ünye ve civarında yerleşmeye başlarlar ve geçen zaman içinde sayıları artacaktır.
Selçuklar, Anadolu Birliğini sağlamak için 1175 de Danişmentli Devleti’nl ortadan kaldırdılar ve Danişmentli prensleri Selçuklular’ın hizmetine girdi.
Anadolu Selçuklu Devleti de Moğol istilası sonunda dağıldı.Anadolu tamamen Moğol egemenliğine girdi. Anadolu’yu atadıkları valilerle yönettiler. 1308 yılında sonra Anadolu Selçuklu Devleti yıkıldı.
Anadolu Selçuklularının dağılması ile Anadolu ve Karadeniz’de Beylikler Dönemi başlamıştır. Dağılan Selçukların ardından her bölgedeki Beyler, kendi adlarına küçük devletler kurmuşlardır. Karadeniz Bölgesinde de kurulan bu Canik Beyliklerini en önemlileri Ünye bölgesini de içine alan Danişmetlilerin Orta Karadeniz Bölgesindeki mirascıları olan Çepni Türklerinden kurulu Hacıemiroğlu Beyliği ile Taceddinoğlu beyliğidir.

Anadolu’da Beylikler Dönemi
Kösedağ Savaşı yenilgisinden sonra Anadolu Selçuklu Devleti yıkıldı.
Moğollar Anadolu’yu işgal ettiler. Anadolu’da devlet otoritesi kalmadı. Bunun üzerine Türkmen beyleri bağımsızlıklarını ilan ettiler. Anadolu Türk birliği dağıldı. Bir çok beylik kuruldu. Bu beylikler şunlardır;
Osmanoğulları, Karamanoğulları, Germiyanoğulları, Karesioğulları, Hamitoğulları, Menteşeoğulları, Saruhanoğulları, Candaroğulları, Aydınoğulları , Dulkadiroğulları , Taceddinoğulları, Sahipataoğulları, Eşrefoğuları ve, Eratna Devleti. Karadeniz'in tamamen Türkler'in eline geçişi ise Fatih Sultan Mehmet zamanında gerçekleşmiştir.


Yıl 1299
Osmanlı Beyliği
Yeni kurulmuştu.
Anadolu’nun ve
Karadeniz’in Durumu
Osmanlı Devleti kurulduğu sırada Anadolu karışıktı, bir kısmında İlhanlı Devleti egemen durumdaydı. Bunun yanı sıra Trabzon'da Trabzon Rum İmparatorluğu, Marmara Bölgesi'nde ise Bizans (Doğu Roma) İmparatorluğu bulunmaktaydı.
Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılmasıyla ortaya bazı Türk Beylikleri çıkmıştı.
Bu beyliklerden önemlileri ve kuruldukları yerler şöyledir:
Karamanoğulları - Konya ve çevresi, Germiyanoğulları – Kütahya, Karesioğulları Balıkesir, Çanakkale, Candaroğulları – Kastamonu, Menteşeoğulları – Muğla, Saruhanoğulları – Manisa,Aydınoğulları – Aydın,Hamitoğulları – Isparta, Dulkadiroğullar – Maraş,Osmanoğulları – Söğüt,Ramazanoğulları – Adana
Osmanlılar diğer beyliklere göre küçük bir durumdaydı bu nedenle kendisinden daha güçlü olanlarla henüz mücadele edecek durumda değildi. Güçlendiğinde bu beylikleri tek tek temizleyecek ve kendisi kalacaktı. Bu süreç Fatih Sultan Mehmet zamanına kadar sürmüştür.
Ünye ve
Karadeniz’in
Durumu
Anadolu Selçuklu Devletinin dağılması üzerine Karadeniz’de de küçük devletler-beylikler kurulmuştu. Ünye ve civarında Taceddinoğlu Beyliği ve Hacıemiroğlu Beyliği vardı. Bu Beyliklerin kökeni Çepnilere dayanmaktaydı. Çarşambaya kadar Hacıemiroğlu, Çarşambadan sonra Taceddinoğlu Beyliği sınırları başlıyordu. Trabzon’da ise Trabzon Rum İmparatorluğu vardı.

Osmanlı Devleti'nin Kuruluşu
Malazgirt Savaşından sonra Anadolu'da kurulan Anadolu Selçuklu Devleti sınırların güvenliğini korumak amacıyla sınır bölgelerine Türkleri yerleştirmişti. 1243 de Moğollara yenilen Anadolu Selçuklu Devleti yıkılma sürecine girince uç beylikleri bağımsızlıklarını ilan ettiler. Osmanlı Beyliği Ertuğrul Gazi önderliğinde Bizans'ın elinde bulunan ele geçirmiş ve buraya yerleşmişti.
Ertuğrul Gazi'nin ölümünden sonra beyliğin başına oğlu Osman Bey geçti. Anadolu'da Anadolu Selçuklu Devleti'nin gücünün azalmasını fırsat bilen Osman Bey 1299 tarihinde Söğüt kasabasında bağımsızlığı ilan etti.

Ünye’nin de tam olarak Osmanlılara katılması 1428 yılındadır. Bu bölgede en son Taceddinoğlu beyliği bulunuyordu Taceddinoğlu beyliği kendi isteği üzerine Osmanlılara katıldı. Ünye tamamen Türklerin egemenliğine geçti
Gelecek: Osmanlılar Ünye’de


KAYNAKLAR
Ahmet Caferoğlu, “Pallacı, Tahtacı ve Çepni Dillerine Dair”
Prof.Faruk Sümer, 1980, Oğuzlar (Türkmenler)
Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yayınları.
İ.Kafesoğlu da “Eski Türk boylarının adları
Türk Dünyası Tarih Dergisi



Bu Haber 2044 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI