Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Yaşar Karaduman/ TÜRKLER NASIL MÜSLÜMAN OLDULAR VE TÜRKLERİN ESKİ DİNLERİ (5)
22 Aralık 2014 Pazartesi 08:37
yasar.karaduman@gmail.com

Türkler İslâmiyet’e Eski Dinlerinden neler getirdiler?
Anadolu’da yaşamakta olan bazı grupların, Yörükler, Türkmenler, Aleviler, Mevleviler gibi gelenek ve göreneklerinde Orta Asya Türk töresine özgü ve Göktanrı inancının izlerine hala rastlamak mümkündür.
“Türkler nasıl ve ne zaman Müslüman oldular?” adlı yazı dizininin bugün beşinci ve son bölümündeyiz. Biz sanırdık ki Türkler tarih sahnesine çıktığından beri Müslüman idiler veya her Türk Müslüman’dır.
Gördük ki öyle değilmiş..
Türkler anavatanları Orta Asya’da iken Göktanrı ve Şamanizm inancında idiler, İslamiyet ile Hz. Ömer zamanında 650 yıllarında tanıştılar, artan ilişkiler ve yeni dinin eski inançları ile benzerlik göstermesi nedeni ile Müslümanlığa geçmeye başladılar, bu kolay olmadı geçiş 300-350 yılda tamamlandı halen bile Müslüman olmamış Hristiyanlığı ve Museviliği seçmiş Türkler devletleri vardır. Moldavya’daki Gagauz Türkleri (Gökoğuzlar) Hristiyandır. Litvanya’daki Karaim Türkleri Musevidir, Sibiryadaki Tuva, Hakas, ve Yakut Türkleri halen Şaman dinindendirler, Türkistan’ın Çine yakın kısımlarında bazı Türkler Budist’tirler.
Türklerin İslam dinini, sadece Gök Tanrı inancına benziyor diye kabul etmemişlerdir. Türklerin din değiştirmelerinin sebebi, kağanların din değiştirmesiydi. Gök Tanrı’nın yeryüzünü yönetmek üzere gönderdiğine inanılan kağan din değiştirince, halk da ona uyuyordu.. İslamiyete geçiş de kağanların Müslüman olmasıyla hızlanmıştır. (Kaynak Prof. Dr. Halil) İnalcık

Türkler İle İslam
Ordularının Karşılaşması
Tarihçilere göre Türkler’le İslam ordularının ilk karşılaşmaları Kafkasya üzerinden Hazar Türkleri ve Horasan üzerinden de Göktürkler’le olmuş çok kanlı savaşlar vuku bulmuştur.
O tarihlerde Türkler arasında Şamanizm, Gök Tanrı inancı ve Budizm yer almaktaydı. Bazı bölgelerde ve Türk topluluklarında ise Hıristiyanlık, Musevilik, Çintuizm gibi inançlar vardı.
Arap ordularının, zenginliği ile bilinen Türk yurtlarına karşı başlattıkları kanlı savaşlar, buralarda Müslümanlığın 300-350 yıl kadar süren büyük bir direnişten sonra kabulüne yol açmıştır. Buna rağmen Hazar Türkleri arasında Müslümanlık yerleşememiştir. Hazar Hakanı din olarak Yahudiliği seçmiştir.
Oğuz’ların İslamlaştırılması iki yüz yıl, Kıpçak Türkleri’nin İslamlaşması ise dört yüz yıl sürmüştür..

Türkler İslâmiyet’e
Eski Dinlerinden neler getirdiler
Bazı Türk Boyları, İslamı aynen benimseme yerine eski inançlarıyla birleştirip harman ettiler ve eski dinlerinden bir çok örf adet ve geleneği de yeni dinlerine taşıdılar
Orta Asya’da Şaman ve Gök-Tanrı inancı taşıyan Türkler İslamiyet’i kabul ederken, ortaya çıktığı şekilde değil kendi kültür ve eski inançlarıyla uyumlu olabilecek özellikleriyle birlikte benimsemişlerdir. Halen günlük hayatımızda yer alan ve Müslümanlıkta varmış gibi bilinen bu örf adet ve ritüeller vardır, bunlar nelerdir?

MEZAR TAŞI
Mezartaşı eski Türk ve Orta Asya Mezepotamya kültürlerinden kalmadır. İslam dininde öyle şatafatlı mezarlar ve şatafatlı mezar taşları yasaktır. İslam dini ölen kimsenin kim olduğu bilinmesi ve mezarının çiğnenmemesi için, kabrin baş ve ayak ucuna taş veya bir tahta parçası ile işaret koymaya izin vermektedir.. Din adamlarının çoğu kabrin yerden bir karış kadar yükseltilmesinin doğru, daha fazla yükseltilmesinin ise mekruh olduğunu beyan etmişlerdir.
EŞİĞİN KUTSALLIĞI
Eşiğin kutsal olduğu, kapıdan içeri girerken eşiğe basılmaması, inancı da eski Türk dini Şamanlıktan kalma bir anlayıştır. Eşik kapıdır. Kapı ise yeni dünyalara açılmaktadır. Bu nedenle saygın ve kutsaldır.
Su dökerek uğurlama:
Gidenin arkasından su dökmek eski Türklerden kalma bir adettir.
Mum, çaput bağlanması,
Câmi avlularında mum yakılması, ağaçlara bez ve çaput bağlanması da Şamanizm döneminden günümüze aktarılan geleneklerdir.
Tahtaya Vurmak
İstenmeyen bir olay duyulduğunda tahtaya el ile tokmak gibi üç kere vurulması da, kötülükten korunmak, kötü ruhların duymasını önlemek amacına yönelik eski bir Şaman inanışıdır.
Kurşun Dökme:
Kurşun dökme de Şaman geleneklerinden kalan bir âdettir. Şamanlar bu ritüele “Kut Kuyma” adını vermişlerdi. İnsana musallat olan kötü ruhların olumsuz etkisini ortadan kaldırmaya yönelik olarak çok eski dönemlerde uygulanan sihir kökenli bir ritüeldi.
Kırmızı Kurdela
Loğusa kadınların başına bağlanan kırmızı kurdela Şaman döneminden günümüze kadar ulaşmış bir adettir. Bu kurdelanın anneyi ve yeni doğan çocuğu, albız denen şeytana karşı koruduğuna, özelikle Alevilik'de gözlemlenen mezarın başına bağlanan kırmızı kurdelanın da ölüye kötü ruhların musallat olmasını engellediğine inanılır
Kırk sayısı inancı.
Kırk gün kırk gece, ölüye kırk okutmak, Çocukların doğumundan kırk gün sonra kırklamak, yeni gelinin kırkının çıkması, kırk yiğitler vs.
Nazar
İslamiyet’te de nazar yer almasına rağmen Nazar boncuğu, deve boncuğu, göz boncuğu takılması yoktur. Buda Şamanizm inancından kaynaklanmaktadır. Bazı insanların bilhassa çakır gözlülerin nazarlarının karşısındakini etkilediğine inanılır.
Sol Ayak-Sağ Ayak
Bir eve veya kutsal yere girerken sağ ayakla girmek sol ayakla çıkmanın uğuruna inanmak. Kilim halı ve giyilen örgü ve dokumalarda yılan akrep çıyan kunduz gibi zararlı ve yabani hayvan figürleri kullanmak . Kaynak: Durmuş Karabağlı
BİTTİ..
Kaynaklar:
Prof. Dr. Halil İnalcık
Bahaeddin ÖGEL, Türk Kültürünün Gelişme Çağları
Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yayınları 1988
Mustafa ÖZTÜRK, Tarih Felsefesi






Bu Haber 2110 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI