Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Kent kültürü ve müzik – 3
19 Nisan 2009 Pazar 19:51
ÜNYE TARİH ARAŞTIRMA GRUBU Ahmet Kabayel / Ahmet Derya Varilci

Kırsal nüfusun şehirlere akmasıyla kent kültürü halk müziği ile daha sıkı temasa geçti. Anonim halk yapıtları derlenerek çeşitlendirildi, zenginleştirildi. “Saray Müziği” olarak görülen Türk Musikisi Anadolu’nun zengin kaynaklarına yöneldi. Arabesk gibi olumsuz etkileri saymazsak, bu oluşum ülkemizdeki müziğe yeni bir soluk getirdi. Teknolojik gelişme ve iletişim araçlarının hızla yaygınlaşması sonucu ülkemiz müziğinde önemli ilerlemeler kaydedildi.


Başta bağlama olmak üzere halk müziği enstrümanlarının yapımı bir iş kolu (meslek) haline gelerek kentlerde üretilmeye başlandı. Kentler, Ortaasya şaman geleneğinin uzantısı olan gezgin halk ozanları için ana uğrak yerleri oldu.


Ünye’de Dönerçeşme meydanına bakan hanlar sokağında (Yenice Sokak) bir zamanların saz imalatçısı Bağlamacı Sami Usta vardı. İşliğinin bir kenarına iliştirdiği çay ocağından esnafa çay dağıtan Sami Usta, diğer taraftan imal ettiği sazları müşterilerine sunardı. Yüksek yaylalardan, Akkuş’tan, Dumantepe’den gelen gelen sazendeler, hem bağlama seçer, hem de uzun hava, bozlak ya da bir kırık hava tutturur, esnafa hiç programda olmayan bir müzik ziyafeti çekerlerdi.


Kent kültürü içinde müziğin gelişmesi; branşlaşma (uzmanlaşma) ile birlikte üretim yoğunlaşması, organizasyon ve eğitimle gerçekleşti.


 


Ünye Halkevi Türk Musiki Heyeti (1932 – 1952)


 


Kuruluş yılı olan 1932’den kapatıldığı 1952 yılına kadar 20 yıllık bir dönem içinde faaliyet sürdüren Musiki Heyeti, o dönemin koşullarına göre muhteşem bir müzik mirası bırakmıştır. Kent kültürü ve Müzik 1’de değindiğimiz Heyet’in müzik icraatını izleme şansı bulan yaşı 70’in üzerindeki Ünyeli büyüklerimiz, halen o dönem terennüm edilen Türk Müziğinden söz etmektedirler. Ellerinde sefer taslarıyla işten dönen esnafın, Belediye yanındaki kamelya altında Musiki konseri veren fasıl heyetini dinlediklerini nakleden Recai Ekinci, haftanın belli günlerinde Halkevi penceresinden dışarıya hoparlörle yayın yapıldığını anlatmaktadır.


 


Ünye Kültür ve Musiki Derneği (1966 -       )


 


Mayıs 1966’da 31 kişinin katılımıyla kurulan Ünye Kültür ve Musiki Derneğinin ilk başkanı,  tapucu İsmail Ersöz’dür. Sonraki yıllarda Kadim Korkmaz, Mehmet Yılmaz, Ceyhan Ayla, Arif Çelik, Hasan Öz, Süleyman Kurnalı ve Selçuk Ürer başkanlık yapmıştır.


Mensupları memur ve esnaftan oluşan dernekte, koro çalışmaları yapılmış, konserler verilmiştir. M. Selçuk Ürer başkanlığında bugün genç kursiyerlere mandolin, keman, ud, kanun, bağlama, org ve gitar dersleri verilmektedir. Nota ve solfej eğitimi devam etmektedir.


Son dönem tüm Ünye’li musikişinasların yolu mutlaka bu dernekten geçmiştir. Halkevi erbaplarından Lütfi Küçükoğlu ve Mehmet Altınköprü’nün müzik bilgisi ve birikiminden yararlanılan dernekte, kısa zamanda mesafe kat edilerek usta öğreticiler konumuna geçilmiştir. Ünye Kültür ve Musiki Derneği bugün, 43 yıllık bir deneyime sahiptir. Öğretmen Zeki Tetik ve Hasan Tarhan’ın bu dernekteki emekleri kayda değerdir.


Şef Süleyman Kurnalı yönetiminde Türk Sanat Müziği konserleri, onlarca korist ve solistiyle başarılı çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Arif Çelik, İsmet Küçükoğlu ve Aydın Demirel’in de zaman zaman şefliğini yaptığı koro, 1985 – 92 arası faaliyetini yoğunlaştırarak Akkuş, Korgan ve Kumru’da konserler vermiştir.


Uzun yıllar derneğin başkanlığını yapan öğretmen Mehmet Yılmaz, Belediye Sinemasında konserler verdiklerini, Küçük Ev Restoran’da her hafta fasıl yaptıklarını ifade etmektedir.


1992’de Belediye Konservatuarı’nın kurulmasıyla, derneğin aynı kadrosu Konservatuar’a yönlenmişse de 1996 yılında yeniden derneğe dönülmüştür.


Sami Mutlu (İzmir Devlet Klasik Türk Müziği Korosu), Selim Güler (İstanbul Devlet Türk müziği topluluğu, klasik kemençe uzmanı), Uğur Erdem Ürer (Afyon Kocatepe Üniv. Öğretim Grv. Klasik kemençe uzmanı), Ertürk Öztürk  ve daha birçok isim müzikle ilgili okullara ya da kurumlara geçiş yapmıştır.


 


Ünye Belediye Konservatuarı (06.05.1992-         )


 


06.05.1992’de Belediye Başkanı Osman Yurt döneminde kurulan Ünye Belediye Konservatuar Müdürlüğü, Kültür ve Musiki Derneği mensuplarının ve özel olarak da Süleyman Kurnalı’nın girişimleriyle gerçekleşti. Türk Sanat Müziği, Türk Halk Müziği, tiyatro ve halk oyunları bölümü oluşturuldu.


Türk Sanat Müziği korosu ve konserleri ilk üç yılı aşan sürede Şef Süleyman Kurnalı öncülüğünde kaldığı yerden sürdü. Daha sonra İbrahim Ocak, Settar Yıldız, Emin Görgün ve Ahmet Ülgen başkanlığında çalışmalara devam edildi. Yusuf Yıldırım’ın Müdürlüğünde bugün Ünye Belediye Konservatuarında nota, solfej bilgisi, halk oyunları eğitimi verilmekte, gösterilere ve yarışmalara katılmaktadırlar. Gelen talebe göre, keman, ney, bağlama ve yan flüt kursları verilmektedir.


1995’te Türk Halk Müziği Ekibi oluşturularak konserler verilmiştir. Her yıl ana konserler yanında çeşitli solo ve koro konserlere Konservatuarın Halk Müziği etkinlikleri devam etmektedir. 2003’te Ünye Türkülerini derleyenlere plaket verilmiş olup, son dönem Ünye Türküleri yeniden derlenerek, şu günlerde CD’si hazırlanmaktadır. Bilinmeyen bazı Ünye türkülerini de içeren çalışmayı Belediye Konservatuarı adına Arif Deryal hazırlamaktadır.


1996 – 98 Arası Yusuf Civelek tarafından tiyatro sahneye konmuş; “Yedi Köyün Yargıcı” ve “Mustafa Diye Biri” isimli oyunlar sergilenmiştir.


1996’da Hüseyin Bıyıklı öncülüğünde halk oyunları ekibi oluşturulmuş, bu alanda çalışmalar yapılarak gösteri ve yarışmalara katılmışlardır.


2003’te İzmir’de Gençler Türkiye altıncısı, 2004’te Balıkesir’de büyükler kategorisinde dördüncülük, müzik dalında birincilik, 2005, 2006 ve 2007’de arka arkaya bölge ikincilikleri vardır.


 


Farabi’den (870 – 950) Tanburi Cemil Bey’e (1873 – 1916) uzayan süreçte Türk müziği ve enstrümanları nasıl bir gelişim ve değişime uğradıysa, Cumhuriyet döneminde sağlanan gelişme, daha kısa bir zamanda ama o dönem kadar önemlidir.


Diğer Anadolu şehirlerinde olduğu gibi, Ünye’de derlenen anonim halk müziği parçaları, yeni güfteler ve besteciler ortaya çıkmıştır.


1943’te İsmail Soysal, Agah Gürsoy, Burhan Hanhan, Sinem Güney, Ahmet Sezer, Abdullah Eğlence, Azem Çelik ve Ahmet Biberci’den derlenen onlarca türkü vardır. Sonraki yıllarda derlemecilik yapan, şiir yazan (ozan) yahut beste yapan Ünyelilerden bazıları:


Fethi Gençalioğlu: Tamamen Ünye’ye ait olan “Ünye’den Çıktım Başım Selamet”, “Yar Sana Beşik Alayım mı?”, “Yayla Yaylaya Bakar” gibi türkülerin kaynak kişisidir. Yöremiz türkülerini seslendiren, derleyen bir müzik icraatçısıdır.


Mustafa Uğur Alan: Aşık Kulfani maslahıyla Ozan geleneğini sürdüren, ana teması Ünye olan halk şiirlerinin şairidir. Şiirlerinden bazıları beste yapılmışsa da kendisi çalıp söylememektedir.  


Hamdi Tanses: Almanya’da müzik eğitimi vermekte, halk müziği konusunda çeşitli kitapları bulunmaktadır. Ünye çıkışlı plak yapan ilk sanatçılarımızdan biridir. Radyo sanatçılığı yapmış, yöremize ait birçok türkü derlemiş, notalamış ve kendisine ait besteler yapmıştır.


Arif Deryal: Derleme ve notalama yanında 30 Civarında halk müziği bestesi vardır. Sözleri Ünye içerikli olmasına rağmen besteleri yöresel özellik taşımamaktadır. “Yiğidim” adlı albümle besteleri piyasaya çıkan Arif Deryal’in, Muazzez Abacı’nın  söylediği “Gönül Vurgun Yedi”, İsmail Hazar’ın söylediği “Zay oldu” ile “Oy Beni" adlı eserleri mevcuttur. 


Ayşe Taş: Halen TRT’nin kadrolu sanatçısıdır. Oldukça geniş bir repertuarı olan, radyo ve televizyona program yapan ses sanatçımızdır.


Neyzen Kemal Yurt: Ünye Kültür ve Musiki Derneği ve Belediye Konservatuarı çatısında müziğe başladı, halen Samsun Halk Musikisi Korosunda şef olarak görev yapmaktadır.


Dr. Murat Tokaç:  Tanbur ve Ney virtüözü; yorumuyla Uluslararası bir ün kazanmış, konserler vermiş ve ödüller almıştır. Ünye kökenli bu sanatçımız, birkaç yıl önce Ünye Festivali sırasında bizi kırmayarak kentimize geldi. Ünye Yerel Tarih Grubu’nun Ünye Evleri Resim Sergisi etkinliği kapsamında Yürürler Konağında resital verdi. “Dem” ve “Gençlik Hülyaları” adlı çalışmaları yayınlanan Tokaç, bir dönem Samsun Devlet Klasik Türk Müziği Korosunda ney ve tanbur çaldı, şeflik yaptı. Halen İstanbul Müzik Müzesi Devlet Türk Müziği Araştırma ve Uygulama Topluluğu'nun genel sanat yönetmenidir.



Bu Haber 5645 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Başlık : türk sanat müziği Tarih : 22 Eylül 2010 / Pazar Üye Adı :duygu ekiz
değerli ünye belediyesi konservatuar üyeleri ben ön lisans mezunu müziğe gönül vermiş bir gencim daha önceden başka bir il de koro sanatçısı ve solo sanatçısı oldum 3 ay , çok az bir saz bilgim var sazım var.ama daha çok türksanat müziği dalında şarkı söylemyi istiyorum siz değerli üyelerinizden yardım ve destek bekliyorum.konsarvatuara nasıl igirebilirim nasıl başvurabillirim bana bir mail atarak beni aydınlatırsanız sevinirim saygılarım la
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI