Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Yaşar Karaduman / ÇANAKKALE SAVAŞI YÜZÜNCÜ YIL(3)
9 Mart 2015 Pazartesi 09:16
yasar.karaduman@gmail.com
Çanakkale’de Perde Açılıyor
Gelibolu Çıkartması
Bu çıkartma dünya savaş tarihinde o zamana kadar yapılan en büyük çıkartma olmuştur. Burada her iki tarafın toplam yarım milyona yakın insan kaybettiği, dünya tarihinde bir eşi olmayan bir savaş yaşanmıştır.


Deniz savaşında boğazı geçemeyeceklerini anlayan düşman bu sefer karadan denemek istemiştir. Bunun için denizden Gelibolu yarımadasına asker ve malzeme çıkarmıştır.

Türkler bu çıkartma planını tahmin etmişlerdir. Hemen gereken yerlerde yığınaklar yapılmış muhtemel çıkartma bölgelerinde birlikler gönderilmiştir.
18 Mart deniz savaşlarından, çıkartmanın yapıldığı 25 Nisana kadar düşman çok zaman kaybetmiş bu zaman zarfında Türkler savaş alanında yerlerini almışlardır.
Düşman iki tanesi gerçek diğeri yanıltma amaçla tam sekiz yere çıkartma yapmıştır.. Buralar:
1- Ertuğrul Koyu, 2- Tekke Koyu, 3- Tekke Koyu Kuzeyi, 4- Zığındere 5- Hisarlık sahilleri, 6- Morto Koyu, 7- Arıburnu, 8- Büyük-Küçük Kemikli,

23 Nisan akşamı çıkartma filosu büyük küçük üçyüzü aşkın gemi, nakliye gemileri, malzeme gemileri Gökçeada’daki üstlerinden Gelibolu yarımadasına doğru harekete geçtiler.. İngilizlerin çıkarmayı yanlış hesaplamışlardır, çıkılması öngörülen geniş kumsala değil de, çok dar ve sarp yamaçlarla dolu bir koya çok kalabalık bir şekilde çıkmışlardır.
Çıkartma Başlıyor
23 Nisan günü yapılması gereken çıkartma hava şartlarından dolayı 25 Nisan 1915’te başlatıldı.
Gökçeada ( Eski adı İmroz Adası) toplanma yerinden hareket eden gemiler Gelibolu yarımadasına gelince burada ayın batması beklendi. Filikalara (kayıklara) bindirilmiş kuvvetler kıyıya doğru hareket ettiler, güneş doğmadan sahile varılacaktı.
Düşmanın bir çıkartma yapacağı biliniyordu, bilinmeyen çıkartmanın ne zaman nereye yapılacağı idi. Uzun yarımada sahiline tahmini yerlere birlikler konuşlandırılmıştı.
24 Nisan gecesi, deniz dümdüz, huzurlu bir geceydi. Olağandışı bir şey görünmüyordu.
Saat tam 4.29. da nöbetçi asker denizde bir noktada otuz saniye kadar süren bir alev gördü, elinde ışıkla hemen bulunduğu noktayı gören sipere sinyal verdi.
Bu alev düşman askerleri ile dolu bir mavnayı çeken motorun bacasından çıkan alevdi. Siperdeki askerler aşağıya sahile baktığında karaya çıkan deniz araçlarını ve askerleri gördü..
Arkadaşlarına bağırdı, “Uyanın düşman geliyor” diye, suyun içinde bazı şeyler gördüğünü söylüyorlardı, daha sonra kayıkları ve karaya çıkan sandalları gördüler.
Birden Türkler ateşe başladı, karaya çıkanlar ölüyorlardı, kayıklardan denize atlayanlar denizin içinde vuruluyorlardı, koşanlar tepenin dibine sığımdılar, çok ölü vardı.

Çıkartma Yanlış yere yapılmıştı..
Gerçek çıkartma yeri buradan bir kilometre geride kalmıştı. Çıkarmanın yeri için koydukları işaret yerinden bir kilometre aşağıya kaymıştı. Bazı yazarlar bunu bir çavuşun sürükleyerek yerini değiştirdiğini yazarlar, bazıları da akıntının sebep olduğunu söylerler.
Birlikler açık kumsal yerine arkası tepe ve yarlarla dolu dar alana çıkmışlardı, burada tutunmak çok zordu.
Öğleden sonra burada tutunan düşman Conkbayırına doğru ilerlemeye başlamıştı. Eğer bu tepe alınsaydı savaş daha başlangıçta kaybedilmiş olacaktı.
Mustafa Kemal amirlerine sormadan emrindeki askerleri savaş düzenine sokarak saldırı emri verdi ve düşman ağır kayıplar vererek geri çekildi. Onun ani kararı daha başlangıçta hızla kötüye giden durumu kurtarmaya yetmişti.

İkinci Dalga Çıkartma
Sahilde Yer Kalmamıştı
Birinci dalga çıktıktan sonra ikinci çıkacakları almak için filikalar ve motorlarla geri döndüler. Hava artık iyice aydınlanmıştı. Karaya çıkacak olan askerlere büyük bir kumsala çıkacakları, hemen karşıdaki tepeye doğru koşmaları ve tepede toplanmaları söylenmişti, çıkartma yanlış yere yapılınca karaya çıkanlar söylenilen tepeyi bulamadılar ve Türk askerinin ateşi altında biçildiler.
Böylece 3000 kişilik bir alayı 2 saat içinde karaya çıkardılar. Askerlerin peşinden tekerlekli toplar, cephane sandıkları ve onları çekecek taşıyacak olan atlar, eşekler birlikte çıkarılıyordu, bir müddet sonra sahil doldu yer kalmadı.
Türk ateşi karşısında atlar, katırlar, askerler ne varsa ölüyorlardı, sahildeki düşman birliklerinin komutanı çıkartmanın durdurulmasını ve çıkanların geri alınmasını buradan canlı çıkmanın mümkün olmadığını rapor etti. Donanma komutanı çıkartmaya devam emri verdi. Daracık kumsal insan ve hayvan cesetleri ile dolmuş adım atacak yer kalmamıştı..
Akşama kadar bu şekilde geçtikten sonra karanlık olunca düşman nefes aldı ve bütün gece çıkartmaya devam ettiler.

Düşman
Her şeyi Getirmişti
Düşman her şeyi getirmişti, atlar, katırlar, eşekler, cephane, asker, top makinalı tüfek, yiyecek, sıhhi malzemeler su, çuval çuval hayvan yemleri çadır, kazık, at arabası, demiryolu rayları, neye ihtiyaç varsa hepsini kayıklara doldurup sahile yığıyorlardı.
Türk ateşi ise aman vermiyordu. Sahile yanaşan kayıkların ise ardı arkası kesilmiyordu, karışıklık had safhaya varmıştı. Subaylar askerlerini kaybetmişlerdi ve askerler ise birliklerinin nerede olduğunu bilmiyorlardı. Yukarıdan Türkler devamlı ateş ediyorlardı, denizin içi ceset dolmuştu cesetlerden kayıklar sahile yanaşamıyorlardı. Bir kısım kayıklar denizden yaralıları topluyor biraz ileride bekleyen daha büyük bir mavnaya bırakıyordu.

Çıkartma yanlış yere yapılıyordu
Çıkartma tam bir kaos içinde yapılmaya başlanmıştı, malzeme yüklü mavnalar, tamamen intizamsız bir şekilde geliyordu..
Düşmanın ellerindeki haritalar eski idi. Düşmanın Türk kuvvetleri ve savunma düzeni üzerine sağlam bilgisi yoktu. Yarımadayı gösteren ayrıntılı haritalar mevcut değildi. Fakat düşman araç, gereç, donanım silah, giyecek, yiyecek, su ve su arıtma cihazları her bakımdan çok hazırlıklı gelmişti.
Gelecek Hafta: (4) Kara Savaşları

Kaynak ve alıntılar:
Gürsel AKIN GÜÇ, Çanakkale Muharebeleri ve Muharebe Alanları, İstanbul, Ajans 2023,2011
Tuncay, YILMAZER, Alçıtepe’den Anafartalar’a Çanakkale Muharebeleri..




Bu Haber 1342 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI