Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
“Kaplumbağa Terbiyecisi” Tablosu Bir Ünyelinin Evinden Çıkmıştı
19 Nisan 2009 Pazar 19:54
YAŞAR KARADUMAN ÜNYE TARİH ARAŞTIRMALARI GURUBU yasar.karaduman@gmail.com

Ressam Osman Hamdi Efendi'nin ünlü tablosu "Kaplumbağa terbiyecisi”  hayat hikayesi ile atmışlı yıllarda tüm Türkiye'nin gündemini işgal eden Ünyeli armatör Süleyman Saim Birkök'ün evinden çıkmıştı.


1850 lü yıllarında Ünye'den İstanbul'a gelerek burada bir tersane kuran "Kaptanlar" lakaplı Ünyeli Eğrizade Mehmet kaptanın dört çocuğundan biri olan Süleyman Sami Birkök, resme meraklı bir resim toplayıcı yani koleksiyoncu idi. Şişli’de yaşadığı köşkte dünyaca ünlü ikiyüz civarında tabloyu toplamıştı.


Hikaye, Süleyman Saim Birkök’ün seksen yaşlarında iken evlatlığını tabanca ile öldürmesi üzerine başlar. Hürriyet gazetesinden yazar Emel Armutçu’nun makalesini belge kabul ederek derlediğimiz kadarıyla olay şöyle gelişir:
1960'ların başında, profesör Mustafa Cezar, araştırma sırasında, Şişli'de mühürlenmiş bir evde beş Osman Hamdi tablosu olduğunu öğrenir. Köşk cinayet nedeni ilke mühürlenmiştir. Sahibi hapistedir. Tabloların fotoğrafını çekmek için köşkün sahibinden izin alınması gerekmektedir.
Köşkün sahibi Süleyman Saim Birkök, sanatsever bir kader kurbanıdır. Hiç evlenmemiş, bir askerlik arkadaşının kendi adını verdiği oğlunu evlat edinmiştir.  Okuması için İsviçre'ye bile gönderdiği küçük Saim, hayırsız çıkmıştır. 1969 yılında, Balat'taki tersanede çıkan bir tartışma sırasında, Birkök manevi oğlunu tek kurşunla öldürür. Prof. Mustafa Cezar onu Sultanahmet Cezaevi'nde ziyaret ettiğinde, kanserle boğuşmaktadır, profesörün istediği izni verir.
Prof. Cezar, tabloların fotoğraflarını çekecek gazeteci, mahkeme hakimi, zabıt katibi, avukat ve köşkün bekçisiyle birlikte, mühürü sökerek içeri girer, ışıklar yanınca, toz toprak arasında inanılmaz bir hazine çıkar ortaya, biri Kaplumbağa Terbiyecisi olmak üzere beşi Osman Hamdi'ye ait, 200'den fazla Türk resmi vardır içeride.  
Saim Birkök  kısa bir süre sonra, hakkında bir hüküm verilemeden ağır hastalık nedeni ile tahliye edilir ve 1971'de ölür. Kaplumbağa Terbiyecisi'nin uzun serüveni de böylece başlar.
Birkök, daha 1962'de vasiyetinde mal varlığını adına kurulacak bir vakfa bırakmıştır.  Ancak ölümünden sonra yaklaşık elli kişi mirasçısı çıkar, vasiyetin iptali için açılan davalar uzar. Vakıf, ancak yirmi yıl sonra kurulabilir. Bu arada tablolar Resim Heykel Müzesi'ne teslim edilir ve


Kaplumbağa Terbiyecisini, bir sürü serüvenden sonra 2002'de beşbuçuk milyar liraya İstanbul Tepebaşındaki Pera müzesi satın alır.
Ünyeli Prof. Necmettin Polvan’ın yardımı ile hastaneden çıktıktan kısa bir müddet sonra vefat eden Birkök’ün Ünye’den de olmak üzere bir sürü mirasçısı ortaya çıkar. Birinci derecede akraba olmayan bu mirasçılar gereken belgeleri gösteremeyince bütün servet vasiyeti üzerine kurulan Birkökler Vakfına kalır. O günlerde Ünye'de yaşayan çok yakın akrabası olan,  dedelerinin amca çocukları olduğu söylenilen üç bayan vardır. Bunlar, Ferit Ürer ve Kadir Ürer kardeşlerin annesi Saniye Hanım, Aptullah Tonyalı'nın annesi Fethiye Hanım, Yılmaz Ergün ve Ali Ergün'ün annesi Arziye Hanımdır. Bütün uğraşmalarına rağmen onlar da akraba olduklarını belgeleyemez ve mirastan pay alamazlar.


Saim Birkök’ün hayat hikayesi sanıldığından çok daha hüzünlüdür. Dünyanın en ünlü tablolarını Şişli’deki müze gibi konağında toplayan bu Ünyeli tersane sahibinin halen Ünye’de yaşayan akrabaları vardır. Evlatlığı olan Saim vurulduğu yıllarda kırk yaşlarında bir makine mühendisi idi. Firdevs isimli bir bayanla evli ve İstanbul’daki Fransız okullarından birinde okuyan iki erkek oğlu vardı. Eğer yaşıyor olsaydı bugün 75 yaşlarında olacak olan evlatlık Saim’in annesi ve babası da Ünyeli idi. Öldürüldüğü sırada, iki oğlu 15 yaşlarında idiler. Bu çocukların bugün tahminen 50-55 yaşlarında olmaları gerekir. Evlatlık Saim’in Ünye’deki babasının adı ve soyadı bilinmemektedir. Annesinin ası ise NURSİDE veya NURSADE’dir. Cenazesi Ünye’ye getirilerek bilemediğimiz bir yerde toprağa verilmiştir.


Ailesi Birkök’lerin İstanbul’dan eski komşuları olan ve Ankara’da yaşayan Doç. Dr. Belma Konuklugil bu araştırmanın daha detaylı yazılması için çok  yardımcı olmuştur.  Ancak tanıkların vefat etmiş olmaları ve hayatta olanların da konuşmak istememeleri üzerine araştırmadan şimdilik bu kısa bölümü yayınlayabiliyoruz. Babası emekli sanat okulu öğretmeni olan ve Saim Bey’in muhasebeciliğini yapmış İstanbul Beylerbeyinde oturan bir bayan konuşmak istemediği için araştırmada fazla yol alamadık.


Bu konuda bilgisi ve duyumu olanlar böyle bir olayı hatırlayanlar veya Nurside isimli bayanı veya Ünye’deki ailesini tanıyanlar bize yardımcı olurlarsa seviniriz.


Gelecek hafta yeni bilgiler bulabilirsek bu hikayeye devam edeceğiz.



Bu Haber 6197 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Başlık : saim birkök Tarih : 31 Ekim 2017 / Pazar Üye Adı :sema pehlivanlı
saim birkök hakkında neden konuşmak istemiyorlar.Benim babamı rahmetli oğlu gibi bilirdi. banada torunum derdi. Sormak istediklriniz varsa bildiklerimi acıklarım.saygılar....
Başlık : MİRAS DAVASI Tarih : 19 Ağustos 2009 / Pazar Üye Adı :seher tonyalı ateş
Ben mirasçılardan abdullah tonyalının kızı seher tonyalı ateş.bizim hakkımız olan serveti hiç hakkı olmayan kişiler kullanmaktadır.ama bizler gerçek mirasçılar bu işin peşini bırakmıcaz hakkımızı alna kadar uğraşıcaz size de teşekkür ederiz bu konuyu gündeme getirdiğiniz için saygılarımla.
Başlık : MİRAS DAVASI Tarih : 19 Ağustos 2009 / Pazar Üye Adı :seher tonyalı ateş
Ben seher tonyalı ateş mirasçılardan biriyim hakkımız olan mülkleri ve paraları hiç hakları olmayan kişiler kullanmaktadır.hakkımızı sonuna kadar arıcaz bu işin peşini bırakmıcaz size teşşekkür ederiz bu konuya değindiğiniz için.
Başlık : gercekler Tarih : 18 Ağustos 2009 / Pazar Üye Adı :abdullah ates
ben sami birkök ün yeni nesil akrabalrından abdullah ates.fethiye tonyalının oglu abdullah tonyalının torunuyum.sunu sami beyi hic tanımadım.ama dedemden cok dinlemiştim.sami bey dedemi cok severmiş.dedem bir cok kez yanına kalmaya gitmis.ve bizlere hikayelerini anlatırdı.bize anlattıgı hikayeler arasında sami beyin cezaevine nasıl düstügü ve bu vakfın nasıl kuruldugu da var.bu dava tekrar gundeme gelecegine eminim.bu haberi yaptıgınız için teşekkurler......
Başlık : 1. derecede akrabalar Tarih : 23 Nisan 2009 / Pazar Üye Adı :arif ergün
sayın yasar bey araştırmalarınız icin sizi tebrik ediyorum başarılar diliyorum. ben saim beyle ilgili yazınızı okudum rahmetli yılmaz ergün ün abisi kadir ergün ogluyum saim birkök üde 1969-1970 yıllarında babaannemle baraber hastalıgının son dönemlerinde ziyaret etmiş bir kişiyim. Babamda gençlık yıllarında şişlideki köşke giden biri olarak bizler saim beyin 1. derecede akrabalarıyız bizim mahkememiz 21 yıl sürmüştür akrabalık derecemiz konusu degil baska şeyler oldugunu büyüklerimden duymustum.mesela bugüne 200 ün üzerinde olan sislideki köşkte kac adet tablo kalmıştır. selamlar saygılar arif ergün
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI