Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Kent kültürü ve müzik – 4
24 Nisan 2009 Cuma 09:34
ÜNYE TARİH ARAŞTIRMA GRUBU Ahmet Kabayel - Ahmet Derya Varilci

Ankara Devlet Konservatuarı’nın girişimiyle ilki 1943’te derlenen Ünye Türkülerinde, Sinem Güney gibi Ünye Düğünlerinin otantik sesleri de mevcuttu.


Günümüze değin Ünye’den pek çok sanatçı geldi geçti. Bunlardan birçoğu kayıt altına alınamadı.


Dünyadaki değişime paralel olarak, Ünye’deki müzik de değişim gösterdi.


 


ÜNYE’NİN DİĞER MÜZİSYENLERİ    


 


Cevat Uzbay (1933 – 2008): Ses ve saz ustasıdır. Yöremiz türkülerinin derlenmesinde önemli kaynak kişilerden biridir.


Nadir Şahin Gürkan (1927 – 2001): “Baba Yavaş” lakabıyla tanınan Ünye’de bağlama çalıp söyleyen onlarca hemşerimizden biridir.


Hacı Öndersev: “Baba Yavaş” gibi çalıp söyleyen Ünye’nin eski fotoğrafçılarından, Foto Öndersev.


İnşaat Mühendisi Ahmet Oral: Bağlama ustasıdır. Birçok ünlü sanatçının yanınsa saz çalmıştır.


Aziz Bahriyeli: Ünyeli Hafızhan, Türk müziği öğretmeni. İstanbul Eyüp’te bir vakfın sanat yönetmenliğini yapmaktadır. Solo – koro okuduğu birçok ilahi albümü vardır.


Dr. Tamer Küçük (Karan): Ünyeli pop müzik sanatçısı, bestekar. Piyasada “Vursalar Beni” adıyla çıkmış tamamı kendi bestelerinden oluşan albümü vardır.


Dr. Bilal Pirgil: Sahne performansıyla ünlü sanat müziği sanatçısı.


Mine Koşan: Ünye ile ilişkili fantezi ve sanat müziği sanatçısı.


 


ÜNYE’DE POPÜLER MÜZİK


 


İkinci Dünya Savaşı sonrası yaşanan ekonomik, sosyal ve kültürel gelişme müzik alanında da kendini gösterdi.


60’lı yıllar sadece sanayide değil, kültür ve müzik alanında da yeni bir çığırın habercisi oldu. Amerikan Folk müziği ve İngiliz müzik endüstrisinin elektronik enstrümanlarla buluşması sonucu, elektrogitar, bateri ve bir vokalistten oluşan çağın orkestraları kuruldu. Model olarak alınan ünlü müzik grubu Beatles’ın dünyanın her yerinde milyonlarca benzeri türedi.


Ünye, dünyadaki bu gelişmelerden nasibini almakta gecikmedi. İki elektrogitar, bir bateri ve bir solistten oluşan müzik grupları 60’lı yılların ikinci yarısında görülmeye başlandı. Yazları Ünye parkında çalıp söyleyen bu gruplar, sazlı sözlü evlerde ve mahalle arasındaki bahçelerde gerçekleştirilen düğünlerin yarı profesyonel çalgıcıları oldu. Bir farkla ki, düğün mekânları artık evler ve bu evlerin bahçeleri değil, gazino ve düğün salonlarıydı.


 


Grup Şebboy 1967’de Ünye’de kurulan ilk orkestraydı. Mustafa Alba (bas gitar), kardeşi İhsan (solo gitar), Sait Tabak (bateri) ve Aydın Ellibeş (solist)’ten oluşan grubun esinlendiği, yardım aldığı veya birlikte çalıştıkları isimler mevcuttu. O dönem İş Bankası Müdürü’nün oğlu Alparslan ve İrfan kardeşler’in, Dr. Cengiz Aykan’ın ve Cihan Kocaoğlu’nun katkılarını unutmamak gerekir.


 


Grup Örümcek: 70’li yılların başında kurulan grubun solisti yine Aydın Ellibeş’ti.


Yakup (bas gitar), Ali Kilim (trompet), İsmet Küçükoğlu (solo gitar), Selçuk Ürer (bateri) çalmaktaydı.


Ünlü şarkıcı Mithat Körler, müziğe bu orkestrada ve Ünye’de başlamıştı.


Örümcekler, tıpkı Şebboy gibi iki yahut üç yıllık bir faaliyetin ardından yerini başka elemanlara ve isimlere terk etti.


Bu ve benzeri orkestralarla çalışan daha pek çok isim saymak mümkündür; Kadir Eyüboğlu (FındıkGadir), Ahmet Öztürk (Gırık Ahmet), Bahadır ve Levent Yeşilkaş, Ali Tokaç, Ender Eyüboğlu, Hüseyin Yılmaz, Salim Küçükoğlu, Ceyhun Ayla, Turan Çelik, Abdullah yılmaz, Sedat Aydoğan, Kurtuluş Alp, Orhan ve Ayhan Köseoğlu, Osman şafak, Orhan Şafak aklımıza gelen isimlerdir.…


Bugün Ünye’de müzik aleti satan birçok iş yeri, düğün ve gazinolarda müzik yapan bazı gruplar mevcuttur. Taverna usulü org (synthesizer) gibi aletlerin 80’li yıllarda devreye girmesiyle müzik adına her şeyi hazır eden, komprime ancak biraz da yavan bir evreye gelindi.  


60’lı yıllarda Türk Pop Müziğine Barış Manço ve Cem Karaca damgasını vurdu. Anadolu halk ezgilerini batı çalgılarıyla kaynaştıran bu akımın ünlü isimlerinden biri de Ersen’di. (Annesi Ünyeli Sofuoğulları’ndandır.) Çalıştığı orkestranın adından Ersen ve Dadaşlar olarak tanınan Ersen Ünye kökenliydi.


Ersen gibi Ünye ile ilişkilendirilen bir başka müzisyen Özdemir Erdoğan idi.


 


ÜNYE FOLKLORÜ


 


Folklor denince, bölge halkının kültürel yapısını, sanat, müzik, adetler, inanç ve yöre oyunları gibi geniş bir oluşumu inceleyen bilim dalı anlaşılır. Halk Bilimi olarak folklor, ülkemizde 1927’de Anadolu’da Halkbilgisi Derneği, 1932’de Halkevleri, 1955’te Folklor Araştırmaları Kurumu, 1964’te Türk Folklor Kurumu, 1966’da Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Milli Folklor Araştırma Dairesi ilk çalışmaları başlatmışlardır. Sonraki yıllarda Üniversitelerde kürsüler, kulüpler ve araştırma merkezleri oluşturulmuş, bazı illerde amatör dernekler  (HOY-TUR, FOLKTUR, İFAK gibi) ve Halk dansları okulları kurulmuştur.


Sistemli ve kalıcı bir çabaya dönüşemeyen bu çalışmaların benzerleri Ünye’de de yaşanmıştır. Halkevi ile başlayan çalışmalar 50’li yıllarda kesintiye uğrasa da, Ünye Lisesi bünyesinde yeniden folklorik çalışmalar, en azından halk oyunları düzeyinde başlar.


Beden eğitimi öğretmeni Ali Kayadelen’in Silifke Oyun Ekibini kurması, Ünye Trampet Takımı ve ardından Ünye Bandosunu kurması, diğer spor aktiviteleri gibi Ünye tarihine kayıt düşülecek gelişmelerdir.   Ali öğretmenimizin ardından gelen Selman Acar, folklor ekibini daha üst seviyeye taşıyarak, başta Artvin, Elazığ, Antep ve Kars (Azeri ve Kafkas Oyunları) yörelerine ilişkin oyun ekipleri kurmuştur.


Ünye folkloru, nüfus hareketinin güçlü olduğu bazı Anadolu kentleri gibi karmaşık tarihsel – kültürel sürecin bir sentezdir. Bir dönem gayrı Müslim nüfusun Ünye’de ikamet ettiği, Cumhuriyet döneminde yaşanan mübadeleyle, Doğu Karadeniz’den Batı Trakya’ya kadar her yöreden göç aldığı bilinmektedir. Tarihi İpek Yolu’nun Karadeniz bağlantılarından biri olan Ünye, haliyle iç Anadolu kültürünü ve eski Türk Beyliği mirasını da bağrında taşımaktadır. Dolayısıyla Ünye folkloru, İç Anadolu, Doğu Karadeniz ve gayri Müslimlerden kalan etnik kültürünün etkisi altındadır.


Türk Müziğinin kadim kaynakları ve yine Türk Müziği içinde mütalaa edilen “azınlık” müziği, Akkuş ve Anadolu’nun iç kesimlerine özgü anonim müzik (halk müziği), Ünye folklorunun başat öğeleridir.


Kürtali, Kırbaç Horonu, Karşılama oyunu, Gürcü Horonu ve metelik (pıtık oyunu) gibi Ünye’ye özgü yöresel oyunlara bakıldığında, geniş bir mozaikle karşılaşılır. Şarkıcı Sinem’in tef vuruşunda, Arif Deryal’in dillendirdiği ezgilerde kaç yüzyıllık geçmişin ritim tuttuğunu görmek mümkündür.  


 


 


 


Not: Neyzen Kemal Yurt Samsun Devlet Klasik Türk Müziği Korosu Şefi’dir. Geçen hafta yayınlanan üçüncü bölüm yazımızda eksik ve yanlış yer almıştır. Aydın Demirel’in uyarısıyla düzeltiyor, özür diliyoruz.



Bu Haber 5466 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI