Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Yaşar Karaduman/TARİHİN SAKLADIĞI SIRLAR (5)
8 Haziran 2015 Pazartesi 08:31
yasar.karaduman@gmail.com
Irak ve Suriye’deki savaş üzerine medyada çokça adı geçen,
inançları nedeniyle sürülen, esir edilen ve satılan
YEZİDİLER KİMDİR?
Sır dolu bir din olan Yezidilik nedir?
Irak'ta inançları nedeniyle IŞİD'in saldırılarına maruz kalan Yezidiler'in inançları, yaşayış biçimleri ve gelenekleri merak konusu olmaya devam ediyor.

Ortadoğudaki IŞİD terör örgütü tarafından zulüm görmesi sonucunda Türkiye sınırlarına dayanan sırlar içindeki Yezidilere ve dinlerine bakacağız.
Pek çok araştırma yapıldığı halde henüz Yezidilerin adı, kökenleri ve dinleri hakkında bir sonuca varılmış değildir.
Yezidi ismi, eski İran dininde bir tanrı olan "İzid" veya "Yezdân" kelimesinden gelmektedir. Bazı İslami çevreler bu adı Muaviyenin oğlu Yezid’e dayandırırken, Kürt yazarlar da bu kelimenin köken olarak Kürtçe bir kelime olduğunu öne sürmektedirler. Zaman zaman Yezidilerin Arap veya Asurlu oldukları da iddia edilir.
Oysa Yezidiler kendilerine Kürt derler ve değişik te olsa Kürtçe’nin Kırmançi lehçesini konuşurlar

Yezidilerin Kökeni
Bazı tarihçiler onları Asurluların bir parçası sayar ve Irak'ın Ninova bölgesinde, Ermenistan, Gürcistan, Suriye ve Türkiye gibi ülkelerde yaşarlar. Onlara Türkçe, Arapça ve İngilizce "Yezidi", Kürtçe' "Ezidi" denmektedir.
İnançlarının kurbanı olmuş bir halktır. İnandıkları Melek Tavus, Şeytan'la bir tutulduğu için Müslüman ve Hıristiyan komşuları tarafından lanetlenmişler, kendilerine şeytana tapanlar denilmiştir.
Aslında bu yanlış bir bilgidir. Yezidilikte, şeytan tanrının gözünden düşmüş bir melektir, onun anılması, adının ağza alınması dahi yasaktır. (Kaynak: Sabiha Banu Yalkat, Melek Tavus'un Halkı)

Yezidilik, Orta doğu'nun gizemli dini.
Yezidilikte, cemaat dışındaki kişilere dini bilgi verilmez, bir "sır" olması nedeniyle insanlar çok fazla bilgiye sahip değillerdir. Kurucusu bilinmeyen Yezidiliğin, kökeninin Lübnanlı Şeyh Adi bin Musafir'e dayandığı söylenir.
Yezidiliğin "Mushaf-ı Reş" ve "Kitab-ı Cilve" adlı iki kutsal kitabı vardır. Yezidilerde peygamberlik yoktur, tanrı, insanlara doğrudan bilgi verebilir ve isterse onları doğru yola sevk edebilir.

Dünyadaki Yezidi nüfusu
Yezidi nüfusunun en yoğun olduğu ülke Irak olarak biliniyor. Buradaki sayılarının 500 bin olduğu belirtiliyor.
Türkiye'de ise Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Mardin ve Şanlıurfa illerinde ikamet ediyorlar. Dünya Yezidi nüfusunun 800 bin olduğu tahmin ediliyor. Kaynak: Bugün Gazetesi

Yezidilerin Soyları ve İnançları
Yezidilerin büyük bir kısmı kendilerini Kürt olarak kabul etmektedirler.
Gerçekten de Kürtlerle soy, dil ve kültür benzerlikleri vardır.
Yezidi inanışını inceleyen uzmanlar, İslamiyet, Yahudilik ve Nasturi, Hristiyanlık, Putperestlik, Eski Mezopotamya dinleri, Zerdüştlük, Mani dini ve Şamanizm gibi birçok din ve inanışın etkisi olduğunda birleşirler, namaz, sünnet, oruç, kurban ve hac gibi birçok bakımdan İslamiyet ile de benzerlikler gösterir.
Yezidiler, tek tanrılı bir inanca sahiptir, güneşe önem verip ona el açarlar, bu ibadetlerindan dolayı onlara güneşe ve ateşe tapanlar algısını ortaya çıkarmıştır. Ayrıca, tunçtan tavus kuşu şeklinde tasvir ve heykelini yaptıkları ve Melek Tavus adını verdikleri meleğe (kimilerine göre bu melek Şeytan’dır) çok önem verirler.
Yezidi toplumu ibadetlerini de gizlilik içinde yapar. Bu yüzden de yüzyıllardır dışlanmış, zaman zaman şiddete maruz bırakılarak baskı altına alınmış, göçe zorlanmış veya başka dinlere geçmeye mecbur edilmişlerdir. Bu durum, onların her seferinde biraz daha kendi içlerine kapanmalarına yol açmıştır. Komşularında bıraktıkları intiba ve ibadetlerini gizli yapmaları, onları ve dinlerini gizemli yapmıştır.
Bu nedenle IŞID terör örgütünün gazabına uğrayan, öldürülen sürgün edilen, Yezidilerin sır dolu dinleri ve yaşayışları uzun daha zaman çözülemeyeceğe benzer.
(Kaynak: ORDAF Ortadoğu ve Afrika Araştırmacıları Derneği yayınları)

Yezidilerin Bazı İnançları
Dünyanın bir sonu yoktur, çünkü Allah dünyayı yaratmıştır ve yıkmayacaktır.
Gün içerisinde 3 kez güneşe karşı ibadet edilmelidir.
Çarşamba günü Yezidi dini için dinlenme günüdür, çünkü bu günde Melek Tavus ve ilk insan yaratılmıştır.
Kadınlar bu dinde saçlarını kestiremez.
Bazı yiyecekler yenmez. Bunlar marul, bal kabağı ve ceylan etidir.
(Kaynak Yasemin Saygın)
Dinlerinin Kitabı: Siyah Kitap
Meshafe Reş ve Kitabe Celve denen iki kutsal kitapları vardır.
Meshaf Reş olarak bilinen bu kitap 15. yy da yazılmıştır ve Yezidiler'in mitolojisini anlatır. Ayrıca kitabın sonunda Yezidiler'in yapmalarının yasak olduğu şeyler bildirilir.
Kitabe Celve ya da Tanrısal İzahatlar: Daha geniş bir zaman diliminde yazılmış, Yezidiler'i bilgilendiren bir kitaptır. Bu kitabın içi de bu kitabın sadece Yezidiler tarafından okunması gerektiği ve yabancıların eline geçmemesi gerektiği bildirilmiştir, beş bölümden oluşur.
Yezidilerin gelenek ve görenekleri:
Yezidilerin, Yezidi olmayan bir kadının yüzüne bakması haramdır. Yezidi bir kadın, Yezidi olmayanlarla, evlenemezler. En büyük yeminleri Melek Tavus, Êzid ve Şeyh Adi adı üzerine yapılan yeminlerdir.
Bir kız kocasını kendi seçme hakkını haizdir. Rızası alınmadan evlendirilmez. Kocasını seçen kız, babasına haber vermelidir.
Tarafların birbirlerini boşama hakları vardır.
Ölenin mirası yalnız erkek çocuklarına kalır.
Kutsal günleri Çarşamba, istirahat günleri cumartesidir.
En büyük bayramları yeni yıl bayramıdır. Buna Sersal derler. Kurban bayramını da kutlarlar ve bu bayramda kurban keserler.
Kaynaklar:
Banu Yalkat, “ Melek Tavus'un Halkı” Metis Yayınları. İstanbul)
ORDAF Ortadoğu ve Afrika Araştırmacıları Derneği yayınları
Yasemin Saygın, Bugün Gazetesi







Bu Haber 1350 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI