Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Yaşar Karaduman / TARİHİN SAKLADIĞI SIRLAR (30) / Lozan Barış Anlaşması
7 Aralık 2015 Pazartesi 08:56
Lozan’ın süresi yoktur, gizli maddeleri yoktur. Türkiye Cumhuriyeti Lozandan sonra tanınmıştır.
LOZAN 1923
BARIS ANLASMASI

Lozan’ın süresi yoktur, gizli maddeleri yoktur.
Türkiye Cumhuriyeti Lozandan sonra tanınmıştır.

24 Temmuz 1923'te yapılan başarılı bir anlaşmadır.
Padişahlığı kaldıran, Cumhuriyeti ilan eden ve peşinden altı yüz yıllık halifeyi ve Osmanlı Hanedanını sürgüne gönderen yeni Cumhuriyet peşinden Lozan Anlaşması ile Yeni Türkiye’nin tapusunu almışlardır.
Tarih derslerinde “Lozan Antlaşması” diye okuduğumuz anlaşma, İsviçre’nin Lozan şehrinde, Türkiye ile İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika, S.S.C.B ve Yugoslavya tarafından imzalanmıştır.
Bu anlaşma ile Türkiye’nin bugünkü sınırları çizilmiş, Adalar, azınlıklar, Boğazlar, Osmanlı borçları, savaş tazminatı gibi konular görüşülmüş ve karara bağlanmıştır.

Mustafa Kemal
Görüşmeyi İzmir’de İstemişti..

Barış antlaşmaları tarafsız bir ülkede yapılması gerektiğinden bu isteği İtilaf Devletleri kabul etmemiş ve İsviçre’deki Lozan kasabası kararlaştırılmıştır. Görüşmelere Türkiye, İngiltere, Fransa, İtalya, Yunanistan, Romanya, Yugoslavya ve Japonya ve katılmıştır.
Türkiye’yi temsilen giden heyete İsmet Paşa başkanlık yapmıştır. Boğazlarla ilgili görüşmelere SSCB ve Bulgaristan da dahil olmuş, ABD ise gözlemci olarak katılmıştır.
Görüşmeler 20 Kasım 1922'de başlamıştır.

Lozan Barış Antlaşması'nın
Maddeleri
Suriye Sınırları, 20 Ekim 1921'de imzalanan Ankara Antlaşması ile belirlendiği şekilde kabul edilmiştir. Irak sınırının ileride İngiltere ve Türkiye arasında yapılacak bir görüşme ile belirlenmesine karar verilmiştir. Yunanistan sınırı, Mudanya Antlaşması'nda olduğu gibi kabul edilmiş, ancak savaş tazminatı olarak Yunanistan Karaağaç'ı Türkiye'ye bırakmıştır.
Sovyet Sınırı, Gümrü, Moskova ve Kars Antlaşması ile belirlendiği gibi kalmıştır.
Doğu Anadolu'da bir Ermeni Devleti kurulmasından vazgeçilmiştir. Kapitülasyonlar kesin olarak kaldırılmıştır. Adalar'dan, Bozcaada ve Gökçeada Türkiye’ye,
Oniki Adalar İtalyanlar'a, diğer adalar ise Yunanistan'a bırakılmıştır.
Türk Devleti'nin sınırları içindeki Yabancı okulların öğrenimini Türk Devleti düzenleyecektir.
Azınlıklara verilen ayrıcalıklar kaldırılmış, tüm azınlıklar Türk vatandaşı kabul edilmiştir. İstanbul'daki Rumlar hariç diğer yerlerdeki Rumlar'ın Yunanistan'a gönderilmesine, Batı Trakya hariç diğer yerlerdeki Türkler'in de Türkiye'ye gönderilmesine karar verilmiştir.

Lozan’ı Gördüm
Zürih’te bulunduğum yıllarda Lozan şehrini ve binayı görmek fırsatım oldu.. Anlaşma tek bir binada yapılmamıştı. Görüşmeler Rivage Palast (Rivage Sarayı)’nda sonra Leman Gölü kıyısındaki (Chateau d'Ouchy) (Uşi Şatosu) nda yapılmıştı, antlaşma Rumine Sarayı’nda şimdi Doğa Bilimleri Müzesi olan eski Lozan Üniversitesinde imzalanmıştı.
Bugün bu binalardan yalnız Uşi şatosunun giriş kapısında duvarda anlaşmanın burada yapıldığına dair bir tabela vardır.
Ben “Lozan Anlaşması Burada Yapılmıştır” şeklinde büyük bir tabela beklerken Şatoya yaklaşıp (şimdi otel) duvardaki küçük tabelayı göründe çok üzülmüştüm, tabelada sandığınız gibi “Lozan anlaşması bu binada yapılmıştır” yazmıyordu.. Fransızlar, buna (Yakındoğu Barışı) veya (Şark işleri konferansı) demişlerdir. Tabelada “Yakın Doğu Barışı” yazıyordu. Yanıma yaklaşan üniformalı otel görevlisi, Fransızca aksanlı İsviçre Almancası ile “Guten Tag, deminden beri size bakıyorum, büyülenmiş gibisiniz Türk müsünüz?” diye sorunca irkildim ve “Evet” dedim.
Bana şatoyu ve odaları gösterdi, anlaşmanın imzalandığı oda o gün kapalıydı görememiştim daha boğazlar anlaşmasının yapıldığı Montrö kasabasından başlayarak Lozan’a üç defa daha gittim. O zaman Zürich’te kalıyordum. Sonra İsviçre Hükümeti anlaşmanın imzalandığı masayı Türkiye’ye hediye etti.

Lozan’da Türkiye yeniden kurulmuştu
Benim generasyonumun “Lozan Antlaşması” diye göğsü kabararak okuduğu anlaşma, İsviçre’nin Lozan şehrinde, Türkiye temsilcileriyle İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika, S.S.C.B ve Yugoslavya tarafından imzalanmıştır. Barış görüşmeleri 8 ay sürmüş ve anlaşma, Türkiye’nin bağımsız ve eşit bir devlet olarak uluslararası topluma kabul edilmesini sağlamıştır.

Türkiye Lozan’a nasıl gelmişti
Dünyayı hayrete düşüren Sakarya meydan savaşı bakın nasıl kazanılmıştı?
Sakarya savaşında 4000 süvariden oluşan süvari gurubunda sadece 118 kılıç vardı, geri kalanı ellerinde sopalarla düşmana saldırdılar.
Halk malının yüzde kırkını orduya verdi. Asker yalınayak subaylar çarıklı idi.
Adana’dan Konya’ya gelen beşinci tümenin son alayını taşıyan tren odun bittiği için yolda kaldı. Alayın Yunan ordusundan önce Sakarya’ya yetişmesi şarttı. Önce vagonların ahşap duvarlarını sonra vagonların tabanlarını sonra cephane sandıklarını yakarak bir demir yığını halinde cepheye geldiler.
Sakarya savaşında 5700 şehit verdik. 17.700 yaralı vardı.
Yaralılar Ankara da hastane yetmeyince Çankırı’ya gönderildiler
hem de yaya olarak
Olağan üstü yokluk ve fakirlik içinde verilen destansı bir savaştan sonra Lozan yolu göründü.

Dost sandığımız düşman..
Lozan"ı halen tanımayan tek ülke
Lozan’ı o gün ve halen bu günde tanımayan ve anlaşmayı imzalamayan tek ülke müttefikimiz ve dostumuz Amerika’dır.
Birinci Dünya Savaşı sırasında imzalanan Sevr Antlaşması’na imza atan Amerika, Türkiye Cumhuriyeti’nin bağımsız bir devlet olarak uluslararası toplumca kabulünü sağlayan Lozan’ı tanımayan tek ülkedir. Amerika, Türkiye’nin sınırlarını hâlâ tam olarak tanımış değildir.

Amerika şok geçirdi..
İsmet Paşa, Lozan’daki salonun kapısına “Amerikalıları istemiyoruz” yazılı bir levha astırdı, Amerikalı gözlemciler şaşkına döndü.
New York Times, 23 Kasım 1922 tarihli nüshasında, Lozan’daki konferans salonu’nun kapısında “Amerikalıları İstemiyoruz” yazdığını, Amerikalı gözlemcilerin ise şok geçirdiklerini bildiriyordu. Yazının altında İsmet İnönü’nün imzası vardı.
Kendilerini dünyanın egemenleri sananlar şaşkına dönmüşlerdi.

Kaynaklar.
Turgut Özakman Çılgın Türkler,
Sabahattin Selek, Anadolu İhtilali,
Hasan İzzettin Dinamo, Kutsal Barış
Taha Akyol, Milliyet Gazetesi
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi
Kaynaklardan alıntı yapılmıştır.


Bu Haber 1916 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI