Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Yaşar Karaduman / Kültür Yolu(4) / Hüsrev Bey Konağı
7 Mart 2016 Pazartesi 09:12
Hüsrev Bey Konağı

Ünye Belediyesi’nin tarih-turizm ve kültür çalışmaları kapsamında düzenlemesi süren Kültür Yolunda, konak, ev, han hamam, saray, müze olmak üzere on altı eser yer alıyor.


Bugün bu on altı eserden Hüsrev Bey Konağını işleyeceğiz. Konak günümüze en sağlam ulaşmış tarihi eserlerimizden biridir.
Konağa adını veren Hüsrev Bey 1913 yılında Ünye'de doğdu. Babası Sabri Bey ve annesi Dürdane Hanım Çerkes kökenlidirler, anne dedesi Ahmet Bey 1870 Büyük Çerkes göçünde Ünye'ye yerleşmiş Çerkezlerin Ibıh boyundan bir Çerkes prensidir..
Babası Sabri Bey ise yine Çerkesya’dan aynı dönemde gelmiş Çerkeslerin Kabardey boyundan Prens Ahmet Nazif Bey’in oğludur. Sabri Bey Kurtuluş Savaşında Ünye Milis Taburu Kumandanlığı yapmış ve Çerkes milislerle Ünye’yi Rum çetelerine karşı savunmuş ve İstiklal madalyası ile ödüllendirilmiştir.
Hüsrev Yürür, 1943 yılında Ünye Belediye Başkanı seçilmiş, üç dönem bu görevi sürdürmüş Ünye’deki şehircilik faaliyetleri yollar ve meydanlarla ünlenmiştir.
Ünye'de ki hizmetlerinden sonra TBMM 11ci dönem CHP Ordu milletvekilliği yapmış, milletvekilliğinden sonra Samsun daha sonra İstanbul'da uzun yıllar iş hayatına devam etmiştir. Uzun yıllarını geçirdiği İstanbul Nişantaşı’ndaki evinde 10 Temmuz 2008 günü 95 yaşında hayata gözlerini yummuştur.

Prens Ahmet Bey
Konağı yaptıran Prens Ahmet Bey veya Hacı Ahmet Efendi, Hüsrev Bey’in dedesidir, 1915 yılında İtalya’da eğitim görmüş bir Rus mimara üç katlı olarak yaptırılan konak şu anda iki katlıdır, üçüncü katı 26Aralık 1939 gecesi Kuzey Anadolu fay hattında meydana gelen 7.9 büyüklüğündeki Erzincan depreminde Tokat- Erbaa fayının Ünye’ye yansıması sonucu yıkılmış iki katlı olarak günümüz kadar gelmiş ve son olarak ana okulu olarak kullanılmıştır. Ünye Belediyesi konağı kiralayarak konul evi yapmıştır.

Çerkes Göçü
1864 yılında Ruslar’ın göçe zorladığı Çerkesler, Karadeniz kıyısındaki sahil kasabası Soçi’ye yığılmışlar oradan Ünye ve Karadeniz sahillerinden giden yelkenli tekneler bu insanları alarak Samsun ve Ünye’ye çıkarmışlardır.
Prens Ahmet Beyi babası, meclisi ile birlikte bir yelkenli kaptanına teslim etmiş oğlunun sağ salim Osmanlı topraklarına çıkarılmasını ve orada iyi bir eğitim almasını sağlamalarını istemiştir.
Onüç yaşında Ünye’ye gelen Prens annesini, babasını, ülkesini bir daha görememiştir.. Burada okumuş, evlenmiş, devlet memuru olmuş ve burada hayata gözlerini yummuştur.
Hüsrev Bey dedesini anlatırken ona “Hacı baba “ derdi, “Hacı Baba ömrü boyunca ülkesini özledi ve ülkesine hasret gitti” derdi. Bana konakta bodrumda bulunan bir sandıktan bahsederdi, sandıkta aileye ait bazı işaret ve eşyaların olduğunu söyler Ünye’ye gittiğin zaman bunlar bak derdi. Sandık falan kalmamıştı, Hüsrev Bey çok zarif bir insandı, çok yaşlıydı onu üzmemek için sandığın kaybolduğunu söyleyemedim.
Kaybolan sandıkta Prens Ahmet Bey’in Çerkesya’dan gelirken getirdiği prenslik arması ve eşyaları, gümüş, at koşumları, soylarına ait belgeler ve genç yaşta vefat eden Serveti Fünun şairi oğlu Ziya Behlül Bey’in el yazma eserleri, kama ve Çerkes kıyafeti olduğunu söylerdi.
Hacı Ahmet Efendi son yıllarında bu konakta yaşamış ve 1931 yılında burada hayata gözlerini yummuştur, kabri Türbe mezarlığındadır.

Konakta Ağırlanan Önemli Kişliler
O yıllarda üç katlı olan konak ve büyük bahçesi Kurtuluş Savaşı yıllarında da Ünye’de önemli bir yerdi. Kurtuluş Savaşını yapacak olan ordunun çekirdeğini temsil eden Milis Kuvvetlerinin karargahı durumundaydı.
Hüsrev Bey’in babası Sabri Bey elindeki Çerkes atlıları ile Ünye’de Rum eşkiyalara karşı önemli bir güçtü. Bazı kritik gecelerde Çerkez atlılar Termeden gelir şehirdeki yerlerini alırlardı.

Konaktaki Misafir
Topal Osman Ağa
Ünye’den gelip geçen birçok ünlü misafir Sabri Bey tarafından burada misafir edilirdi
Hüsrev Bey bir defasında yedi sekiz yaşlarında iken Giresunlu Topal Osman Ağa’nın Giresun’dan Samsuna Atatürk’le görüşmeye giderken deniz fırtınalı olduğu için olduğu için devam edemediklerini ve kalabalık etrafı ile birlikte Ünye’de mola verip fırtınanın dinmesini beklediklerini ve konakta ağırlandıklarını ve milislerin konağa sığmadıkları için konağın bahçesinde yağmur altında gecelediklerin anlatmıştır.

Konakta Nazım Hikmet’te
Ağırlandı
Konakta ağırlanan meşhurlardan biri de Nazım Hikmet ve arkadaşı yazar Vâlâ Nurettin’dir.
Nazım Hikmet ve arkadaşının bindikleri Alman bandıralı Kornilov vapuru 1921 Ağustos’unda Ünye açıklarına demirler. Nazım Hikmet yanında iki kişiyle Ünye’de yük için dört beş saat bekleyecek olan vapurdan inmiş ve yine Sabri Bey tarafından konakta ağırlanmış ve şehri gezmişlerdir. Nazım Hikmet o yıllarda 19 yaşındadır.
Hüsrev Yürür Nazım Hikmet’in gelişini babasından naklen şöyle anlatmıştır:
“Çok gelen giden olurdu, bir gün tuz vapurundan karaya çıkan üç kişi gelmişler, şehri gezmek istemişler, Kazım Karabekir’e gideceğiz, öğretmeniz Ankara’dan geliyoruz demişler.
Babam onları eve götürmüş, bahçede silahlı atlıları gördüklerinde çok şaşırmışlar, yemek yedikten sonra babam yanlarına bir sepet meyve vererek akşama hareket edecek vapura yolcu etmiş.

Kaynak:
Hüsrev Bey’in Hatıraları, Yaşar Karaduman
Bu Ünye’den Nazım Geçti, Yaşar Karaduman-Ahmet Derya Varilci)
Kafkas Sürgünü A.Derya Varilci, Ünye Tarih Araştırma Grubu

İzinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz
Gelecek Hafta:
Cumhuriyet Meydanı ve Kavak Ağacı
Kavak Ağacını Fatih Sultan Mehmet mi dikti?


Bu Haber 1067 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI