Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Yaşar Karaduman / ÜNYE TARİH VE KÜLTÜR YOLU (5) / Cumhuriyet Meydanı ve Tarihi Çınar
14 Mart 2016 Pazartesi 09:01
Cumhuriyet Meydanı ve Tarihi Çınar

Cumhuriyet Meydanı meydan özelliğini ve adını ellili yılların başında kazandı. O zamana kadar Ünye’nin bir meydanı yoktu.

Kırklı yıllarda bugünkü meydanın bir tarafı mezarlık bir tarafında evler bir tarafı da parktı ortasından yol geçerdi. Kırklı yılların sonlarına doğru zamanın belediye başkanı Hüsrev Yürür, şehirde başka yerlerle birlikte Cumhuriyet meydanını da ele aldı.
Önce bugünkü hükümet konağının oturduğu alandaki eski mezarlığı on metre kadar geriye, hükümet konağı tarafına çekerek alanı genişletti ve ortadaki yolu kaldırdı.
Sonradan mezarlık hep kaldırılarak Çakırtepe Mezarlığına taşındı ve yerine ilk hükümet konağı yapıldı. Şimdiki Hükümet konağı ise ilk bina yıkılarak onun kapladığı alana yapıldı.
Çınar ağacı meydanın simgesi olarak hep aynı yerdeydi ve olanlara şahitlik etti.
Meydan Perşembe’den getirilen parke taşları ile döşendi. İlk meydan, bir iki ufak değişlik ve ilavelerle Ünye’ye atmış yıl hizmet ettikten 2010 yılında yapılan düzenlemelerle bugünkü meydan ortaya çıktı.
Yeni meydanın yapılması için Ünye Belediyesi 2006 yılında proje yarışması açtı, yarışmaya Türkiye’nin ünlü mimar ve firmaları katıldı. Fakat, uygun bir proje çıkmadı diye Belediye yarışmayı iptal etti, bunun üzerine yarışmaya katılanlar Ünye Belediyesini mahkemeye verdiler, sonucu çok iyi bilmiyorum..
Daha sonra belediyenin mimar ve mühendisleri tarafından tasarlanarak yapılan yeni meydan bazı noksanları ve aksaklıklarına rağmen beğenilmiştir.
Ancak kullanımda meydanının bazı problemleri olduğu görülmüştür, şehir içi araç trafiğini felç eden meydan bu günlerde yeni bir proje ile kentin trafik ve yaya akışına uygun hale getirilmelidir.

Çınar Ağacı (Kavak Dibi)
Yirmili otuzlu ve kırklı yıllarda, henüz meydan özelliği taşımayan bu yerde bir kilise (bugün hamam), bir ilkokul sonradan Anafarta İlkokulu olacak (yıkıldı) bir cami (Saray Camisi) bir ulu çınar,liman dairesi, belediye binası, ve bir hapishane, mezarlık vardı.
1920 lerden sonra yavaş meydanda değişimler başlamış, belediye binası taşınmış, hapishane ve hükümet binaları da yer değiştirmiştir.
1940'ların sonunda başlayan düzenlemelerle mezarlığın kaldırılması ile bugünkü meydana doğru ilk adım atılmıştır. Meydanda zamanla her şey değişmiş bir tek Çınar ağacı olduğu yerde bütün bu değişimleri izlemiştir.
1950'li yıllarda çınarın iki gövdesi vardı. Yıldırım düşmesi sonucu biri yandı. Çınarın bir gövdesi de Saray Câmisi'ne doğru yatmış, eski belediye bu gövdeyi kestirmiştir.
Yeni iskele 1956 yılında Bayındırlık Bakanlığı tarafından yapılmış, Liman Başkanlığı'nın yeni binası da denizin doldurulması yoluyla aynı yıl inşa edilmiştir. Kaynak Aynur TAN

Çınar son olarak Saray Camisi tarafına bakan kolunun kırılması nedeni ile eski özelliğini önemli ölçüde yitirmiştir.
Çınar ağacı Ünye’nin beş yüz yıllık hikayesini saklamaktadır. Yaşının beş yüz yıla dayandığı kabul edilen ve dibine bir de bilgilendirme taşı dikilen anıt ağaç halen Ünye’nin simgelerinden biridir.
Çınar ağacı üzerine halk arasında anlatılan bir çok hikaye ve efsane vardır. Bunları doğrulatmak maalesef mümkün olmamıştır.
Çınar ağacını Fatih Sultan Mehmet’in 1463 yılında Trabzon’un fethinden dönerken diktirdiği efsanesi hayli meşhurdur. Fatih tam çınar ağacının olduğu yerde karaya çıkmış ve dinlenmiştir. Bundan sonraki en meşhur efsane idamların bu ağaçta gerçekleştirildiğidir.

Meydan birkaç mahallenin açıldığı yaya ve araç trafiğinin boşaldığı yerdir. Yeni düzenleme ile yayalar için daha çok trafiksiz alan yaratılmıştır. Eski meydanın tabanı Perşembe’den getirilen parke taşları idi, o yıllarda başka bir taban döşeme tekniği bilinmiyordu.
Yıllar içinde meydan birkaç değişikliğe uğradı fakat hiçbiri rağbet görmedi ve kaldırıldı.
Meydanın ismi hep Cumhuriyet Meydanı oldu hiç değişmedi. Bu adı belediye başkanı olan Hüsrev Bey belediye meclisinde ortaklaşa almıştı, yukarıda bahsettiğimiz gibi bundan önce Ünye’de bir meydan yoktu, kimse de meydan olmuş veya olmamış bilmiyordu.


Çınarın Gölgesinde
Cumhuriyet Meydanı
Kaynak: Aynur TAN
Meydandaki Atatürk anıtı ellili yıllarda henüz bir meydan özelliği yokken Ziraat bankasının yan tarafında bulunan parktaydı. Bu Güzel anıt kaldırıldı yerine hükümet konağı önüne Atatürk’ün bir büstü konuldu büst sonraki yıllarda kaldırılarak 1981 yılında şu anda meydanı izleyen Atatürk heykeli yapılmıştır.
Anıtın kaidesi Atatürk’ün samsuna çıktığı Bandırma vapurunu sembolize etmektedir.
Ünye Ziraat Bankası 1887'de açılmıştır. Meydanda yeni binalardan olan şimdiki binası 1957 Eylül ayında hizmete girmiştir. Arazisi Belediye Başkanı Burhan Artur tarafından satılmıştır. Ziraat Bankası binasının müteahhidi eski Belediye Başkanı Hüsrev Yürür'dür. Ziraat Bankasının bulunduğu yerde bir dönem yazlık sinema vardı..

Hükümet binasının ilk yeri şimdiki Ziraat Bankası ile Belediye binası arasında iki katlı bir bina idi. Bu bina 1954 yılında yıkılarak, meydan düzenlemelerinin bir parçası olarak orada var olan bir mezarlığın aynı tarihte kaldırılarak yerine Hüsrev Yürür tarafından yapılmıştır

Zamanın Belediye Başkanı Hüsrev Bey’in açarak Ünye’ye kazandırdığı meydan bugün Karadeniz şehirlerindeki en büyük meydanlardan biridir. Hüsrev Bey’in meydanla birlikte Ünye’ye yeni yollar açmak, mahalle ve şehirdeki yollara parke taşları döşetmek, elektrik getirmek, önce mahallelere sonra evlere su bağlatmak gibi unutulmaz hizmetleri vardır.
Hüsrev Beyden sonra aynı hızla devam edilse idi Ünye bugün çok başka yerde olurdu, ondan sonra gelen belediye başkanları 60 yıl içinde Ünye’yi kocaman bir köye çevirmeyi başarmışlardır.

Kaynaklar:
Eski Belediye Başkanı Hüsrev Yürür’ün anıları –Yaşar Karaduman
Aynur Tan. Çınarın gölgesinde Cumhuriyet Meydanı
Osman Doğan- Tarih Boyunca Ünye
Alıntı yapılmıştır.

Gelecek Hafta: Orta Çarşı


Bu Haber 1439 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI