Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Baharın Müjdecisi Nevruz-Yeni Gün
21 Mart 2016 Pazartesi 10:12

Baharın Müjdecisi
Nevruz-Yeni Gün

Bugün Ünye Tarih ve Kültür yolu duraklarından Orta Çarşıyı yazacaktık, bir değişiklik oldu, 21 Mart Gündönümü olması nedeniyle Nevruz - Yeni Gün adlı yazımızı öne aldık. Kültür Yoluna yarın Orta Çarşı ile devam edeceğiz.


Nevruz eski bir Selçuklu ve İran Takvimine göre yılbaşı ve baharın ilk günüdür, Farsça'dır, "Yeni Gün" anlamına gelir. Bazı yörelerde “Nevruz” bazı yörelerde hiç bilinmez, bazı yörelerde “Gün Dönümü” Bahar Bayramı” veya “Doğanın Uyanışı” denir
Bazı topluluklar bu bayramı 21 Mart'ta, bazıları da 22 veya 23 Mart'ta kutlarlar.
Kürtlerde, Nevruz bayramının Kürt mitolojisindeki Demirci Kawa Efsanesi'ne dayandığına inanılır. Anadolu ve Orta Asya Türk halklarında da Göktürklerin Ergenekon'dan çıkışı anlamıyla ve baharın gelişi olarak kutlanır.
Türklerde Nevruz
Türklerin Ergenekon'dan çıkmalarını, baharın gelişini, doğanın uyanışını temsil eder. Doğu Türkistan'dan Balkanlara kadar tüm Türk kavimleri ve toplulukları tarafından, M.Ö. 8ci yüzyıldan günümüze kadar her yıl 21 Mart'ta kutlanır.
Türkiye'de bir gelenek, Türk Cumhuriyetleri'nde ise resmi bayram olarak kutlanırken, 1995 yılından itibaren Türkiye tarafından Bayram olarak kabul edilmiştir..
Alevilerde kendi inançları içinde Nevruz bayramını kutlarlar. Alevilerde de Nevruz gününde gerçeklesen önemli olaylar söyle sıralanır:
Dünya kuruluşunu bugün tamamlar.
Hz. Ali bugün doğmuştur
Bugün Adem Peygamberin yaratıldığı gündür.

Farslar, Kürtler, Azeriler, Anadolu Türkleri, Afganlar, Arnavutlar, Gürcüler, Türkmenler, Tacikler, Kazaklar tarafından kutlanan geleneksel yeni yıl ya da doğanın uyanışı ve bahar bayramı olarak kutlanır.
Günümüzde sadece Kürtler tarafından kutlanan bir bayram algısı yaratılmıştır, doğru değildir.
Türkiye Türklerinde bazı bölgelerde unutulmuştur, fakat bazı yerlerde halen çok canlı olarak yaşatılır, asla bir ırka bir kavme, bir ulusa ait değildir, insanlığın ortak bayramıdır.
Her toplum kendisine özgü bir şekilde kutlar. Nevruz, Türklerin İslâmiyet’i kabul etmelerinden önce de kutladıkları önemli bir gündür. İslamiyet’ten sonra da Nevruzu bırakmadılar. Çünkü, Nevruz, bolluk, dostluk, bereket demekti.

Bu güne genelde Nevruz; Özbekçe: Navruz, Türkmence, Nowruz, Kazakça,Naurız, Kırgızca, Nooruz, Azerice: Novruz, Kırım Tatarcası: Navrez Kürtçe: Newroz, Karapapaklar’da Nevruz, Kırım Türkleri’nde Navrez, Batı Trakya Türkleri’nde Mevris, Makedonya ve Kosova Türkleri’nde Sultanı Navrız, Gagauzlarda İlkyaz Beyremi derler.

Gece ile gündüzün eşit olduğu 21 Mart'ta havalar ısınmaya, ağaçlar çiçeklenmeye, toprak yeşermeye, göçmen kuşlar yuvalarına dönmeye başlar.
Türklerde “baharın gelişi” önemli bir olaydı. Kimi topluluklar, bu günü Tanrı’nın dünyayı yarattığı gün, kimileri Nuh Peygamber’in yere ilk ayak bastığı gün, kimileri ise ilk insanın yaratıldığı gün olarak inanır ve kutlarlar..
Nevruz geleneği hiç bir din ile ilgisi olmayan dinlerden öncesine giden bir gelenektir, hiçbir dinin veya bir mezhebin veya bir ulusun bayramı değildir

Türk Cumhuriyetleri’nde Kırgızistan, Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Azerbaycan ile Tataristan 21 Mart Ergenekon/Nevruz Bayramı’nı “Milli Bayram” olarak ilan etmişlerdir.
Türkiye’de de 1991 yılında Türk Dünyası ile birlikte ortak bir gün olarak bu günü resmi tatil olmaksızın bayram ilan edilmiştir.

Türk Dünyasında Nasıl Kutlanır?
Çin kaynaklarında göre M.Ö. 200’li yıllarda Hun Türkleri tarafından bahar mevsiminde şenlikler düzenlendiğini belirtmektedir.
Baharın başlangıcı, gece ve gündüzün eşitlendiği 21 Mart gününe denk gelmesi halk tabiriyle havaların ısınmasına işaret ettiği gibi, yeni bir dönemin başlaması anlamını taşımaktadır.
Kazak Türkleri de Kırgız Türkleri gibi Nevruz törenlerinde mevlit okuturlar. O günü evler baştanbaşa temizlenir, yeni elbiseler giyilir. Ateş üzerinden atlanır. Çadırlar kurulup sofralar açılır.
Özbekistan’da Nevruza, Nevbahar denir. Özbekler ve Tacikler kız çocuklara Nevbahar ve Baharay adı verilir.- Türkmenistan’da Nevruz günü dünyaya gelen erkek çocuklara genelde Novruz, Novayi,kız çocuklara ise Novbahar,Novgül, gibi adlar verilir.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi illerimizden Gaziantep ve çevresinde 22 Mart gününe “Sultan Nevruz” adı verilir. Diyarbakır’da; Nevruz günü halk, eğlence ve mesire yerlerine giderek Nevruz’u kutlarlar.
Tekirdağ‘da Nevruz soğukların sonu, baharın başlangıcı olarak kabul edilir ve “Nevruz Şenlikleri” adıyla kutlanır. İzmir, Uşak, Sivas ve Şebinkarahisar’da hemen hemen aynı geleneklerin devam ettiği görülür.

Nevruz Ateşinin gizli anlamı
Nevruz geleneklerinden biri de ateş yakma ve üzerinden atlamadır.
Nevruz akşamı büyük ateşler yakarlar ve üzerinden atlarlar. Atlarken de ateşin kızıl nurunun kendilerine gelmesi, kendi hastalıklarının da ateşe geçmesini ifade eden sözler söylerler.
Türkistan Türkleri de hastalıklardan, talihsizliklerden kurtulmak için Nevruz törenlerinde ateşin üzerinden atlarlar.
Kötülüklerin yakılarak yok edileceği varsayılan ateşle bir yerde, karanlık ve hastalıklarla geçen uzun bir dönemin tüm yorgunluğunun ve sıkıntılarının atıldığına ve bu sayede gelecek her tür belaya karşı da korunma sağlandığına inanılır. Kaynak: Ekici (2002: 62)
Ateş üzerinden atlama eylemi ise bir temizlik ve “kötü ruhlardan arınma olarak kabul edilen bir davranış biçimidir

Yarın: Tarih ve Kültür Yolunda
Orta Çarşı

Kaynaklar:
Alaattin UCA-Türk Toplumunda Nevruz
Orta Asya Türklerinde Nevruz
Aragem
Kültür ve turizm Bakanlığı
Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü




Bu Haber 1682 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI