Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Yaşar Karaduman / ÇANAKKALE SAVAŞLARININI YÜZ BİRİNCİ YILDÖNÜMÜ (2) / Ünyeli Ali Rıza
2 Mayıs 2016 Pazartesi 11:41
Çanakkale’de Savaşına Ünye’den giden gönüllüler ve
Ünyeli Ali Rıza

Çanakkale savaşlarını yazan araştırmacılar beş Ünyeli gönüllü ve Ünyeli Ali Rıza’nın kahramanlıklarından bahsederler.
Yaptığımız araştırmalarda Çanakkale’de üç tane Ünyeli Ali Rıza bulduk.
Biri Ünye’den beş arkadaşı ile Çanakkale’ye gönüllü giden Ali Rıza, biri Ünyeli Üsteğmen Ali Rıza, biri de Yüzbaşı Ünyeli Ali Rıza. Üsteğmen Ali Rıza ile Yüzbaşı Ali Rıza ile muhtemelen aynı kişiler.

Beş arkadaş olarak gönüllü giden Ali Riza ile ilgili hikaye ise şöyle:
Haziran ayının sonlarında idi. Seddülbahir cephesinde, Kerevizdere mıntıkasında 7ci tümenimizin siperlerinde günlerden beri devam eden şiddetli muharebeler artik sükûnet bulmuştu. Ara sıra baskın ve baskın ihtimaline karşı şddetli ateş muharebelerinden başka, yalnız düşmana altı metre mesafedeki bomba siperlerinde muharebeler oluyor ve her iki taraf zayiat veriyordu.
Tümenin sağ tarafındaki 21ci Alay'ın Yüzbaşısı Saip komutasındaki 1ci bölüğünün siperleri ile düşman siperleri arasında mesafe altı metreden yüz elli metreye kadardı.
Bu günlerden birinde tabur emir subayı 1ci Bölüğe beş sivil şahış getirdi. Bunlar Karadeniz kıyıları halkından idiler. Çanakkale cephesinde şiddetli savaşları haber almışlar, orada ateş altında ve memleket müdafaasında ölmeyi istemişler ve müracaat etmişlerdi.
Bu arzularına müsaade edilmiş ve bunların keşif hizmetinde, siper baskınlarında, bilhassa subay esir almada, ağır makineli ganimet etmede kullanılacakları bölük komutasına verilmişlerdi.
Kendileri teçhiz edildi ve bir gün bölüğün cephesi gösterilerek misafir edildikten sonra ertesi gün vazifeye başladılar. Dönüşümlü bölüğün ilerisine emniyet ve keşif hizmeti için gönderiliyorlardı. Düşman keşif kollarına baskınlar yaptılar ve aldıklar silahlar getirdiler.
On gün içinde bunlardan ikisi şehit olmuştu. Diğerleri bölük komutanına geldiler "Yüzbaşım dediler, üç gündür gözetleme yapıyoruz, makineli tüfek ve bomba topu mevzilerini keşfettik. Bu gece yarısından sonra üçümüz makineli tüfek yuvasına baskın yapacağız"
Bölüğün bütün subay ve eratı, birçok arkadaşlarını şehit etmiş veya yaralamış olan düşman ağır silahlarının keşfinden memnundular. Bunlara karşı baskını ise, sevinç dolu heyecanla karşılıyorlardı. Fakat bir defa düşman siperine kadar yaklaşmak ve sonra çok kuvvetli olan tel örgülerden geçmek ve nihayet istihkâma baskın yapmak çok zor bir işti, muvaffak olunacağı şüpheli bir hareketti ve muhakkak ölümle karşılaşılacktı. Bölük komutanı gibi, bütün bölük eratı da bu yeni arkadaslarını kaybetmek istemiyorlardı.
Fakat onlar ölümü aramaya karar vermişlerdi. "Millet uğrunda canımız feda olsun" diyorlardı. Nihayet arzuları kabul edildi. Bu üç kişinin nereden ne suretle gidecekleri ve baskını nasıl yapacakları tespit edildi. Yanlarına yalnız beşer bomba ile kasatura ve kamalarını aldılar ve üç kahraman saat 1,30 da siperden çıktılar ve ölüm dolu korkunç karanlığa daldılar.
Tekmil bölük siperlerinde bu küçücük müfrezenin baskının neticesini bekliyordu. Bir saat geçti; hiçbir ses seda yoktu. Nihayet saat 2,45 de şiddetli bir bomba gürültüsü baskının başladığını anlattı. Derhal bütün İngiliz siperlerinde silahlar harekete geçtiler ve on beş dakika bu ateş bütün şiddeti ile devam etti. Ondan sonra ortalığı tekrar bir sükut bürüdü. Şimdi bütün gözler karanlıkları delerek bu kahramanların avdet edip etmeyeceklerini gözlüyordu.
Biraz sonra karanlıklarda sürüne sürüne gelen bir hayal göründü. Bu, kucağında bölük cephesini yan ateşine alan ağır makineli tüfek olduğu halde Ünyeli Rıza idi. Yanında arkadaslari yoktu.
"Yüzbasim dedi: Sessiz bir hareketle sipere sokulduk, fakat düşman burayı kuvvetli tutmuştu ve uyanık bulunuyordu. Bombalarla sipere atladık. Iki arkadaşım süngü ile hücum eden İngilizlerle boğuşurken ben kamamı çekerek tüfeğin basındaki dört İngiliz'i vurdum ve tüfeği aldım. Arkadaşlarım gırtlak gırtlağa yaptıkları bu savaşta süngü ile şehit edildiler"
Bölük komutan, Rıza'nın alnından öptü ve bütün siper eratı onu candan kutladılar. Bu kanlı sahada bıraktığı arkadaşlarının elemine gözleri yaşaran Rıza artik vatani vazifesini yapmış memleketine dönüyordu.
Kaynak: Kadri Perk, Çanakkale Savaslari Tarihi, askeri mecmua sayi 55, 1939, sayfa 175-176 (Kadri Perk, kitabina aldigi bu anektodu Çanakkale Muhaberelerinde Sebdül Bahir Cephesindeki Kerevizdere Mintikasinda harp eden 7.ciTümene bagli 21.ci Alayin 1ci Bölüğü Komutani Yüzbasi Saip Avcinin notlarindan aldığını belirtmektedir.)
Sabri Bacacı, Basbakanlık Devlet ArşivleriGenel Müdürlüğü, Sultanahmet -İstanbul

Ünlü Şairimiz Fazıl Hüsnü Dağlarca, Ünye’de köylerinde iken Çanakkale Savaşını duyan ve orada savaşmaya gönüllü giden kahramanlardan Ali Rıza’nın kahramanlık hikayesini duymuş ve onun şiirleştirmiştir.
Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın şiiri aşağıdadır. Diğer dört Ünyelinin ismi bilinmemektedir.
Yaptığımız araştırmalarda Ali Rıza hakkında başka bir bilgi bulamadık, Ünye’de hangi köydendi Çanakkale’ye nasıl gitmişlerdi, Ünye’de bıraktıkları kimseleri var mıydı bulamadık.
Yaşları ellinin üzerinde olan bu gönüllü kahramanların muhakkak geride bıraktıkları çocukları vardı, bunlar kimlerdi, halen yaşayan kimseleri var mı bilmiyoruz. Bilinen tek şey Çanakkale’deki kahramanlıkları idi.
Ruhları şad olsun.

Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın şiiri

ÜNYE’Lİ RIZA

Beş Karadenizliydiler,
Yaşları elliden öte köy köy,
Ünye'de köylerinde duymuşlardı Çanakkale Savaşlarını,
Başvurdular komutanlığa gönüllü oldular,
Verildiler 21ci Alayın 1ci Bölüğüne,
Üstleri başları köy köy.

Gözetlemelerde, keşiflerde çalıştılar
On gün içinde ikisi şehit düştü köy köy.
Üçü, dediler ki öğrendik şu kan yiyen düşman makinelisinin yerini.
Aşacağız tel örgülerden siperlerden, ulaşacağız, Tüfeği alıp getireceğiz, ha yüzbaşım?
İstediler, dayandılar, direndiler köy köy.

Kasaturalarını, kamalarını, beşer de bomba aldılar yanlarına,
Saat 1.30, karanlıkta yok oldular, düşmana doğru köy köy.
Bütün İngiliz Siperlerinde fırladı silahlar uykularından;
Tıs yok.
Gece daha gece. 2.45 de bomba patlamaları kocaman göklerce.
15 dakika toprak ateşle kükredi orda,
Sonra en kalın bir sessizlik sardı yeryüzünü köy, köy.

Bizimkiler bekliyordu göz kesilip, kulak kesilip varlığın öbür ucuna dek,
Biraz sonra sürünen bir karaltı, köy köy. Bu Ünyeli Rıza, kucağında düşman makinelisi, kan içinde,
Anlattı: Bombalardan sonra arkadaşları gırtlak gırtlağa boğuşurken, şehit olurken,
O makinelinin dört erini kamalamış, almış tüfeği,
Dönüvermiş Yüzbaşım köy köy.

Kaynak:
Fazıl Hüsnü Dağlarca:
ÇANAKKALE. DESTANI, S. 32-33.
Kitap Yayınlan, Ekin Matbaası İstanbul


Bu Haber 1629 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI