Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Yaşar Karaduman /Ünye’de Ramazan Topu ve Bir Davulcu İdris
4 Temmuz 2016 Pazartesi 09:47

Bizim kuşak çocukluk yıllarını ve Davulcu İdris’i, efsane davulu ve Ramazan’da attığı topu ile hatırlarlar.
İdris Emmi bütün Ramazan boyunca bu tekerlekli uzun namlulu topla iftar ve sahurlarda top atar, iftar ve sahur vaktini bildirirdi. Bu toplar Kurtuluş Savaşında kullanılmış toplardı Kara Kuvvetleri, belediyelere Ramazan topu atılması için vermişti. Bugün ömürlerini tamamlamış olup parklarda bazıları kalelerde sergilenmektedirler yerine ise artık iftar ve sahur vaktini bildirmek için ses bombası kullanılmaktadır..
Top Çakırtepede şimdiki Atakale’ye giderken baz istasytonu vericilerinin bulunduğu istihkam denilen Ünye’ye hakim bir yerdeydi.
Daha sonra teknolojinin gelişmesi ile birlikte emekliye ayrılmış bulunduğu yer yıkılıp park yapılınca top yakında bulunan o zamanki Hava Radar Üssünde korumaya alınmıştır, halen oradadır.
Davulcu İdris’in hikayesi her Ramazan bu topla yeniden başlar ve Bayramla biterdi. Çocukluktan çok iyi bildiğim tanıdığım İdris Emmi’yi yazmayı bu hikayeyi gelecek kuşaklara aktarmayı hep istemişimdir. O Ünye’nin bir daha benzeri gelmeyen renkli kişiliklerinden biriydi.

Davulcu İdris
Davulcu İdris alçak boylu, şişman, göbekli benim çocukluk yıllarımda kırk yaşlarında hoş sohbet, kalender, renkli bir kişilikti, Camcı mahallesinde yirmili yıllarda eski ahşap bir konakta dünya’ya gelmişti, annesinin adı Bülbül, babasının adı Efe Memed’ti.
Ramazan boyunca bu tekerlekli uzun namlulu topla her akşam ve her sahurda Ünyelilere vakti bildirirdi. Çocukluğumuzda evimiz Çakırtepe’ye yakın olduğu için akşamları topun doldurulmasında İdris Emmiye yardım eder, sağdan soldan bez parçaları toplar namlunun içine atar, o bunları bir sopa ile sıkıştırdı, arada bir o görmeden bir iki de taş koyardık. Sonra topun arkasına geçer ipini çeker patlatırdı içine koyduğumuz taşlar aşağıda evlerin çatılarına düşerdi, babacan tavrıyla kızardı bize
Bugün bu anıların üzerinde elli yıl geçti İdris Emmi gideli çok oldu, bizler büyüdük, okuduk
çalıştık sonra yine Ünye’ye başladığımız yere döndük. Şimdi anılarımız yazıyoruz, burnumuzun direğini sızlatan anılarımızı..

Ramazan’ın Son Topu
Son top atılıp Ramazan bitince alır eline davulunu bütün Ünye’yi dolaşır hem davul çalar, hem maniler söyler, bir aydır top atmanın bahşişini toplardı. Davulcu İdris’in manileri çok ünlüydü. Bir daha bir Davulcu İdris gelmedi. Bizim ve bizden sonraki birkaç kuşağın çocukluk anılarında Davulcu İdris ve manileri önemli bir yer tutar. O öldükten sonra bir benzeri daha yapılamamıştır.
Bayramın birinci günü davul yerinden çıkarılır, hazırlık yapılırdı, bir Türk Bayrağı uzunca bir sırığın ucuna bağlanır, davul omuza asılır sepet kola takılır yola çıkılırdı.
Buradan sonrasını en ufak kızı Necla anlattı bize, babası hakkında bir yazı hazırladığımızı, bazı bilgilere ihtiyacımız olduğunu söyleyince bizi kırmadı, sorularımızı bıkmadan cevaplandırdı.

Kızı Necla Anlatıyor
“Bayram sabahı davul çalmaya, orta caminin arkasından başlanılırdı, ertesi gün hamamın arkasındaki mahalleye sıra gelirdi, buraya zengin mahallesi derdik, bir kısmı para verir bazıları da lokum verirlerdi, bu mahallenin bahşişi bol ve lokumları tatlı olurdu, bazen çok zengin olup hiç bahşiş vermeyen pencereye bile çıkmayanlar da vardı. Saray camisi ve hükümet konağı arkasında bahşişler daha çoktu, lokumları daha büyük ve üzümlüydü.
O gün para olarak toplanan bahşişler akşam eve gelince bir örtünün üzerine dökülür, kağıt paralar bir tarafa madeni paralar bir tarafa ayrılırdı.
Bahşişleri eğer para ise bir kağıda sarılarak pencereden atarlar veya evin çocukları tarafından elden verilirdi. Aşağıya inecek kimsesi olmayanlar ve atmayı uygun bulmayanlar uzatılan bayrak direğine bağlardı, bayrak sopası bu nedenle biraz uzunca seçilirdi.
Bazı konaklarda davulcunun geleceği bilinir öncede hediyesi, para, lokum ve havlu olmak üzere bir bohça hazırlanırdı.
Biz bayramlarda dedem Veysel Kaptanın Konağında toplanırdık. Amcam Yaşar Kaptan kardeşlerin en büyüğü olduğu için baba yerine sayılırdı amcam Davulcu İdris gelene kadar defalarca sorardı “İdris’in hediyesi hazır mı?” diye..
Sırasıyla, Hamidiye Mahallesi, Çamurlu Mahallesi, Yalı, Orta Mahalle, Türbe Mahallesi, Burunucu Mahallesi derken en son kendi mahallesi Camcı Mahallesine gelirdi, böylece bayram turu biter, bayrak yıkanır dolaba konulur davul bir dahaki bayrama kadar duvara asılırdı. (Türbe Mahallesi Ortayılmazlar Mahallesinin Tepe Mezarlığına yakın, Camcı Mahallesi ise Çakırtepenin alt kısmıdır.)

Bu adet zamanla bitti
Zamanla pek çok yer gibi Ünye’de kültür değişikliğine uğradı, bazı gelenekler kayboldu, çocukken pencerede veya kapının önünde top sesi beklediğimiz o ramazan akşamları uzak geçmişte güzel anılar olarak kaldı.
Çakırtepe bizim evin hemen arka tarafındaydı, Davulcu İdris topu biraz fazla doldursa zelzele olmuş gibi camlar şangırdardı. Babam: “İdris yine topu fazla doldurmuş yıkacak bizim evi “ derdi.
Bir gün aniden gelen bir kalp kriziyle işten güçten elini ayağını çekti, eski ahşap konağın penceresine oturdu, ikinci kriz de geldi onu da atlattı, tedavi olmadı hafife aldı.
Oysa gençlik gitmiş, yıllar vücutta tamir edilmeyecek tahribatlar yapmıştı, alklü de biraz seviyordu İdris Emmi.. Üçüncü kriz bir Ağustos sabahı pencere kenarında yakaladı onu, sessizce düştü, bir daha kalkamadı. Birden bir çığlık kapladı mahalleyi, Davulcu İdris’in meşakkatli hayatı son bulmuştu
Ölümünden sonra aile ve çocuklar İstanbul’a ve Ankara’ya dağıldı. Ünye’deki evin bir odasına kendi eşyalarını kapatarak kiraya verdiler, bir gece ahşap konak yandı o yangından hiçbir eşya kurtarılamadı, davul, geçmişe ait fotoğraflar, Efe Dedenin tüfeği de yanan eşyalar arasındaydı, geçmişe ait ne varsa kül olup gitmişti.
Davulcu İdris’ten sonra bir daha bir Davulcu İdris gelmedi.
Topa gelince, eski Hava Radar Üssünde korumaya alınmış, boyanmış, bakımı yapılmış olarak durmaktadır.
Bu toplar görevini tamamladıktan sonra bazı belediyeler tarafından kalelerde veya uygun yerlerde halkın ziyaretine sunulmuştur.
Ortamahalle Muhtarı Seyhan İhtiyar zaman zaman topumuzun şehirde bir yerde sergilenmesi için girişimlerde bulunmuştur
Bu bölüm çok uzun bir röportaj hikayenin bir kısmıdır.
Hikayenin yazılmasında yardımları için kızı İdris Emmi’nin küçük kızı Necla Heysem’e teşekkür ederim.
Bu araştırmanın tüm yasal hakları yazarına aittir, kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir.



Maniler
A beylerim, a beylerim
Yan yana düşmüş evlerim
Komşunuzdan bahşiş aldım
Sizden de ayrı isterim

Gökyüzünün melekleri
Devran eder felekleri
Bugün bahşiş verenlerin
Zayi olmaz emekleri

Büyük cami direk ister
Söylemeye yürek ister
Benim karnım toktur ama
Kızım Necla börek ister

Buna bayram ayı derler
Bal ile kaymağı yerler
Eskiden adet kurulmuş
Topçuya bahşiş verirler




Bu Haber 769 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI