Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
YAŞAR KARADUMAN / TARİHTE ÜNYE'DE YAŞAMIŞ ULUS VE KAVİMLER (4) Firigyalılar-Frigler
14 Kasım 2016 Pazartesi 09:36
Milattan önce 15.000 yıl önce insanlı yerleşimim başladığı Ünye’de (bu zaman Taş Devrine rast gelmektedir) yaşamış, konaklamış, burayı yurt edinmiş, yönetimi altında bulundurmuş ulus ve kavimleri ve Ünye’nin bugüne gelişini, daha önce yazılmış araştırma, kitap belge ve bilgilerden bulabildiğimiz kadar yazmaya çalışıyoruz.
Bunları daha önce yazılmış sadece uzmanları tarafından anlaşılan bilgileri sade vatandaş ta bilsin diye sadeleştirdik.
Birinci bölümde tarihte Ünyeye bakış, ikinci bölümde Ünye’ye ilk yerleşen ve Türklerin ataları olduğu sanılan Kaşgalar’ı, üçüncü bölümde Kaşgalar’a son veren Hititleri, bu dördüncü bölümde de Frigyalıları inceleyeceğiz. Frigyalılar Anadoludaki Hititlerin egemenliğine son vermişlerdir.
Ünye’de diğer kavimlerde olduğu gibi Frigler’den de bir iz yoktur. Zaten Ünye Frigya’nın Karadeniz’deki son noktası idi. Burayı da Kale köyü yakınlarındaki demir maden ocaklarından dolayı ellerinde tutuyorlardı. Bu ocaklardan dolayı muhtemelen kaleyi de kullandılar fakat bilimsel bir araştırma olmadığı için kalede Friglerin ne yaptıkları hakkında bir bilgimiz yok.

Kalibler-Kalibiya
Aynı dönemde Ünye’de yaşamış bir kavim daha vardır Kalibler. Bu yüzden Ünye ve civarının adı o dönemde Kalibiya’dır. Tarih yazarları Halibler-Alibler, Alibiya, Kalibiya da derler. Hatta Ünye’nin eski adlarından biride Alibe’dir. Bu kavim hakkında elimizde çok bilgi yoktur, kim olduklarını nerden gelip nereye gittikleri bilinmiyor, demirci bir kavim oldukları ve Kale Köyündeki demir madenlerini işlettikleri bilinir.
Ünye’de yeni yapılan büyük turistik otelin adı bu kavimden etkilenerek KALİBİYA konulmuştur. Kalbiye ve Kalipleri muhtemelen gelecek sayıda yazacağız.

Frigler
M.Ö. 12. yüzyılın başlarında Hitit İmparatorluğu'nun yıkılmasıyla birlikte Anadolu da ortaya çıkan Friglerin kuzey sınırı Karadeniz kıyılarına kadar ulaşmaktaydı,
Güçlü bir uygarlık kuran Friglerin tarihi ve sosyal yaşamı hakkındaki ilk bilgileri öğrendiğimiz tarihçi Herodot ile coğrafyacı Strabon'a göre Frigler, Avrupalı bir kavimdi ve Anadolu'ya gelmelerinden önce “Brigler” olarak anılıyorlardı, Frigler, büyük olasılıkla MÖ 1200'lerde Trakya ve Boğazlar üstünden Anadolu'ya geldiler.
Merkezi Ankara-Polatlı-Yassıhöyük-Gordion olan Friglerin kuzeyde özellikle Kızılırmak kavisinin içinde ve Sinop, Samsun ve Oena (Ünye) kadar yayıldıkları görülmektedir. Frig yerleşimlerinin sayısı Orta Karadeniz bölgesine gelindiğinde artmaktadır. Bu bölgede sürdürülen çalışmalar, Frig yayılımın Sinop, Samsun, Onea, Tokat ve Amasya illerine kadar ulaştığını göstermiştir.
M.Ö. 7ci Yüzyıl sonlarında Karadeniz’e açılan Miletoslular, Anadolu kıyılarında başlıca Sinop (Sinope), Amisos (Samsun) Onea (Ünye) Giresun (Kerasos), Trabzon (Trapezos) gibi ticaret ve balıkçılık merkezleri, tüm Karadeniz çevresinde de yaklaşık 90 koloni kenti kurarak buralara yerleştiler. Kaynak: Karadeniz Arkeolojisini Araştırma Merkezi
Anadolu tarihindeki en farklı uygarlıklardan biri olan ve kökenleri Balkanlar olan Frigler’in tarih sahnesinde görünmesi M.Ö 750 yılına denk gelmektedir.
Hitit İmparatorluğu’nun yıkılmasının ardından kurulan uygarlıklardan biri olan Frigler, Anadolu’daki dağınık boylar ve düzensiz siyasi yapı nedeniyle ancak M.Ö 750 yılında siyasi bir devlet oluşturabilmiştir.

Frigler’in ilk kralları ise Gordious’dur ve bu yüzden başkentlerine Gordion adı verilmiştir. Tarih sayfalarında sıkça adı geçen kral Midas ise, yine bir Frig kralıdır. Midas ile güçlü dönemlerini yaşayan Frigler, Roma dönemine dek Anadolu’da varlığını sürdürmüştür.

Friglerin dilleri
Frig Dilinin biraz Hellenceye (Eski Yunan) biraz, Ermeniceye benzediği söylenir, Hint-Avrupa kökenlidir ve yazıları ile ilgili oldukça sınırlı bir bilgimiz vardır. Friglerin kendine has bir yazı sistemi Arami (Hz İsa’nın doğduğu bölgede konuşulan ve İncilin yazıldığı dil) ve Ege yazı sistemlerinden etkilenerek meydana gelmişe benzemektedir.
Bazı bronz vazolarda Erken Yunan yazısının alfabesine benzer Frigce yazılar vardır. Aynı yazıları kayalara yazılmış yazıtlarda da görüyoruz. Bu yazıların tarihi milattan önce 7. yüzyıla kadar gider.
Yunanca ile karışan Frig dili milattan sonra 3. yüzyıla kadar yaşamıştır. Bir Türk araştırmacı da Frig alfabesinin Göktürk alfabesine benzediğini iddia eder.

Frigler'in Yıkılışı
Anadolu'da kısa bir süre egemenlik kuran Frigler, milattan önce 700 yıllarında Kafkasya üzerinden gelen Türklerin ataları oldukları kabul edilen Kimmerler tarafından yıkılmışlardır.
Frig-Kimmer savaşı sonunda Kimmerler, Frigya’yı istila ederler. Kral Midas bu yenilgi sonucunda intihar eder. Kimmerler’in yaktığı Gordion kentinden kaçan Frig’ler, küçük beylikler halinde bir süre daha varlıklarını sürdürseler de daha sonra Lidya’lıların egemenliğine girerler.

Frig Dini
Ana Tanrıça inanışı, Frigler tarafından da benimsenmiştir. Frig dinine göre dağlarda yaşadığına inanılan Kibele; genç kızların, doğanın, şehirlerin, bolluğun ve tarımın bir koruyucusuydu.
En çok tarımla uğraşmışlar, hukuk kuralları ve dini inançları tarıma bağlı olarak gelişmiştir. En önemli tanrıları bereket tanrıçası olan Kibele'dir
Kaya mimarisi başta olmak üzere altın, gümüş işlemeciliği, seramikçilik, hayvancılık gibi alanlarda ileri gitmişlerdir.

Frig yerleşimlerinin sayısı Orta Karadeniz bölgesine gelindiğinde artmaktadır.. Bu bölgede uzun yıllardır sürdürülen çalışmalar, Frig yayılımın Sinop Samsun, Ünye Tokat ve Amasya illerine kadar ulaştığını göstermiştir. Söz konusu illerde Frig malzemesi tespit edilen önemli yerleşimler, kıyıda Samsun-İkiztepe ve Akalan Kalesi, iç kısımda bulunan Tokat-Maşat Höyük’tür.
Tarım ve hayvancılığın gelişmesine katkıda bulunmuşlar ve yaptırımları oldukça ağır olan ve üretimi koruyan yasalar oluşturmuşlardır.
Tapates denilen halı ve kilimleriyle ünlenmişlerdir.
Bahar aylarında şenlikler yaparak tanrılarına karşı görevlerini yerine getirirlerdi. Frigler, ölülerini kayalara oyulmuş mezarlara veya tümülüslere gömmüşlerdir.
Kimmerler, devletin siyasi varlığına son verince Lidya egemenliği altında yaşamışlardır.


Kaynaklar:
Karadeniz Arkeolojisini Araştırma Merkezi,
Anadolu uygarlıkları,
Erhan Altunay,


Bu Haber 665 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI