Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
YAŞAR KARADUMAN / TARİH BOYUNCA ÜNYE’DE YAŞAMIŞ ULUSLAR VE KAVİMLER (17) 1900 Başlarında Ünye
13 Şubat 2017 Pazartesi 08:56
Çıkan kısımların özeti:
Yirmi bin yıl önce insanlar gelip Ünye’de yerleşmeye başlamışlardı. Bu dönem Taş Devri’ne rastlıyordu. Bu insanların nereden geldiklerine dair tarih bize bir bilgi ulaştırmamıştır.
1965 yıllarında Ünye civarında mağaralar ve kaya mezarlarında araştırma yapan, kendisi de Ünyeli olan İlk Çağlar Tarihi uzmanı Prof. Dr. İsmail Kılıç Kökten insanların o yıllarda Ünye’de yerleştiklerini bulmuştu.
Bir ortaokul öğrencisi iken Hocam Orhan Bora, Kökten Hoca ile beni de kazılara göndermiş “Sen bu gibi şeyleri seviyorsun hem hocaya yardım edersin, yaptıklarına dikkat et ileride arkeoloji okursan faydası olur demişti, ben o zamanlar arkeolog olmak istiyordum.
Bütün yaz boyunca, Kökten Hoca ile gezmediğimiz köy, mağara, kazmadığımız mezar kalmadı. Bunlar normal mezarlar değillerdi kaya mezarları idi. Bu kazılarda çok önemli şeyler bulundu, Hoca, taş deri insanlarının taştan yaptığı baltalar, hayvan kemiklerinden mızraklar, bıçaklar bulmuştu.
Bunları Hocam Orhan Bora Anafarta İlkokulunda bir camlı dolapta koruyordu, okul yıkılınca Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesine götürüldü. Bir gün bunları yazacağımı bilseydim Hoca’yı daha dikkatli dinlerdim, Hoca bana o kadar şey anlatmış ve öğretmişti ki bulduğumuz şeylerin ne olduğunu ve hangi zamana ait olduklarını anlayacak düzeye gelmiştim. Çocukken öğrendiğim mezarlar ve mezar taşları ile bilgiler bugün bile işime yaramaktadır.

Bu güne kadar belgelerde bölük pörçük bulunan Ünye’nin tarihi hakkındaki bilgileri toparlayıp on yedi sayıdır “ TARİH BOYUNCA ÜNYE’DE YAŞAMIŞ YERLEŞMİŞ ULUS VE KAVİMLER” adı altında yazıyoruz.
20.000 yıl önce buraya gelip yerleşen insanlardan tarihin bize aktardığı bir bilgi yok, ilk bilgilerimiz Milattan Önce 4000 yıllarına dayanıyor. Sümerler bu yıllarda ortaya çıkıyorlar ve yazıyı 3200 yıllarında bulduktan sonra bilgiler çoğalıyor.

İlk İnsanlar
Bilimsel araştırmalara göre, en ilkel insan tipi ortaya çıkışı 2 milyon yıl önce Afrika’da ortaya çıkmış. Yaklaşık 250 bin sene önce, göç ederek çok uzaklara gidebilen insan tipi gelmiş, alet yapabilen insan tipi de yaklaşık 100 bin sene önce ortaya çıkmış. Bu insan tipine Homo sapiens denilmiş.
Bu insanların ilk 9 bin yıl içinde Avustralya ve Sibirya’ya kadar dağıldıkları tespit edilmiş.

Anadolu’da ilk yerleşimler, Milattan Önce on bin yıllarına kadar gitmektedir.
Biz Ünye’yi yazarken Hititlerden başladık, Hititlerden sonra Ünye’ye Türk sanılan Kimmerler ve Kaşkalar geldiler, peşinden Lidyalılar, Frigler, Persler Helenler, Büyük İskender, Pontus Krallığı, Roma İmparatorluğı, Doğu Roma İmparatorluğu, Bizanslılar, Büyük Selçuklu Devleti, Anadolu Selçuklu Devleti, Danişmetliler, Trabzon Rum İmparatorluğu, Canik Beylikleri, Hacıemiroğlu Beyliği ve en sonunda Osmanlılar geldiler. Bunların dışında Ünye’den adını bulduğumuz ama haklarında bilgi bulamadığımız irili ufaklı yirmi kavim daha gelip geçmiştir. Halipler, Tibarenler, Misonikler gibi..
Bu kavimlerden bize ulaşan bir eser yoktur. En yakın Osmanlılardan bile bir şey kalmamıştır. Burada yaşamış Rumlardan 1800 lü yıllara ait iki kilise ve yakın döneme ait bir iki Osmanlı Konağı kalmıştır.

Cumhuriyet Döneminde Ünye
Bugün Cumhuriyet döneminde Ünye’yi anlatacaktık, baktık ki Osmanlının son yıllarında Ünye’de birçok gelişme var. 1830 dan itibaren ve 1900 yıllarında Cumhuriyet’e gelene kadar yapılmış önemli işler bulduk. Bunları belirtmek gerekti
1800 lü yıllara kadar Ünye çok sakin bir hayat geçmişti. Tarih bize bu yıllara ait çok fazla bilgi vermez. Fakat 1800 lü yıllardan sonra Ünye birden öne çıkar.
Ünyeli genç tarihçi Osman Doğan’ın 2003 yılında yayınladığı ‘Tarih Boyunca Ünye” adlı eser bize 1800 lü yıllara ait oldukça önemli bilgiler vermektedir. Buradan çıkardığımız olayların içinde bugüne kadar hiç bilinmeyen yazılmamış ve belki de hiç bilinemeyecek kadar önemli şeyler vardır.
Bunları ileride peşimizden gelen genç tarihçiler daha iyi yazacaklardır. Belki bizim bugün topladıklarımızı, bulduklarımızı ve yazdıklarımızı da kaynak olarak kullanacaklardır. Ancak, daha iyisi yapılana kadar en iyi araştırma budur. Bu bile bu zamana kadar yoktu, üniversite öğrencileri, yüksek lisans yapanlar, doktora tezi yazanlar, doçentlik tezi yazanlar gelip benden Ünye hakkında bilgi istiyorlardı, bunları bir yerde onlar için buldum, toparladım ve yazdım.
Artık Ünye tarihi hakkında elimizde çok yeterli olmasa da bir doküman var. Daha iyisini bu çocuklar mezun olunca yaparlar. En azından biz onlara bir şeyler yazarak bırakıyoruz.. Aslında bizde çok geç kaldık, bu çalışmalara elli yıl önce başlamak gerekti, elli yıl önce ben çocuktum, bir gün böyle bir şey yapacağımı bilseydim 1860 yıllarında doğan insanlar hayattaydı sorar öğrenirdim ne yazık ki geç aklımız başımıza geldi

Ünye ve 1832 Nüfus sayımı
Osmanlı Devleti'nde ilk genel nüfus sayımı 1831 tarihinde İkinci Mahmud zamanında yapılmıştır. Osmanlı Devleti bu sayımla; müslim ve gayri müslim nüfusu ortaya çıkartmayı, böylece II. Mahmud döneminde Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılıp yerine yeni bir ordunun kurulması için askere alabileceği Müslüman erkek nüfusun, tespiti gayesini gütmüştür.
Ünye’de yapılan sayıma ait bilgiler geçen yıl İstanbul Ünyeliler Derneği tarafında günümüz Türkçesine çevrilerek yayınlamıştır. Bu eser bize o yıllara ait Ünye ve köylerinde oturanlar hakkında inanılmaz bilgiler vermektedir. İnsanlar dedelerini ve atalarını bu kitapta bulmaktadırlar.
Yine Ünyeliler Derneğinin yayınladığı “Ünye Şeriye Sicili”1830 yıllarına ait mahkeme kayıtları da o yıllarda Ünye’de cereyan etmiş ve mahkemelere yansımış sosyal ve ekonomik olaylar hakkında bilgiler vermektedir.
Gelecek Hafta:
Birinci Dünya Savaşında Ünye


Bu Haber 558 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI