Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
YAŞAR KARADUMAN / ÇANAKKALE SAVAŞLARININ YÜZ İKİNCİ YILI (4) “ÇANAKKALE’DEN SAĞ ÇIKAMAYIZ”
10 Nisan 2017 Pazartesi 09:23
Çanakkale, Birinci Dünya Savaşında Türkiye'nin çarpıştığı on cepheden biriydi. Türk kara ordusu, savaş araç ve gereçleri bakımından çok zayıftı. Savaş sırasında Türkiye, müttefiklerinden beklediği yardımı göremedi.
Çanakkale Boğazı’nın deniz gücüyle geçilemeyeceğini anlayan İtilaf Devletleri, kara ve deniz araçları ile yapılacak geniş çapta bir çıkarma harekatında karar verdiler..
Kuvvetlerin Kahire, İskenderiye ve Limni adasının Mondros limanında toplanmaya başlaması, bir saldırının habercisiydi.
Plana göre; İngilizler Seddülbahir’e çıkarılacak, onu sırası ile Fransız Tümeni ile 2’nci İngiliz Deniz Tümeni takip edecekti.

Çanakkale’de İnsanlar Birbirini
Boğazlıyorlardı
İngilizler Nisanda çıktıkları Gelibolu yarımadasında fazla ilerleyemediler. Mayıs ayı karşılıklı siper savaşları ile geçti.
Haziran'da İngiliz ve Fransız ordusu, Türk ordusu üzerine, top ateşi desteğinde taarruza geçti. Bu hücum, Çanakkale'deki en kanlı muharebe oldu.
Düşman ilerlemeyi başaramadı, yeni bir çıkarma yapmaya karar verdi. Amaç, Anafartalar platosunu ele geçirmekti. Taze kuvvetler, Ağustos başında Suvla kıyılarına, baskın halinde çıkarma yaptılar. Bunun üzerine Mustafa Kemal'in emriyle 28 ci ve 41 ci alaylar, 10 Ağustos'ta hücuma hazırlandı. Düşman, Mustafa Kemal'in yönettiği bu harekâtla, ağır kayıplar vererek püskürtüldü.
1915 yılının sonbahar ayları, kanlı fakat sonuç alınamayan çarpışmalarla geçti. Başlangıçta üç gün içinde Çanakkale Boğazını geçeceklerini sanarak giriştikleri savaşı bir an önce sonuçlandırmak isteyen İtilâf Devletleri, yeni kuvvetler sağlamağa çalıştılarsa da sonuç alamadılar. General Monroe, Çanakkale'nin boşaltılması gereğini belirten rapor verdi.

Kumkale Muharebeleri
(25-27 Nisan 1915)
Gelibolu Yarımadası’na çıkarılacak birliklerin harekâtına yardım etmek için Türk kuvvetlerinin meşgul edilmesi amacıyla Kumkale’ye aldatma niteliğinde bir çıkarma yapılmasına karar verilmiştir.
25 Nisan 1915’te Fransız birlikleri, Kumkale bölgesinde kıyı başını ele geçirmiş ancak bölgede bulunan Türk birliklerinin kahramanca savunması karşısında ilerleyememiş ve 26-27 Nisan gecesi çekilmek zorunda kalmıştır.

Seddülbahir Muharebeleri
(25 Nisan-9 Ocak 1916)
İtilaf Kuvvetleri, Gelibolu Yarımadası güneyinde taktik açıdan bir kilit nokta oluşturan Alçıtepe’yi ele geçirmek amacıyla, çıkarma yeri olarak Seddülbahir bölgesindeki beş ayrı sahil kesimini çıkarma noktaları olarak seçmiştir.
25 Nisan 1915 günü Seddülbahir’i savunan 26 cı alay kendisinden dokuz kat daha fazla üstünlüğe sahip İngiliz-Fransız kuvvetlerini durdurmayı başarmış ve onları hedeflerine ulaşmaktan alı koymuştur.
Seddülbahir bölgesindeki çarpışmalar, 13 Temmuz 1915 tarihine kadar çok kanlı karşılıklı taarruzlarla devam etmiştir.

Arıburnu Muharebeleri
(25 Nisan 1915-6 Ağustos 1915)
Çıkarma Harekâtı, 25 Nisan 1915’te gün ağarmadan Avustralya ve Yeni Zelandalılardan oluşan Anzak birlikleri ile Büyük ve Küçük Arıburnu bölgelerinde başlamıştır.
Anzak birliklerini ilk karşılayanlar, 27ci Alay’ın 82’nci Bölüğünden bir takımdır. Bir avuç Türk askerinin kahramanca direnişiyle karşılaşan Anzak kuvvetlerinin düzeni bozulmuş ve planlanan hedeflerine ulaşmakta gecikmişlerdir.

Kanlısırt ve Conkbayırı
Muharebeleri
İtilaf kuvvetlerinin 6 Ağustos 1915 akşamı başlatacağı Anafartalar sahillerine yönelik ikinci çıkarma harekâtı üzerine Kanlısırt üzerindeki Türk hatları, denizden ve karadan yoğun topçu ateşiyle dövülmeye başlamıştır.
Saat 17:30’da Anzak birlikleri taarruza geçmiştir. Bombardımanda ağır hasar gören Türk siperleri içinde göğüs göğse kanlı çarpışmalar yaşanmıştır.
Bu taarruzdan amaçladığı sonuçlara ulaşamayan Anzak birlikleri ilk anda ele geçirdiği siper hattıyla yetinmek zorunda kalmıştır.

Anafartalar Çıkarması,
Anafartalar ve Conkbayırı Muharebeleri
(6 Ağustos-20 Aralık 1915)
Birinci Anafartalar Muharebesi adıyla anılan bu muharebe iki gün sürmüş ve İngilizlerin ilerleme planları başarısızlıkla sonuçlanmıştır.
Son kez 27 Ağustos 1915’te Bombatepe’ye taarruz eden İngilizler bir kez daha hedeflerine ulaşmayı başaramamışlardır. 27 Ağustos sonrasında ise bölgedeki çarpışmalar, İngilizlerin Arıburnu ve Anafartalar bölgelerini tahliye ettiği 20 Aralık 1915’e kadar mevzi muharebeleri şeklinde devam etmiştir.

İtilaf Kuvvetlerinin
Gelibolu’yu Tahliye Etmeleri
(8 Aralık 1915 – 9 Ocak 1916)
Artık, itilaf Devletleri’nin ne kuvvet göndermeye takati ne de Çanakkale’yle uğraşmaya tahammülü kalmıştır. İtilaf Devletleri, 8-20 Aralık 1915’te Anafartalar ve Arıburnu bölgelerini, 28 Aralık 1915 – 9 Ocak 1916 tarihleri arasında da Seddülbahir bölgesini tahliye etmişlerdir. Tahliye işlerinin çok iyi planlanması, gizliliğe ve sessizliğe dikkat edilmesi, hava şartlarının uygun olması gibi nedenlerle İtilaf Devletleri, kuvvetlerini başarıyla geri çekmişlerdir.

Tüm yetki Mustafa Kemal'de
6 Ağustos'tan itibaren Arıburnu ve Anafartalar Cepheleri ateş içindedir. Savaş zirve noktasındadır. Düşman denizden sürekli çıkarma yapmaktadır. Karaya durmadan birlikler çıkmaktadır. Diğer taraftan kumandanlar çok sıkıntılı ve gergindir. Her şeyden önce Ordu kumandanı bir Almandır: Liman Von Sanders. Bu durum Mustafa Kemal'i çok rahatsız etmektedir. Bu kumanda karışıklığı mutlaka düzeltilmelidir.
Mustafa Kemal bütün sorumluluğu alarak tüm kuvvetlerin emrine verilmesini ister. Bunun üzerine 8 Ağustos gecesi Anafartalar Grubu Komutanlığı'na tayin edildiği bildirilir. "

Mustafa Kemal, düşmanın şiddetli ve seri bir baskın ile mağlup edilebileceğine inanmaktaydı. Bunun ispatı için de, geceyi taarruzu yapmayı düşündüğü ana kuvvet olan 8. Tümen birliklerinin başında geçirmiştir.
Taarruz, planlanan şekilde hızlı başlamış, saatlerce süren, Yarımada’nın bu en kanlı süngü muharebesinde galip olan, Türk tarafı olmuş, Fransız Tugay Komutanı General Boldvin ile kurmay başkanı da öldürülmüştü.

Geliboludan Tahliyeye Karar verildi
İngilizler bütün bu boğuşmalardan sonra yarımadada geçirilecek bir kışa hazırlanıyorlardı ki Britanya Hükümeti, Britanya Savaş Bakanı Mareşal Lord Kitchener’in cepheyi ziyaretinden sonra, “BİZ BURADAN ÇEKİLMELİYİZ YOKSA SAĞ ÇIKAMAYIZ” diyerek tahliyeye karar verdi.
Gelecek Hafta: Kaçıyorlar..

Kaynaklar ve alıntılar.
(1) Gürsel Göncü, Şahin Akdoğan,
(2) T.S.K (Çanakkale Destanı kitapçığı)
(3) Erhan Metin, Sözün Bittiği Yer Çanakkale, Mart 2008, s. 47
(4) T.S.K (Çanakkale Destanı kitapçığı)


Bu Haber 404 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI