Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
YAŞAR KARADUMAN / TARİHİN SAKLADIĞI SIRLAR: *5 Velibayraktar köyüne adını veren Veli Efendi
18 2017 Pazartesi 09:25
Yurt dışında iken izine geldiğim bir yıl Ünye’de bir Alman bayan arkeolog bana Kalenin tarihini ve Haznedar Süleyman Paşa Sarayını sormuştu.
Çocukluğumdan beri, adım atmadığım yer kalmamış bu şehirde burnumuzun dibindeki, çocukken bahçesinden erik armut, ne varsa çaldığımız, her yıl okullar kapanmadan, pikniğe geldiğimiz Paşabahçe'yi, orada bir zamanlar var olmuş Haznedar Süleyman Paşa Sarayını ve kaleyi bilemediğim için çok utanmıştım.
Bu ikisini bir gün yazacağım dedim ve önce bu sarayı iki yıl gibi süren bir çalışmadan sonra yazdım, bittiğinde bu gazetede birkaç yıl önce onbeş hafta boyunca yayınlandı. Kaleyi ise halen çözemedik.

Orta Asya’dan Geliyorlar…
Ünye’deki bu sarayı yaptıran Haznedarların tarihteki yolculuğu 1200 yıllarında Ortaasya'dan yola çıkan Oğuz Türklerinden Tavat Boyunun Gürcistan'a gelip yerleşmesi ile başlar.
Tarih sahnesine çıkışları ise ailenin büyük atası Behram Bey'in, Caniklioğulları'na damat ve hazinedar olduğu1700 yıllarının ortalarıdır.
Caniklioğulları'ndan Trabzon valisi Ali paşa Gürcistan'da bir görev sırasında Tavat oymağı ve bu oymaktan Behram Bey'le tanışır dönerken, onu birlikte getirir ve kendisinden sonra vali olacak olan kardeşi Canikli Süleyman Paşa'ya hazinedar olarak verir.
Bazı yerde Haznedarların Gürcü asıllı oldukları anlatılır Gürcistan’dan geldikleri doğru ama Gürcü oldukları tamamen yanlıştır, ailede ataları dahil kimse Gürcüce bilmez, Gürcülerle bir akraba ilişkileri olmamıştır. Canikli Ali Paşa ise Ünyelidir, Ünye’ye de Afganistan’ın bilemediğimiz bir şehrinden gelip yerleşmiştir. Mezarları on yıl önceye kadar Kavaklar mevkiindeydi, gidip görmüştüm, sahip çıkmadığımız için kayboldu ve yerine bina yapıldı
Behram Bey'in, Caniklioğlu Süleyman Paşa'nın kızından yedi çocuğu oldu.
Bunlardan Süleyman adındaki çocuk ileride Haznedarzade Süleyman Paşa olarak Trabzon'a vali olacaktır. Bu iki ailede Süleyman adı çoktur, aklınız karışmasın.
Böylece Ünye, Fatsa, Çarşamba, Samsun, Bolaman, Ordu ve Aybastı'daki Hazinedarzade'lerin Karadeniz bölgesindeki hakimiyeti başlamış olur.
Hazinedarzade Süleyman Paşa daha Trabzon'a vali olmadan Ünye'deki sarayın yapımına başlar, yıl 1808 dir, saray 1815 te biter. Süleyman Paşa sarayda fazla oturamaz 1817 yılında vefat eder.
Saray tahminen 1851-52 yıllarında yanar.
Süleyman Paşa 1818 yılında Trabzon valiliğinden Alaiye (Alanya) sancak beyliğine atanıp görev yerine gitmek üzere Trabzon'dan yelkenli ile yola çıktığında ağır derecede nefes darlığı ve sıtma hastasıdır, Ünye'de karaya çıkmak zorunda kalırlar, Ünye'den Çarşamba'daki konağına götürülür ve orada vefat eder. Yerine en büyük oğlu Osman Paşa vali atanır.

Osman Paşa
Osman Paşa, Ünye'deki Hazinedar ailesinin çıkış noktasıdır.
Osman Paşa Çarşamba’da doğmuştur, doğum tarihi bilinmiyor. Erbaa ilçesinden Zernuşah, Gülbeyaz ve Pembe Hanımlarla evlenmiştir. Osman Paşa’nın bu hanımlardan beş erkek evladı ve yedi kız çocuğu olur, bunlar: Süleyman, Esat, Mehmet Tahir, Hasan ve Mehmet Nurettin. Kızlar: Zineti, Şakire, Behiye, Fatma Emine Naile Asiye ve İsmet.
Ünye’deki Haznedarlar Osman Paşa’nın çocuklardan Mehmet Nurettin ile devam eder. Mehmet Nurettin’in 1864 yılında Nuri Paşa adıyla Ünye Sancak Beyi olduğu söylenir, fakat arşivlerde buna ait bir belge yoktur
Nuri Paşa’nın Mazhar, Asaf ve Fethiye Hanım adında üç çocuğu olur.
Halen Ünye’de yaşayan Prof. Dr. Ayşe Haznedar Yalın Nuri Paşanın
oğlu Asaf Bey’in oğlu Hamit Beyin kızıdır.

Bayraktar Veli Efendi
Bu bilgi değerli hocamız Merhum Orhan Bora’nın 1968 yılında yayınladığı “TURİSTİK YEŞİL ÜNYE REHBERİ” nden alınmıştır.

Burada anlatılmak istenen kişi bir köye adını veren Bayraktar Veli Efendi Nuri Paşanın bayraktarıdır.
Nurettin Paşa topladığı ordu ile 1854 yılında Kırım Savaşına iştirak eder ve muzaffer olarak memleketine döner.
Kırım Savaşı, 1854- 1855 tarihleri arasında Sultan Abdülmecid döneminde Osmanlı, Fransız ve İngilizlerin Rusya'ya karşı yaptıkları savaştır.
Nuri Paşa’nın birliğinin bayraktarlığını da Ünye-Tekkiraz Kenahor köyünden Veli Efendi yapmıştır.
Veli Efendi çok dindar bir zat olup arzusu şehit olmakmış, fakat savaştan gazi olarak dönünce çok üzülmüş, Nuri Paşa kendisini üzülmemesini “sen benim daimi bayraktarımsın” diyerek teselli etmiş ona Bayraktar adını vermiş ve Velibayraktar adını da Tekkiraz’a bağlı adı Kenahor olan Köyüne vermiştir.
Bu olay başbakanlık arşivlerinden çıkarılarak 1935 yılında çıkan soyadı kanunu ile Veli Bayraktar’ın akrabası olan Avukat Hasip Bilgiç’in başvurusu üzerine yasal olarak tescil edilmiştir.
Ünye Sancak Beyliği Sultan Abdülaziz zamanına kadar devam etmiş 1868 de Ünye ilçe olarak Samsun’a bağlanmıştır. Daha sonra 1934 yılında geçici olarak Ordu’ya bağlanacak ve öylece bugüne kadar kalacaktır.
Ünye Sancak beyliğinin sınırları tapu kayıtlarında Ünye, Terme, Fatsa, Niksar ve Erbaaya kadar uzanıyordu. Kaynak: Turistik Yeşil Ünye Rehberi-Orhan Bora 1969

Velibayraktar Köyü
Sitesinden alınan Bilgiler
Adını Gazi’den alan köyümüz…
Bölgemiz Sancak Beyliği olarak Trabzon’a bağlı iken, Ünye Sancak Beyi MEHMET NURETTİN PAŞA 1854 yılında ordusu ile Kırım Savaşları’na gönderilir. Nurettin Paşa Ordusu’nun bayraktarlığını yapan Ünye’nin KENEHOR köyünden VELİ adında bir zattır. Şehit olmak arzusunda olan Veli Efendi en ön saflarda çarpışmış gazi olarak dönmüştür. Bu duruma oldukça üzüldüğünü gören Sancak Beyi de Veli Efendi’nin gönlünü alarak “Bundan böyle ölünceye dek ordumun bayraktarısın, adın da VELİ BAYRAKTAR olsun.” demiş ve KENEHOR Köyü’ne de VELİBAYRAKTAR adını takmıştır. Velibayraktar burada vefat etmiştir.
1934’te çıkarılan Soyadı Kanunu ile Velibayraktar’ın kardeşinin oğlu avukat Ahmet Hasip BİLGİÇ askerlik şubesinden aldığı kayıtları Ankara’ya yollar ve VELİ BAYRAKTAR isminin köye verilmesini, ister ve Bakanlar Kurulu kararı ile 1934’te KENEHOR Köyü’nün ismi VELİBAYRAKTAR olarak değişir.
Kaynaklar:
Orhan Bora-Turistik Yeşil Ünye Rehberi
Velibayraktar köyü internet sitesi
Yaşa Karaduman-Haznedarlar


Bu Haber 544 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI