Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
YAŞAR KARADUMAN/TARİHİN SAKLADIĞI SIRLAR* 8 Ünye Nasıl ve Ne Zaman Kuruldu?
16 Ekim 2017 Pazartesi 08:52
Ünye’de ilk yerleşim taş devrinde olmuştur Bir Hitit Kaynağında: “Biz güneşin denizden doğduğu ve denizden battığı yerden geliyoruz” der.
Ünye çevresinin tarih öncesi dönemi ile ilgili olarak en geniş araştırma, kendisi de Ünyeli olan Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Arkeoloji Bilim Dalı Profesörlerinden rahmetli İsmail Kılıç Kökten tarafından yapılmıştır. Kılıç Kökten'in Ünye'nin doğusunda Yüceler köyü civarındaki mağaralarda 1963-64-65-67 yıllarında yaptığı kazılar sonucu, yörede milattan önce yontma ve cilalı taş devirlerine ait aletler ve silahlarla toprak kapların yanı sıra, insan ve evcil hayvanlara ait iskelet parçaları bulunmuştur.
Bütün bu bulgulara göre, Ünye çevresinde milattan önce Onbeş bin yıla kadar uzanan bir yerleşik hayat olduğu anlaşılmıştır.
Bu kazılara daha ortaokul öğrencisi iken Hocam Orhan Bora, Kökten Hoca’ya yardım edeyim diye beni de göndermişti. Kökten Hoca’nın kazılar sırasında anlattıklarına göre burada yerleşen ilk insanlar deniz hayvanlarını yemişler kemiklerinden süs araçları yapmışlar, ölülerini yırtıcı hayvanların leş kokusuna gelmelerini önlemek için gömmüşlerdir.. Hayvanların kemiklerinden silah, balta, mızrak, dişlerinden kolye yapmışlardır.
Bu yıllar 15.000 yıl öncesine yani Ünye’de ilk yerleşim taş devrinde başlamıştır.
12.00 ve 10.000 yıl önce ise yavaş yavaş Ortaasyadan ön Türkler sayılan İskit ve Sarmat adlı kavimlerinin Ünye’ye geldikleri görülür.

Ünye’yi Kuran Miletliler
Ancak Milattan önce sekizinci yüzyıldan itibaren Ege Denizinden ana üstlerinden Karadeniz’e yerleşmek yer aramak ve koloniler kurmak için gelen Yunan asıllı Miletoslular Sinop’tan sonra sırası ile Samsun Ünye Ordu Giresun ve Trabzona kadar şehirler kurdular, böylece Ünye şehri de kurulmuş oldu bu Milattan önce yaklaşık 750 tarihlerine rastlar.
Karadeniz kıyılarında Sinope-Sinop, Onea-Ünye Kerasos-Giresun, Amisos-Samsun ve Trapezos-Trabzon gibi yaklaşık 90 koloni kurarak buralara yerleştiler. Zamanlarının en iyi denizci ve tüccarları olan Yunan asıllı Miletliler aslen İyonya’nın Milet şehrindendirler.
Ege kıyılarından kalkıp boğazları aşarak Karadeniz’e çıkan Miletliler M. Ö. 785 yılında savaşla Sinop’u ele geçirmişlerdir. Sinop Şehri bu insanların merkezi olmuş ve oradan Karadeniz’in her tarafına yayılmış ve yerleşmişlerdir.
Buralarda yetiştirilen buğday, mısır, pirinç, şeftali, armut, erik, elma, fındık, zeytin, üzüm ve birçok ürün Yunanistan’a ve diğer Avrupa ülkelerine gönderildi.

Ünye’den İlk Yazılı Bilgi
Ünye’de yazılı tarihin bize ulaştırdığı ilk bilinen yerleşik kavim “Gaskalar” veya “Kaşkalar”dır. Son Tunç Çağı'nda MÖ 2000–1200 arası bu bölgede oturdukları Hititlerden kalma taş tabletlerde yazılmaktadır.
Gas veya Gasgas ismi de verilen kavime ait günümüzde çok az bilgi vardır. Kaynaklar, MÖ 2000 yıllarında Sümerlerin kuzeyindeki dağlık bölgede Gasi Devletini kuran Gasgasların çok iyi ata binmeleri, savaşçı olmaları ve deri ile kürklerden oluşan giysiler giymeleri nedeniyle bir kavmi Türk olduklarını yazmaktadır.
Gaşkalar’dan sonra Ünye’de sırası ile Frigler Hititler, İonlar, Kimmerler, Lidyalılar, Persler, Helenler, Pontuslar, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular ve Osmanlılar hüküm sürmüşlerdir.
Gaşkalar’dan sonradan yöreye Hititler ve Firigler hakim olmuşlardır.
Firig’lerin Kimmer’lerin MÖ. 700 de hâkimiyetine altına girerler,
İskit Türkleri M.Ö. 720 yılında Kimmerler’i Karadeniz’e doğru sürdüler. Sarı saçlı, kumral, gök gözlü Kuman tipinde olan Kimmerlerin Karadeniz boyuna yayılarak yerleşmeleriyle Ünye’yi de içerisine alan bölgeye ilk Türkler gelmiş oldu.
Kimmerler, Frigleri ortadan kaldırmışlar ve Ünye civarı Kimmerler’in hakimiyetine geçmiştir.. Prof. Dr. Taner Tarhan, "Kimmerler ve İskitler Eskiçağ'daki "Türk Kültür Tarihi"nin, ilk temsilcileridir, adları günümüze kadar ulaşmış olan ilk Türkler ve ilk Türk devletidir” demektedir. Antik Grek kaynakları onlara Kymmerioi der.
Ünye’de bu tarihlerden sonra daha net bilgiler vardır. M.Ö.279 yılında Pontus Kralı Ariobarnes tarafından tüm Orta Karadeniz işgal edilir ve Pontos Krallığı kurulur. MÖ.73–72 de Romalılar, Pontus Krallığını yıkarak idareyi ele alır. Bizans idaresi altında 900 yüzyıl gibi uzun bir zaman kalan Ünye, Danişment Melik Gazi’nin Samsun’dan Ordu’ya kadar olan bölgeyi Bizanslılardan alması ile Türklere geçer.
Bölge, M.Ö. 312-280 yılları arasında İskender’in komutanları, M.Ö. 280-63 yılları arasında Pontus Devleti idaresinde bulunuyordu.
M.Ö. 63-M.S. 395 yılları arasında Doğu Roma İmparatorluğu’nun, M.S. 394-1204 yılları arasında Bizanslıların yönetimine girmiştir.
Bizansı Malazgirt’te yenen Alparslan’ın orduları Anadolu içlerine dağılmış ve Niksarda kurulan Danişmentli Beyliğinin komutanı Melik Gazi Akkuş dağlarını aşarak 1200 yıllarında Ünye’ye inmiş ve sahil kesimini fethetmiştir. Bundan sonrada 1402 yılında bölge Osmanlı İmparatorluğuna katılır.


Kaynaklar:
N. Demir, Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi’nin Tarihi Alt Yapısı
B. Umar, Karadeniz Kappadokia’sı, İstanbul, 2000, s. 6, 96-99;
Ksenophon, Anabasis (Onbinlerin Dönüşü), Sosyal Yayınları, 1998.


Bu Haber 665 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI